Iedereen zou de fraudeverhoren moeten zien, schreef Volkskrant-columnist Kustaw Bessems dit najaar naar aanleiding van de hartverscheurende getuigenissen en verbijsterende verklaringen tijdens de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening. Een schone taak voor de NPO die, zo pleitte Bessems, elke avond op primetime een uitgebreide samenvatting van de verhoren door deze enquêtecommissie zou moeten uitzenden. Graag met uitleg van deskundigen.
De kans dat dat gebeurt, is met de monsterzege van NPO-hater Wilders van afgelopen verkiezingen nog kleiner geworden. Wat de publieke omroep vorige week wel uitzond, is de documentaire Sheila versus de staat, opvolger van het verpletterende Alleen tegen de staat dat ook in de Tweede Kamer werd vertoond. De minstens zo schokkende vervolgfilm kan, twee jaar en een parlementsverkiezing later, op beduidend minder (media)belangstelling rekenen. Hot topic nu is migratie.
De toeslagenouders hebben Stijn Bouma daarentegen niet losgelaten. In Alleen tegen de staat liet de regisseur vijf slachtoffers van het toeslagenschandaal vertellen wat hun was overkomen. Voor zijn nieuwe film, over de tergend langzame afhandeling, zoomt hij in op het leven van toeslagenouder Sheila Badal (44), die hij een jaar volgde. Een ogenschijnlijk vrolijke, maar voor het leven getekende vrouw van kleur – tijdens de klopjacht op fraudeurs selecteerde de Belastingdienst op dubbele nationaliteit.
Willem-Alexander is echt niet aardig, grapt Sheila. Ondanks de erkenning van de overheid dat ze een slachtoffer is, worstelt ze nog altijd met een stroom dwangbevelen in naam van de koning, chronische angst voor deurwaardersbezoeken en de levensbedreigende stress die dat oplevert voor haar broze gezondheid. Een telefoongesprek met een vriendelijke, aan protocollen gebonden Belastingdienstmedewerker is al gekmakend om naar te kijken. Wat een eenzame en uitputtende strijd van een kwetsbare burger tegen een oppermachtige overheid betekent, is nauwelijks voor te stellen, maar dankzij deze film en Sheila’s moed toch een beetje.
Haar 7-jarige dochtertje Farah, dat geregeld door het beeld dartelt, is de enige van Sheila’s vijf kinderen (een overleed door vroeggeboorte) die weer thuis woont, nadat jeugdzorg hen meenam. Minstens 2.090 kinderen van toeslagenouders zijn uit huis geplaatst. Haar kinderen zijn de reden dat ze nog steeds probeert haar recht te halen, zegt Sheila, die een hart heeft dat nog maar voor de helft werkt. Ze wil haar getraumatiseerde kinderen ‘goed achterlaten’. Maar Sheila wordt gedurende de film steeds zieker en in haar bureaucratische strijd zit geen schot.
Halverwege de film staat het gezin ineens op een groot en drukbezocht grasveld. Veel omgekeerde vlaggen. Farah draagt een grote foto van haar later overleden broertje. Sheila, een rode boerenzakdoek in haar haar, houdt een stok vast met daaraan een plastic hand met opgestoken middelvinger. ‘No Farmers, no food’, zingt een band. Even later verschijnt op een groot scherm Geert Wilders. Zijn belofte: ‘Nederland weer teruggeven aan de Nederlanders.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden