Vorige maand zag ik mijn nicht Indra, die terugkwam uit Kenia. Daar had ze onderzoek gedaan naar dreigende voedseltekorten door klimaatsverandering. In de regio van het onderzoek verbouwen de Keniaanse boeren vooral mais, maar dat gewas kan niet goed tegen droogte. En door klimaatsverandering komen periodes van droogte steeds vaker voor. Het zou daarom beter zijn een graansoort als sorghum te verbouwen, wat beter tegen de droogte kan.
Lopend langs velden en over stoffige wegen gingen Indra en haar collega’s bij meer dan 600 boeren langs om te horen wat er voor deze boeren nodig is om meer sorghum te verbouwen. Dat is minder eenvoudig dan het op het eerste gezicht lijkt. Zo moet er bijvoorbeeld voldoende vraag naar sorghum zijn om over te stappen.
Over de auteur
Ingrid Robeyns is hoogleraar ethiek van instituties aan de Universiteit Utrecht. In de maand december is zij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Kenianen zijn zich heel bewust van klimaatsverandering, vertelde Indra. ‘Ze zien dat het weer vaker extreem is, wat veel schade aanricht. Ze zien hoe de seizoenen veranderen. En de Kenianen die ik sprak, merken ook op dat de oorzaak van klimaatsverandering in rijke landen ligt, maar dat vooral de arme landen de klappen mogen opvangen.’
Ik moest hier aan denken toen ik het verkiezingsprogramma van de PVV doorlas. Nederlanders die hun stem aan de PVV gaven, stemmen niet alleen voor meer xenofobie en minder democratie (want Wilders is alleenheerser bij de PVV). Ze stemmen ook voor vage beloftes op het terrein van zorg, huisvesting, en bestaanszekerheid, zonder dat er een financieringsplan ligt. En ze stemmen voor anti-wetenschappelijke ideeën. Het PVV-klimaatbeleid valt in deze laatste categorie.
Geert Wilders wil geen verdere inspanningen leveren voor CO2-reductie en het hele klimaatbeleid kan volgens hem ‘door de shredder’. We kunnen de dijken verhogen en rivieren verbreden. Meer is niet nodig.
Ik zou graag Wilders en de overtuigde PVV-stemmers eens in gesprek willen zien met die Keniaanse boeren, wier bestaanszekerheid wordt bedreigd door de gevolgen van klimaatsverandering. Of met de inwoners van Pakistan die de dodelijke overstromingen van vorig jaar hebben overleefd. Zo’n 1.700 mensen stierven, miljoenen verloren hun hele hebben en houden. Of, dichter bij huis, in gesprek met de nabestaanden van de 220 Belgen en Duitsers die in juli 2021 verdronken door extreme overstromingen.
Alle wetenschappelijke studies tonen aan dat wat Wilders over klimaat schrijft propaganda is: hij ontkent niet alleen de ernst en de gevolgen van klimaatsverandering, maar ontkent ook wie daarvoor verantwoordelijk is.
Wilders beweert dat er geen enkele van de voorspelde rampscenario’s zijn uitgekomen. Wetenschap toont aan dat het steeds vaker voorkomen van dodelijke overstromingen en mislukte oogsten veroorzaakt zijn door klimaatsverandering. Hij beweert dat we ons gemakkelijk kunnen aanpassen door hogere dijken en waterbeheer. Maar dat zal bij lange niet alle negatieve gevolgen van klimaatverandering in Nederland opvangen, en uiteraard niets doen aan de gevolgen in arme landen.
Het extremere weer door klimaatsverandering gaat niet alleen over hoger en meer water, maar ook over langdurige periodes van droogte en de schade die de steeds heftigere stormen zullen veroorzaken. Als we niet willen dat verdere klimaatsverandering zal leiden tot al deze vermijdbare doden en vergaande schade, dan moet de uitstoot van broeikasgassen zo snel mogelijk naar nul.
We kunnen verdere klimaatsverandering alleen maar afremmen als elk land zich inzet. Daarvoor zijn afspraken nodig, en die staan in het Parijsakkoord uit 2015.
Wilders stelt dat het niet uitmaakt wat Nederland doet, omdat we zo’n klein land zijn. Maar dat is geen relevante opmerking. Wat relevant is, is onze uitstoot per persoon – en die is zowel historisch als op dit moment veel hoger dan de uitstoot van mensen in ontwikkelingslanden. Zo stoot één Nederlander evenveel CO2 uit als 18 Kenianen.
Dát is de relevante vergelijking. Dat is de reden waarom wij aan de bak moeten, en onze klimaatambities moeten verhogen in plaats van ‘door de shredder’ te halen. Een fatsoenlijk klimaatbeleid betekent dat wij onze verantwoordelijkheid nemen voor ons disproportionele aandeel in het veroorzaken van klimaatsverandering en de schade die daaruit volgt. Dat we hard inzetten op het verminderen van onze uitstoot. Dat we arme landen compenseren en in staat stellen zich aan te passen tegen de gevolgen die niet meer te vermijden zijn.
Dát is de leidraad die Nederland moet omarmen, en niet de feitenvrije en immorele klimaatparagraaf in het PVV-verkiezingsprogramma.
Source: Volkskrant