In de paginagrote advertentie, ook in deze krant, benadrukt Yesilgöz nogmaals dat voor de VVD een kabinet van PVV, NSC en BBB, ‘de drie grote winnaars’, het meest logische gevolg is van de verkiezingsuitslag. Zij wil zo’n kabinet ‘vanuit de Tweede Kamer’ mogelijk maken. Yesilgöz: ‘We zijn ervan overtuigd dat we op deze manier het meeste voor onze kiezers kunnen bereiken. Zo houden we ook de ruimte om met eigen voorstellen te komen.’
Het woord ‘gedogen’ gebruikt Yesilgöz niet in haar tekst. ‘De precieze vorm, daarover zullen we met de andere partijen moeten praten.’ Ze spreekt wel van ‘samenwerking’ tussen PVV, NSC, BBB en VVD. ‘Dat kan maar op één manier. Door aan tafel te gaan, door te gaan praten. Liever vandaag dan morgen. Wij zijn er klaar voor.’
Over de auteur
Remco Meijer is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over justitie en het koninklijk huis.
Lees hier alles over de Tweede Kamerverkiezingen.
Na de VVD-oudgedienden Ed Nijpels en Frans Weisglas sprak zaterdag ook voormalig fractieleider en oud-minister Jozias van Aartsen zich juist uit tegen zo’n samenwerking met de PVV. ‘Ik zou zeggen: bemoei je er niet mee’, zei Van Aartsen tegen NRC. ‘Ga niet onderhandelen met de PVV.’ Onder Van Aartsen werd Wilders in 2004 uit de VVD-fractie gezet, waarna hij de PVV oprichtte.
Van Aartsen: ‘Kom op voor de democratische samenleving die we hebben gecreëerd. Daar hebben wij als liberalen tweehonderd jaar voor gestreden. En een partij die dat ten gronde verwerpt, daar kun je niet mee samenwerken. En je kunt dus ook niet het pad opgaan, en daar verschil ik van mening met Yesilgöz, dat je gaat praten, of onderhandelen zoals zij het zelf al noemt. Dan ben je al een heel eind op de glijdende schaal.’
VVD-kiezers denken hier in meerderheid anders over. Opiniepeilingen laten zien dat 75 tot 85 procent van de VVD-stemmers een coalitie met de PVV acceptabel vindt. Dat geluid was ook hoorbaar tijdens een ledenavond afgelopen woensdag in Utrecht. Van Aartsen was een van de bezoekers en hield zijn mond. ‘Ik kwam er bedrukt vandaan’, aldus Van Aartsen in NRC.
Yesilgöz zei op 18 augustus, na de zomervakantie van het kabinet, voor het eerst dat zij samenwerking met de PVV ‘niet op voorhand uitsluit’. Ze brak daarmee met de lijn die haar voorganger Mark Rutte aanhield sinds Wilders in 2012 zijn gedoogsteun onttrok aan het kabinet-Rutte I. Vanaf 2014 vond Rutte bovendien dat Wilders zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak moest intrekken, iets waartoe hij tot op de dag van vandaag niet bereid is.
Voormalig VVD-minister Uri Rosenthal, informateur tijdens de formatie van Rutte I, toonde bij WNL op Zondag begrip voor het standpunt van Yesilgöz. ‘Ik hou me vast aan het woord van wijlen Hans van Baalen, die altijd zei: ‘VVD’ers zijn geen weglopers.’ Ik ga ervan uit dat het grote deel van de partij uiteindelijk simpelweg vindt dat we deze kant op moeten. En gedogen kan vele vormen aannemen.’
Met de VVD-advertentie, de talrijke uitingen op X en vele uitlatingen op televisie is er rond de tafel van verkenner Ronald Plasterk een heel parallel overlegcircuit ontstaan. Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans zag hierin zondag in Buitenhof geen bezwaar. ‘Het is een voordeel dat je ziet als kiezer wat er met je stem gebeurt.’ Plasterk zet zijn verkenning maandag voort.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden