ASML groeide de afgelopen jaren uit zijn voegen. Vooral tijdens de coronacrisis en het chiptekort dat daaruit voortkwam, waren de machines bij het techbedrijf uit Veldhoven niet aan te slepen. Om aan al die vraag te voldoen en om nieuwe technologie te blijven ontwikkelen, is personeel nodig. Veel personeel, dat bovendien hooggeschoold is. En dat is er in Nederland niet genoeg.
Daarom haalt het bedrijf van over de hele wereld techneuten naar Brabant. Maar die moeten ergens wonen. En dat wringt, want ook in de regio Veldhoven zijn te weinig huizen. Daar komt bij dat expats belastingkorting krijgen. Geeft ze dat geen voordeel als ze op een huis bieden? Jawel, vond de huidige Tweede Kamer. Die besloot dit najaar - vlak voor de verkiezingen - om het belastingvoordeel in te perken.
Het is maar de vraag of het daarbij blijft. Zo vinden twee partijen die mogelijk in het nieuwe kabinet komen, PVV en NSC, dat het aantal migranten omlaag moet. En ook hooggeschoolde arbeidsmigranten ontspringen die dans vermoedelijk niet. ASML is bezorgd over een mogelijke rem op arbeidsmigranten. Ook het beperken van het aantal buitenlandse studenten ziet het bedrijf niet zitten.
ASML voelde waarschijnlijk al nattigheid en haalde onlangs oud-staatssecretaris Frank Heemskerk binnen. Hij zal als lobbyist ongetwijfeld de deur plat lopen in Den Haag. Daar kan hij wellicht aankloppen bij het nieuwe NSC-Kamerlid Femke Zeedijk-Raeven. De nummer twaalf op de lijst van de partij van Pieter Omtzigt werkt al zo'n tien jaar bij ASML en komt hoogstwaarschijnlijk straks in de Tweede Kamer.
Op het wereldtoneel zit ASML tussen twee vuren in. De VS wil absoluut niet dat kennis van geavanceerde chipmachines in Chinese handen komt. De Amerikanen vrezen dat China die kennis gebruikt voor defensiemateriaal.
Dit jaar bleek dat het Washington menens is. Premier Mark Rutte was op bezoek bij de Amerikaanse president Joe Biden en zelfs daar was ASML onderwerp van gesprek. Het Nederlandse kabinet werd vriendelijk doch dringend verzocht de export van ASML-machines te beperken. Het kabinet deed dat keurig.
Het betekende dat de Brabanders hun DUV-machines niet langer mochten verkopen aan Chinese bedrijven. De export van de nog modernere EUV-machines was al aan banden gelegd. Voor ASML restte niets anders dan de beperkingen te slikken.
In coronatijd stonden bedrijven om chips te springen. We moesten thuiswerken en om dat mogelijk te maken, bestelden we massaal apparaten waar veel chips in zitten. Ondertussen bleef de reguliere vraag op peil, bijvoorbeeld vanuit autoproducenten.
Dat konden de chipmakers niet aan, waardoor grote tekorten ontstonden. Vrijwel alle autobouwers moesten hun fabrieken stilleggen. De wachttijden voor elektronica, bijvoorbeeld boxen, liepen flink op.
Maar sinds enige tijd zit de klad erin. Zo zei TSMC, de grootste chipproducent ter wereld, dat verkopen flink dalen. Ook Samsung merkt dat klanten minder interesse hebben. En ASML zelf blijkt ook niet immuun voor de dalende vraag.
In het derde kwartaal kwam voor slechts 2,6 miljard euro aan orders binnen, minder dan een derde van de 8,9 miljard van een jaar eerder. Het bedrijf ziet komend jaar daarom als een overgangsjaar.
Het zal lastig worden voor Fouquet om de prestaties van zijn voorganger te evenaren. Sinds Wennink in 2013 begon, vervijfvoudigde de omzet van ASML. De verwachting is dat dit jaar de inkomsten boven de 25 miljard euro uitkomen. Tien jaar terug bleef de teller steken op iets meer dan 5 miljard euro.
De koers van het aandeel vertienvoudigde zelfs, naar 633 euro per aandeel. De totale beurswaarde van ASML komt inmiddels uit op ruim 250 miljard euro. Daarmee zijn de Veldhovenaren het waardevolste techbedrijf van Europa. En passant riep EW Magazine topman Wennink deze week uit tot Man van het Jaar.
Een extra tegenvaller is dat een van de technische breinen van het bedrijf, Martin van den Brink, volgend jaar eveneens vertrekt. Hij was er zelfs al bij toen ASML in 1984 werd afgesplitst van Philips.
Toch zijn er hoge verwachtingen. Vanaf 2025 wil het bedrijf weer groeien. En in 2030 moet de omzet zelfs ruim tweemaal zo groot zijn als dit jaar. Met een dreigende rem op migratie en een mogelijke terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis, die harder wil optreden tegen China, zou dat een prestatie van formaat zijn.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch