Van het begin af aan heeft Israël duidelijk gemaakt dat de gevechtspauze slechts tijdelijk zou zijn: maximaal tien dagen, en dan zouden ze de wapens weer oppakken. Toch werd er donderdag nog koortsachtig onderhandeld over een verlenging van het bestand en was de internationale teleurstelling groot toen er vrijdag weer bommen vielen op Gaza.
Zeven dagen heeft de pauze geduurd, en als dat geldt als een lichtpuntje, schetst het direct hoe donker de situatie eigenlijk is. Gaza is min of meer verpulverd door duizenden bommen, en volgens Hamas zijn daarbij meer dan 13.000 mensen om het leven gekomen. Burgers die tijdens het bestand probeerden voedsel in te slaan, vertelden aan Arabische zenders hoe zij langs de lijken naar de markt moesten lopen. 80 procent van de bevolking is op de vlucht geslagen – binnen Gaza zelf, want ze kunnen geen kant op.
Aan Israëlische zijde wordt ondertussen gevreesd voor het leven van de 160 gijzelaars die nog steeds in handen zijn van Hamas: gezinnen hebben geen idee of hun dierbaren nog leven en of ze goed worden behandeld. Ook zij zijn woedend op de Israëlische regering. Een nieuwe gevechtsronde, zo vrezen de families, brengt de gijzelaars alleen maar verder in gevaar.
Over de auteur
Sacha Kester schrijft voor de Volkskrant over België, Israël en het Midden-Oosten. Eerder was ze correspondent in India, Pakistan en Libanon.
Toch hoeft niemand verbaasd te zijn dat het geweld weer is opgelaaid. De coalitiepartners van Benjamin Netanyahu hadden al duidelijk gemaakt dat de premier geen verlenging van het bestand hoefde te overwegen. ‘Stoppen met de oorlog is de regering opbreken’, verklaarde de uiterst rechtse minister van Binnenlandse Veiligheid, Itamar Ben Gvir, dinsdag. Als zijn partij daadwerkelijk zou opstappen, zou de regering weliswaar niet direct vallen, maar wel met een uiterst kleine meerderheid verder moeten. Toen Netanyahu een dag later werd gevraagd of het opnieuw tot gevechten zou komen, antwoordde hij dan ook: ‘Mijn antwoord is een ondubbelzinnig ja! Wij zullen tot het einde doorstrijden.’
Het laat zich niet voorspellen wat Gaza nu te wachten staat. Voor Israël is het in elk geval ondenkbaar om met een verzwakt Hamas verder te leven, zodat de organisatie op adem kan komen, zichzelf herbewapent en in de toekomst weer in Israël kan toeslaan. Het doel blijft: Hamas volledig verslaan en uit Gaza verdrijven.
En zo ver is het nog lang niet. De organisatie is door het geweld weliswaar ernstig verzwakt en is de controle over het noorden van Gaza grotendeels kwijt, maar zit nog diep ingegraven in het zuiden van het gebied. De Hamasleider in Gaza, Yahya Sinwar, neemt waarschijnlijk het risico om verder te strijden in de veronderstelling dat Israël zichzelf in het zuiden in grotere moeilijkheden brengt: een groot deel van de bevolking is uit het noorden deze kant op gevlucht, en er zal dus gevochten worden in nog dichter bevolkt gebied dan voorheen.
Het duurde vrijdag dan ook niet lang voordat de eerste berichten over burgerslachtoffers binnenkwamen. Ondertussen had Israël briefjes boven Gaza laten vallen, waarop stond dat de zuidelijke stad Khan Younis nu tot ‘gevaarlijke gevechtszone’ was bestempeld en dat burgers beter nog verder naar het zuiden konden trekken, naar Rafah, de grensovergang met Egypte. De kans dat Egypte daar de poorten voor vluchtelingen opent, is echter klein. Het laatste wat Arabische landen willen, is nog meer Palestijnse vluchtelingen die van Israël nooit meer mogen terugkeren – net zoals veel Palestijnen daar zelf ook niet aan moeten denken.
Achter de schermen wordt nog steeds onderhandeld, maar de belangrijkste inzet daarbij van Israël, de vrijlating van meer gijzelaars, is er niet gemakkelijker op geworden. Tot nu ging het over Israëlische kinderen, vrouwen en ouderen, in ruil voor Palestijnse vrouwen en kinderen die wel in Israëlische cellen zaten maar van wie velen nooit voor een misdaad waren veroordeeld. Hierna moet worden gesproken over de vrijlating van Israëlische volwassen mannen en militairen, en belangrijke Palestijnse strijders die voor ernstige misdaden zijn veroordeeld. De prijs die beide partijen voor deze mensen verwachten, zal veel hoger zijn.
Een Israëlisch plan lijkt er ondertussen nog steeds niet. Hoe lang het duurt om Hamas te verslaan, hoeveel mensenlevens dat gaat kosten, en wat Israël daarna met Gaza van plan is, blijft allemaal volstrekt onduidelijk. Terwijl de internationale roep om een staakt-het-vuren blijft aanzwellen en zelfs standvastige bondgenoten als de Verenigde Staten zich zorgen maken over zoveel onzekerheid, heeft Israël de tijd wellicht niet aan zijn zijde.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden