Na tien jaar de pil slikken ben ik toe aan verandering. Welke anticonceptie vormen zijn er nog meer? En wat past bij mij? Ik besluit met mijn huisarts te gaan praten. Nog geen drie minuten later sta ik weer buiten. ‘Misschien dat je thuis even rustig op huisartsen.nl kunt kijken’, was het advies.
De afgelopen maanden wezen diverse opiniemakers erop dat ‘natuurlijke anticonceptie’ met apps onbetrouwbaar is en dat niet alles wat op TikTok daarover verschijnt geloofd moet worden.
Over de auteur
Maurice Gispen is cultureel antropoloog en deed onderzoek naar ideeën over seksualiteit, seksuele vrijheid en anticonceptie in Rio de Janeiro en Lissabon.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Ze beroepen zich steevast op alarmerende nieuwsberichten: steeds meer huisartsen zien ongewenste zwangerschappen als gevolg van apps die hormoonvrije anticonceptie faciliteren, het aantal abortussen is dit jaar toegenomen en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) ziet filmpjes van influencers over ‘gevaren van de pil’ met leden ogen aan.
Maar hoe kunnen vrouwen een weloverwogen keuze maken, als de huisarts je doorverwijst naar het internet? En zijn deze ontwikkelingen echt een bevestiging van hun boodschap?
Wat misschien belangrijker zou zijn, is om te kijken waarom vrouwen hun informatie van sociale media halen, naar apps grijpen, de pil niet meer slikken en of een toename van abortussen al dan niet een probleem is.
In het NRC verscheen in november een artikel over de toegenomen populariteit van natuurlijke anticonceptie, waarin onder meer de scepsis onder huisartsen wordt beschreven. Je cyclus volgen en op basis daarvan bepalen of je vruchtbaar bent, zou te ingewikkeld zijn. Ook wordt de vraag gesteld: ‘Wie zijn de vrouwen die het desondanks vol overtuiging doen?’
Historicus Lotte Houwink Ten Cate zegt in het NRC-artikel dat hoewel terecht gewaarschuwd wordt voor de desinformatie die rondgaat op internet, de vrouwen die online op zoek gaan naar alternatieven voor anticonceptie, ook serieus moeten worden genomen.
Zoals begin oktober in Het Parool, waar vier vrouwen aan het woord komen over hun ervaringen met ‘hormoonvrije apps’. Twee van hen raakten onbedoeld zwanger. Toch schijnen hun verhalen plotseling een ander licht op het maken van eigen keuzes. Namelijk: ik gebruik én een app, én ik kan omgaan met de mogelijke gevolgen daarvan.
Elke vrouw is anders, en daar moet in de besluitvorming over anticonceptie rekening mee gehouden worden. Van nog nooit seksueel actief zijn geweest tot jarenlang een vaste partner. Van ongewenst zwanger raken en in het geheim een abortus ondergaan tot een gelukkige moeder van vier kinderen. Van thuis met je ouders openlijk praten over seks tot nog nooit een woord erover gesproken met iemand. Van onprettige seksuele ervaringen tot fijne intieme momenten. Van spiraal tot de pil, van condoom tot nuvaring, van de prikpil tot helemaal niks.
Voor iedereen is goede voorlichting en duidelijke uitleg nodig. En daarvoor zijn bepaalde vragen ook nodig. Heb je al eerder anticonceptie gebruikt? Wil je hormonale anticonceptie gebruiken? Hoe vaak wil je aan anticonceptie denken? Zou je het erg vinden om eventueel zwanger te worden? Wil je elke maand ongesteld worden? Mogen je ouders weten dat je anticonceptie gebruikt? Is je partner betrokken bij een keuze?
Een aantal van deze vragen komt aan bod in de Anticonceptiekeuzehulp van Rutgers. Maar, dit is nog steeds een online keuzeboom waar je als vrouw zelf je conclusies uit moet trekken. En dat terwijl die vragen juíst in een persoonlijk gesprek met een expert gesteld zouden moeten worden.
Dat er een behoefte is om te weten wat we doen, en waarom we dat doen is niet zo gek. Maar wie legt dat uit? Commerciële bedrijven zoals Natural Cycles en Glow lijken in te spelen op dat gat: ze verdienen geld, maar bieden ook kennis over het vrouwelijk lichaam.
Voor elke vraag moet er tijd zijn om het antwoord te bespreken. Tijd die huisartsen niet altijd hebben. Dus het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen kan best stellen dat vrouwen op zoek moeten gaan naar betrouwbare bronnen en de huisarts moeten raadplegen. Maar daarmee is dat gat niet per se gevuld. Een spreekuur over seks kan ongemakkelijk zijn. Het willen afstappen van hormonale anticonceptie kan tegen de (medische) adviezen van een arts ingaan. Het kan ingewikkeld zijn om tegenover een vreemde onder woorden te brengen wat je écht wil, zeker als je je eigen lichaam (nog) niet goed kent.
Zou het daarom niet veel prettiger zijn om in alle tijd en rust samen met een expert te verkennen waar behoefte aan is?
In 1969 werden de Rutgershuizen opgericht, plekken waar vrouwen dertig jaar lang terecht konden met al hun vragen op het gebied van seksualiteit. Waarom die consultatiebureaus zijn verdwenen? Het was te duur. Je zou een dergelijk initiatief kunnen terugbrengen met inloopspreekuren, voorlichtingsdagen, een anonieme hulplijn, gratis apps met uitleg, websites met keuzehulpen, poli’s, en experts die vragen en luisteren. Een plek waar je terecht kunt met al je vragen zonder dat daar altijd een medisch antwoord op hoeft te komen. Dat zou de wellicht de anticonceptie-wind een hele andere kant op kunnen laten waaien.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden