‘Dit gaat over de overdracht van kennis en over het opbouwen van strategische capaciteit tussen heel sterke Euro-Atlantische partners’, zegt de Britse ambassadeur Joanna Roper daarover tegen de Volkskrant.
Achter de schermen woedt in Den Haag al jaren een strijd tussen drie landen – Frankrijk (Naval Group), Duitsland (TKMS) en Zweden (Saab) – over de vraag wie de vier nieuwe onderzeeboten voor de Nederlandse marine mag gaan bouwen. Minder bekend is dat het Verenigd Koninkrijk ook een bijdrage levert aan het Zweedse bod. Volgens Marineschepen.nl gaat het daarbij om een cruciaal onderdeel van de onderzeeboot, de sonar.
Dat de Britten zich nu in de strijd mengen, heeft volgens geopolitiek analist Alex Krijger een simpele reden. ‘In de Haagse politiek is iedereen met zichzelf bezig. Maar dit is een gigantische defensieorder en het risico bestaat dat dit gewoon even afgetikt zal worden door een nieuw en onervaren parlement. Ze onderstrepen zo dat, als het om veiligheid gaat, Europa groter is dan de EU.’
Met de vervanging van de onderzeeboten is volgens experts meer dan 4 miljard euro gemoeid. Na jarenlang onderhandelen leverden drie bedrijven deze zomer hun offertes in. Deze worden nu beoordeeld en naar verwachting wordt begin volgend jaar de knoop doorgehakt.
De Britse ambassadeur Roper heeft ‘groot respect’ voor de wijze waarop defensie de offertes op hun technische en prijstechnische merites onderzoekt, maar zegt: ‘Het is onvermijdelijk bij besluiten van zo’n omvang dat je ook naar een paar andere factoren kijkt.’ Daarbij noemt ze ‘technische capaciteit’, erop wijzend dat haar land bereid is ‘cruciale technologie’ te delen met Zweden en Nederland. Maar ze wijst ook op de historische, innige banden tussen de Britse en Nederlandse marines en de steeds intensievere samenwerking van landen in Noordwest-Europa.
De Britse interventie – waarbij sterk de nadruk wordt gelegd op het Euro-Atlantische karakter van de beoogde samenwerking – toont nogmaals hoezeer de keus voor de nieuwe onderzeeboten ook politiek en strategisch van karakter is. Dat werd vrijdag extra beklemtoond toen Marineschepen.nl onthulde dat een Amerikaanse fabrikant, Lockheed Martin, ook bereid zou zijn een cruciaal onderdeel (het ‘combat management system’) te leveren aan de Zweedse fabrikant van de onderzeeboten.
Van zijn kant benadrukte donderdag Pierre-Eric Pommelet, de directeur van de Franse Naval Group, dat een keuze voor hun offerte naadloos past in het streven naar Europese ‘soevereiniteit’ en ‘strategische autonomie’. Nederland heeft die doelstelling inmiddels ook omhelsd en de innige relatie tussen president Macron en premier Rutte de afgelopen jaren was een symbool voor de toenadering tussen beide landen na de Brexit.
Bij de verwerving van onderzeeboten hamerde defensie altijd op de mantra ‘beste boot voor de beste prijs’. Maar tijdens een toespraak voor een defensiebeurs in Rotterdam verzette Commandant der Strijdkrachten (CDS) generaal Onno Eichelsheim de bakens, zonder specifiek aan onderzeeboten te refereren. ‘We verlaten het idee van het beste product voor de beste prijs’, zei hij. ‘De factor tijd is veel belangrijker geworden. Dus nu hebben we een goed product op de juiste tijd nodig, met Nederlandse knowhow en betrokkenheid. Tijd is belangrijker dan prijs.’
De Duitsers hebben altijd beweerd dat hun ontwerp het snelst gebouwd kan worden, maar Naval-directeur Pommelet wees er donderdag na Eichelsheims toespraak op dat zijn bedrijf de productie van fregatten de afgelopen jaren ‘verdubbeld’ heeft, en ook de capaciteit voor de bouw van onderzeeboten uitbreidt.
Ambassadeur Roper gaf er haar eigen draai aan: ‘Zoals de CDS zei: het gaat niet alleen om het geld, je moet naar het langetermijnplaatje kijken en de voordelen die Nederland kan hebben van strategische samenwerking en de fantastische interoperabiliteit tussen Euro-Atlantische bondgenoten.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden