De nieuwste generatie vibrators onder aanvoering van de Satisfyer en de Womanizer zijn een aanhoudend succes. Ze zien er niet uit als piemels en zijn overal te koop. Wat doet dat voor de orgasmekloof en de seksuele emancipatie van de vrouw, alleen maar hoogtepunten?
Tot haar 28ste was Lena (nu 32) nog nooit klaargekomen tijdens seks of masturbatie. Ze experimenteerde met traditionele vibrators, maar ze ervoer geen enkele opbouw en een climax bereikte ze er niet mee. Tijdens een speurtocht online met haar toenmalige partner – ‘op zoek naar wat vernieuwing voor het seksleven’ – stuitte ze op een erotiekwebsite op de Satisfyer. Er werden gouden bergen beloofd, ‘orgasme gegarandeerd’ stond erbij. ‘Dat zullen we nog weleens zien’, dacht Lena, en bestelde de Satisfyer voor 39 euro. Op haar 28ste verjaardag kwam het pakketje aan. ‘Binnen 30 seconden had ik mijn eerste echte orgasme. Zonder te overdrijven.’
Lena (niet haar echte naam) is lang niet de enige die razend enthousiast is over de Satisfyer. Na een oproep van Volkskrant Magazine kwamen ruim veertig berichten binnen van vrouwen die zeer te spreken zijn over de Satisfyer of de vergelijkbare Womanizer en hun ervaringen wilden delen. Een kleine greep uit de reacties: ‘OMG, waarom heb ik dit niet eerder aangeschaft?’, ‘Binnen 5 seconden had ik het meest intense orgasme ooit, ik kon meteen dweilen’ en ‘Dit kan geen man!’.
De Satisfyer en de Womanizer zijn veruit de best verkopende seksspeeltjes van dit moment en de klassieke vibrators moeten het nu doen met een plekje in hun schaduw. Volgens de producent van de Satisfyer zijn er inmiddels 75 miljoen van hun producten verkocht. Concurrent Womanizer heeft inmiddels wereldwijd 10 miljoen producten verkocht, zegt directeur Johannes Plettenberg. ‘Nederland is een belangrijke markt voor ons. Als we naar het totaal aantal verkochte producten kijken, staat Nederland op de zevende plaats.’
De Womanizer of de Satisfyer gebruiken in tegenstelling tot traditionele vibrators geen bewegend motortje, maar een luchtdruktechniek waarbij een tuutje over de clitoris wordt geplaatst en deze contactloos wordt gestimuleerd door middel van luchtgolven en -druk.
Je hoeft er niet voor naar een erotische winkel of een gespecialiseerde webshop; je bestelt ze online of haalt ze bij Hema, Etos of Kruidvat (vorig jaar maakte een Leids filiaal van Kruidvat reclame voor de Satisfyer met de tekst: ‘Sinterklaas is niet de enige die komt dit jaar’). De Satisfyer en de Womanizer zijn inmiddels zo salonfähig dat ze de komende weken in menig schoen of onder de boom zullen opduiken. Of in de boom: sinds vorig jaar zijn er ook speciale kerstballen in de vorm van een Satisfyer verkrijgbaar.
Veel meer dan de traditionele vibrators en andere seksspeeltjes hebben de Satisfyer en de Womanizer een cultstatus bereikt en worden ze uitgebreid publiekelijk gevierd. Op Instagram steken influencers hun lofzang af, evenals op Tiktok, maar dan onder de noemer ‘Airfryer’, een taalkundige bypass om een ban te voorkomen. Een flitsbezorger maakte op abri’s reclame dat je behalve avocado’s, M&M’s en havermelk ook de Satisfyer bij ze kon bestellen. Een tattoo-artiest die dankzij de Satisfyer Pro 2 haar eerste orgasme ooit beleefde, tatoeëerde een Satisfyer op haar lijf. En vorige maand bracht zangeres Roxy Dekker een single uit met de titel Satisfyer, over een niet nader genoemde persoon, die ze dus haar ‘Satisfyer’ noemt. Een overduidelijke knipoog naar, nou ja, het apparaat zelf. Voor wie deze knipoog niet doorhad: op de presentatie van het lied ging Dekker verkleed als mensgrote Satisfyer, haar hoofd stak uit de zuignap.
Webshop EasyToys, gespecialiseerd in erotische producten – onlangs brachten ze een tompouce-luchtdrukvibrator uit in samenwerking met Hema – laat weten dat waar het in 2016 nog 1.500 Womanizers verkocht, het vorig jaar in totaal 150 duizend luchtdrukvibrators van verschillende merken naar klanten verstuurde. Dit jaar is dat aantal al bereikt en dan moet de cadeaumaand nog beginnen.
Hoe kan het dat juist de Satisfyer en de Womanizer zo’n gigantisch succes zijn? Wat doen zij anders dan traditionele seksspeeltjes? En heeft dat succes gevolgen voor de orgasmekloof, voor de seksuele emancipatie van de vrouw en voor de manier waarop over seksspeeltjes en masturbatie wordt gesproken?
In Nederland kun je in ieder geval niet over de Womanizer of de Satisfyer praten zonder Heleen van Royen te noemen. Ruim vijf jaar geleden schoof de schrijver aan bij talkshow Jinek, om daar te vertellen over haar net verschenen Sexdagboek. In dat dagboek schrijft ze onder meer over het gebruik van de Womanizer en het genot dat die haar brengt (‘Ik plaats het tuutje van de Womanizer over mijn clit. De toy zuigt, mijn clit klopt en in no time schurk ik tegen een orgasme aan’) en ook in Jinek geeft ze enthousiast op over het plezier dat ze ervan heeft. Een paar dagen later, in een interview met de Volkskrant, is Van Royen opnieuw lyrisch over de Womanizer. De Nederlandse webshop die de Womanizer verkoopt werd overspoeld met bestellingen.
Om te begrijpen waarom Heleen van Royen zo enthousiast was, moeten we tien jaar terug. In 2013 kreeg een Duitse uitvinder in een dorp in het katholieke Beieren een Amerikaanse studie onder ogen waarin stond dat de helft van de vrouwen geen orgasme heeft bij heteroseksuele seks. ‘Ik vond dat dit moest veranderen’, zegt Michael Lenke (74) via videoverbinding vanuit zijn zonovergoten tweede huis op Mallorca, met zijn vrouw Brigitte (61) naast hem. ‘Ik wilde een product maken dat dit probleem helemaal kon oplossen.’
Lenke las meer onderzoeken, interviewde vrouwenartsen, sprak uitgebreid met zijn vrouw en leerde zo dat ‘het vrouwelijk orgasme zuiver clitoraal wordt geactiveerd’, maar ook dat de clitoris vaak overgevoelig reageert op aanraking. ‘Toen bedacht ik: wat is de zachtste manier om een clitoris te stimuleren? Das ist luft!’ Hij daalde af naar zijn kelder, waar hij vaker aan uitvindingen had gesleuteld – Lenke heeft ruim honderd patenten op zijn naam staan – en begon een aquariumpomp, waarmee luchtbellen in het water worden geblazen, om te bouwen. ‘Ik wilde een wisselende luchtdruk genereren waarmee ik fellatio kon imiteren, het lichte zuigen.’
Daarmee begon de lijdensweg van Frau Lenke, want zij werd het Versuchskaninchen – proefkonijn – voor alle prototypen van de latere Womanizer die haar man in elkaar knutselde. De omgebouwde aquariumpomp was een regelrecht ‘moordwerktuig’, zegt Brigitte. Het apparaat, een lange, doorschijnende slang met een batterij eraan, had nog geen standen en werkte alleen op volle kracht. ‘Dat was heel onprettig.’
De productontwikkeling duurde ruim een jaar, waarin Brigitte ook een tijdje een testpauze inlaste: ‘Ik wilde niet meer. Het deed te veel pijn.’ Bovendien werkte ze toen nog voltijds. Stond ze na een lange werkdag ’s avonds rustig te strijken, werd ze door haar man gesommeerd naar de slaapkamer te komen, want: ‘Testen!’ Brigitte kan er nu om lachen: ‘Wat je allemaal niet doet uit liefde.’ Michael wilde van opgeven niet weten: ‘Ik wist dat ik op de juiste weg zat, het was een kwestie van engineering.’ Op een dag stapte Brigitte uit de slaapkamer, gaf de uitvinding terug aan haar man en zei: ‘Dit wordt een wereldhit.’
Het prototype werd verder getest op een panel van zestig vrouwen van 18 tot 65 jaar. Daarvan bereikte er slechts één geen orgasme. ‘Toen wisten we dat we eine Bombe in handen hadden’, zegt Michael. En de timing was volgens hem ook precies goed: ‘In 2014 lag de sextoybranche helemaal op z’n gat. Niets nieuws, al honderd jaar vibrerende dildo’s.’ Een rap verspreidende buzz rond de Womanizer deed de verkoop meteen pieken in West-Europese landen. Met Zwitserland als koploper, dat land heeft nu de hoogste Womanizerdichtheid. De verklaring volgens Michael Lenke: ‘Zwitsers staan nu eenmaal altijd vooraan als het om seksspeeltjes gaat.’ In Zuid-Europese landen is de verkoop altijd lager geweest. Michael: ‘Het zijn de macholanden’. In de meeste moslimlanden is de Womanizer verboden: ‘In die landen is de tijd nog niet rijp.’
Jarenlang verkochten de Lenkes de Womanizer vanuit hun huis in het dorp Metten, beroemd vanwege een groot Benedictijns klooster. Het echtpaar was blij verrast hoe positief hun zwaar katholieke omgeving op hun nieuwe bedrijf reageerde. ‘Buren belden aan en vroegen in de deurpost of ze een Womanizer konden kopen voor een gunstig prijsje’, zegt Michael Lenke. Hij wordt door dorpsgenoten liefkozend ‘Dr. Klit’ genoemd. Na vier jaar, en meer dan 10 miljoen euro omzet, konden ze de vraag niet meer aan en verkochten ze hun bedrijf aan Wow Tech, een Duitse start-up met aan het hoofd ondernemer Johannes Plettenberg.
Niet alleen de techniek van de Womanizer verschilt van eerdere vibrators, ook het ontwerp is radicaal anders. De Womanizer heeft iets weg van een kleine, smaakvol gekleurde avocado met een tuutje erop. ‘Als je niet wist dat dit een sekstoy was, zou je het ook niet als dusdanig herkennen’, zegt de Amerikaanse schrijver en sekshistoricus Hallie Lieberman in een videogesprek. Lieberman schreef het boek Buzz: The Stimulating History of the Sex Toy, dat de geschiedenis van de vibrator en de industrie eromheen vertelt. ‘De Womanizer is niet fallisch, hij lijkt op iets wat je gebruikt tegen acne. In de historie van de sextoy is er altijd van uitgegaan dat een vrouw iets wil dat op een penis lijkt. Zelfs als het een vibrator is voor extern gebruik, moet die alsnog op een penis lijken.’
Aan het eind van haar boek, dat verscheen voordat de Womanizer en Satisfyer wijdverspreide populariteit genoten, trekt Lieberman de wrange conclusie dat er de afgelopen tientallen jaren weliswaar wat ontwikkeling rondom de vibrator is geweest, maar dat het bij de communicatie, productie en acceptatie nog altijd te veel om de man gaat. ‘Vibrators werden altijd ‘marital aids’ genoemd: je gebruikt ze binnen een relatie en ze zijn niet bedreigend voor je mannelijkheid.’ In haar boek noemt Lieberman als voorbeeld de populaire trilogie Fifty Shades of Grey van E.L. James, ‘een traditioneel romantisch verhaal waarin een rijke, knappe man die van BDSM houdt, een jonge maagd verleidt en haar wegwijs maakt in de wereld van seksspeeltjes. De boeken en de films hebben ervoor gezorgd dat er veel meer openlijk over seksspeeltjes kan worden gepraat. Maar waarom zijn we zo op ons gemak met de seksspeeltjes in Fifty Shades? Omdat ze geportretteerd worden als passend binnen de traditionele normen van seksualiteit en gender. De ultieme boodschap van Fifty Shades is dat de seksuele ontwaking van de vrouw van de hand van een man komt.’
De Womanizer en de Satisfyer breken met die heteronormatieve traditie. Niet alleen in ontwerp en techniek, maar ook door de ondubbelzinnigheid in de communicatie en promotie. ‘Het is heel duidelijk’, zegt Lieberman over de komst van de Womanizer, ‘dat dit puur en alleen bestaat voor het genot van een vrouw. Er wordt niet gedaan alsof het iets anders is.’ Ze geeft als voorbeeld de ‘revolutionaire’ reclame van Womanizer waarin de beroemde zangeres Lily Allen zich tot de kijker richt. ‘Hoi, Lily Allen hier. Ik moet een geheim verklappen: ik masturbeer. Maar waarom is het zo raar om dat hardop te zeggen? Van jezelf houden zou het meest normale ter wereld moeten zijn. We verdienen allemaal geweldige orgasmes, toch? Dus laten we daar open over zijn. Bevrijd jezelf. Voel jezelf. Hou van jezelf.’ De hashtag die in beeld komt aan het eind van de video, #imasturbate, moest ervoor zorgen dat (praten over) masturbatie uit de taboehoek kwam. Masturbatie niet meer als seksuele handeling die het daglicht niet kan verdragen, maar als onderdeel van de dagelijkse selfcare-routine.
Zo verkoopt Goop, het wellnessbedrijf van actrice Gwyneth Paltrow, naast de veelbesproken This Smells Like My Vagina-kaarsen en jade vagina-eitjes ook zuurstokroze vibrators, met groot succes. Voor Paltrow allemaal heel vanzelfsprekend: ‘We zijn altijd erg geïnteresseerd geweest in seksuele gezondheid als een belangrijke pijler van welzijn’, zegt de actrice in 2021 tegen The New York Times.
Lynn Comella, professor Gender and Sexuality Studies aan de University of Nevada, ziet een verschuiving in het discours rondom sekstoys (of dus lovetoys). Voor haar boek Vibrator Nation: How Feminist Sex-Toy Stores Changed the Business of Pleasure onderzocht ze de opkomst van vrouwvriendelijke seksshops in de Verenigde Staten sinds de jaren zeventig. Tot dan toe moest je als vrouw de nogal hoge drempel over van donkere winkels vol schreeuwerig pornomateriaal en goedkoop gemaakte producten als je op zoek was naar seksuele zelfontplooiing. ‘Deze winkels waren niet ontworpen met de behoeften van vrouwen in het achterhoofd’, zegt Comella.
Feministische ondernemers begonnen nieuwe sekswinkels, waar vrouwen naast een vibrator ook informatie over hun lijf en leden konden halen die in die tijd nog niet bij elkaar viel te googlen. Comella: ‘In de jaren zeventig en en tachtig ging masturbatie over empowerment en vibrators waren de instrumenten voor de seksuele bevrijding van de vrouw. De laatste jaren leunt het debat meer naar seksuele gezondheid, en zijn vibrators daardoor ook bij de grote winkelketens terechtgekomen.’
Linda Wagner (42) gebruikt de Satisfyer niet zozeer voor haar seksuele plezier – ‘een orgasme krijgen was nooit een probleem’ – maar vooral voor haar mentale gezondheid. ‘Ik heb ADHD en mijn cyclus heeft daarop grote invloed. Rond mijn ovulatie ben ik een stuiterbal, helemaal hieperdepieper. Een orgasme op commando brengt me rust. Mijn energie verdwijnt daarin en dat lucht enorm op.’
De vibo als wellnessproduct waarover gezellig bij de koffie ervaringen worden uitgewisseld is precies wat Michael en Brigitte Lenke voor ogen hadden met hun Womanizer. Van meet af aan hebben ze het product in de markt gezet als ‘lifestyle’. Michael: ‘We maakten ze in verschillende variaties, met Swarovski-stenen en in allerlei kleuren.’ Heel bewust hielden ze de Womanizer weg uit de pornografische hoek van de markt. Pornoactrices die graag reclame wilden maken werden geweigerd. ‘We werden in Duitsland uitgenodigd voor Venus, een pornobeurs, we kregen de stand zelfs gratis. Maar we zeiden: we doen het niet, het is lifestyle, de Womanizer is voor iedere vrouw.’
In het kielzog van de Womanizer verscheen uiteindelijk de Satisfyer. Ook die maakt gebruik van de luchtdruktechniek en ook de Satisfyer ziet er niet uit als een archetypische sextoy. Een belangrijk verschil tussen de twee luchtdrukvibrators is dat de Satisfyer met een vanafprijs van 35 euro significant goedkoper is dan de Womanizer, waarvan de goedkoopste versie minstens twee keer zo duur is. Er lopen al jaren patentrechtszaken tussen Wow Tech en EIS (Satisfyer). In de VS kreeg Wow Tech recentelijk door een rechter 12,8 miljoen dollar toegekend voor geschonden octrooirechten. ‘De Womanizer is het meest nagebouwde seksproduct ter wereld’, zegt uitvinder Lenke. Hij kan er niet mee zitten, hij is eerder trots: ‘Alleen goede producten worden nagemaakt. In China zijn er wel honderd variaties van de Womanizer op de markt. Bovendien: door die namaak hebben bijna 100 miljoen vrouwen wereldwijd toegang gekregen tot de technologie.’
Volgens vele gebruikers is de Womanizer de superieure onder de luchtdrukvibrators, maar de Satisfyer is door de lagere prijs toegankelijk voor een grotere groep vrouwen en draagt op die manier bij aan de normalisering van masturbatie en seksueel genot. Zo ging het ook bij Sabine Peeters (58): ‘Ik heb aan acht vriendinnen en aan mijn dochter de Satisfyer cadeau gedaan en vrienden aangeraden om er een voor hun vrouw te kopen.’
Ook Ginny Ranu, columniste voor Playboy, ondernemer en influencer, kreeg de Satisfyer aangeraden van verschillende vriendinnen, besloot er een te kopen en haar ervaringen te delen op Instagram. Dat deed ze bewust niet lacherig, maar alsof het de normaalste zaak van de wereld is, ‘want dat is het ook. Je moet er in je communicatie niet iets ongemakkelijks van maken. Je moet je ook niet verontschuldigen of er te lollig over doen.’
Op de verschillende berichten die Ranu postte kreeg ze veel reacties, van ‘vrouwen die zeiden dat het echt een waanzinnig ding is.’ Wel wil Ranu benadrukken dat de Satisfyer geen toverstaf is voor seksualiteit en bevrediging met de Satisfyer niet te vergelijken is met seks met een ander persoon. ‘Ik hoor ook weleens vrouwen zeggen: mijn man kan het beter. Maar dat kun je niet zeggen; seks met iemand en masturbatie met een Satisfyer zijn echt twee verschillende ervaringen.’
Uiteindelijk draagt de Satisfyer volgens Ranu bij aan het doorbreken van taboes over masturbatie en aan de seksuele autonomie van de vrouw. Schrijfster Hallie Lieberman is het daarmee eens. Ze vertelt over Betty Dodson, de feministe die zich in de jaren zeventig inzette voor de seksuele emancipatie. ‘Dodson dacht ooit dat de vibrator kon bijdragen aan de seksuele bevrijding. Het idee was dat je geen relatie meer nodig zou hebben en je de controle kon nemen over je eigen seksualiteit. Maar lang niet alle vrouwen konden een orgasme krijgen met een vibrator. En er waren ook nauwelijks alternatieven; er waren gewoon veel verschillende soorten vibrators, als je lijf daar niet op reageerde, had je pech. Maar de techniek van de Womanizer geeft vrouwen een optie om het anders te doen. Op die manier helpt het om de orgasmekloof te dichten en kan het vrouwen een gevoel van zelfbeschikking geven.’
Die zelfbeschikking – dat je je orgasme ongeveer letterlijk in eigen hand kunt nemen – werkt ook bevrijdend voor sommige vrouwen die reageerden op de oproep. ‘Dit apparaatje heeft mij enorm geholpen bij het ontdekken van mijn lichaam, ik weet nu waar ik moet zijn om de juiste knopjes in te drukken’, zegt Sofie (28), die haar Satisfyer inmiddels bijna nooit meer gebruikt. ‘Ik heb ’m niet meer nodig, want ik weet nu wat ik lekker vind.’
Remke Grootenhuis (44) – ‘zet mijn achternaam er maar bij hoor, we moeten ophouden met stiekem doen over seks’ – ziet de Satisfyer of Womanizer bovenal als instrument dat ‘de piv-norm’ kan doorbreken: de penis-in-vaginaseks. ‘De meeste vrouwen komen zonder extra stimulatie bij penetratie niet klaar. Dit soort apparaten creëert bewustwording voor wat er nodig is voor een vrouwelijk orgasme. Hoe opener vrouwen over masturbatie praten, hoe groter de kans dat ze ook tijdens partnerseks bevredigd raken.’
En nu al worden er heel wat orgasmekloven gedicht. Tess (20): ‘Inmiddels gebruiken mijn partner en ik de Satisfyer eigenlijk altijd samen om het ‘af te maken’, en vraagt hij ‘tijd om je roze vriendin erbij te pakken?’.’
Iedere vrouw een orgasme, wat valt daarop af te dingen? Volkskrant Magazine vroeg de tientallen, bijna allemaal enthousiaste, respondenten ook of er nadelen zitten aan hun Satisfyer of Womanizer. En daaruit blijkt dat het grote voordeel – een gegarandeerd hoogtepunt – ook soms het nadeel is.
‘Het maakt lui’, zegt Susan (31), want ‘ook met weinig fantasie of andere stimulatie lukt het altijd om tot een hoogtepunt te komen.’ Voor sommige partners voelt duoseks dan ook bij voorbaat als een gelopen race. Susan: ‘Mijn toenmalige partner stopte met ‘proberen’, omdat het hem nooit lukte en de Womanizer wel.’
Floor Loman (27): ‘De Satisfyer staat voor mij symbool voor de vluchtige maatschappij waarin we leven. Het lukte vrouwen nooit eerder om zo snel en zo vaak tot een hoogtepunt te komen. Ik weet nu een beetje hoe het is om een piemel te hebben. Ik kan gemakkelijk even een vluggertje doen, zonder voorspel. Het is fijn dat het kan. Maar het is ook een soort pijnstilling, de oorzaken van slechte seks pak je er niet mee aan.’
Ook spreken vrouwen over ‘gevoelloosheid van de clitoris’. ‘Als ik het vaak gebruik voel ik eerder verlamming in plaats van stimulatie. Alsof de boel overprikkeld raakt’, zegt Sofie. En Marieke de Graaf (37) merkt dat het tijdens seks met haar partner ‘een stuk langer duurt totdat ik mijn hoogtepunt bereik’.
‘Ik heb een Womanizer’, zegt sekshistoricus Hallie Lieberman, ‘en ik krijg er een orgasme van. Maar het is niet mijn favoriet. Ik ben blij dat hij bestaat, maar hij is voor mij te snel. Er zijn natuurlijk momenten waarop je even snel een orgasme wil, om vervolgens je tanden te poetsen en aan het werk te gaan. Maar voor mij voelt het alsof je wordt gebeft door een robot. Dat is mijn ervaring en andere mensen hebben er heel andere ervaringen mee. Sommigen zien dit als hun heilige graal. I don’t wanna yuck anyone’s yum.’
Na wereldsucces zou je op je lauweren kunnen gaan rusten. Maar ‘een uitvinder gaat nooit met pensioen’ en Michael Lenke heeft inmiddels alweer een nieuw product op de markt: de ViFinger, een apparaat dat je over je hand schuift en dat een willekeurig Marvel-personage niet zou misstaan. Een soort vingervibrator laat je eigen wijsvinger trillen en daarmee kun je – volgens het online instructiefilmpje – alles aanraken wat je maar wilt, ook onder water. Toch weer een ouderwets vibrerende sekstoy dus? Nee, volgens Lenke is het juist een innovatieve uitvinding, want je hoeft, net als bij de Womanizer, nergens een apparaat tegenaan te duwen: ‘Een zender geeft de trilling door van huid tot huid, wat een zeer zachte massage bewerkstelligt.’ Over wie ditmaal de prototypen heeft getest, wil Lenke geen uitspraken doen.
Om herleidbaarheid te voorkomen zijn sommige achternamen weggelaten van de vrouwen die hebben gereageerd op de oproep van Volkskrant Magazine.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden