In die uitslag, die voorzitter Wim Kuijken vrijdag presenteerde in het Tweede Kamergebouw, komt D66 landelijk slechts 160 stemmen tekort voor de restzetel waarmee de partij met 10 zetels in de Kamer was gekomen. Nu blijft D66 steken op 9. Voor de SP is het goed nieuws. De partij heeft nu 5 zetels in de Kamer, zonder de restzetel waren dat er 4 geweest.
Voor kandidaten die op een lage, onverkiesbare plek op de lijst stonden is de definitieve verkiezingsuitslag ook altijd een spannend moment. Het exacte aantal stemmen kan namelijk bepalen of zij alsnog in de Kamer komen. Dit keer had een kandidaat daarvoor minimaal 17.388 voorkeurstemmen nodig. In totaal kwamen 38 kandidaten over die drempel, maar zij stonden vrijwel allemaal op een plek waarmee ze ook zonder die stemmen in de Kamer waren gekomen.
Over de auteur
Hessel von Piekartz is politiek verslaggever voor de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid, pensioenen en sociale zekerheid. Hij werd in 2022 genomineerd voor de journalistieke prijs De Tegel.
Lees hier alles over de Tweede Kamerverkiezingen 2023.
Deze verkiezingen zijn de voorkeursstemmen slechts voor 1 kandidaat doorslaggevend: Daniëlle Hirsch, nummer 27 op de lijst van Groenlinks-PvdA, komt op die manier alsnog de Kamer in. Dat gaat ten koste van nummer 25 Luc Stultiens. Bij de vorige verkiezingen kwamen er nog drie kandidaten met voorkeursstemmen in de Kamer.
Verder blijft het beeld van de uitslag hetzelfde als de prognoses. De PVV is ook in de definitieve verkiezingsuitslag verreweg de grootste partij met 37 zetels. Daarachter volgt GroenLinks-PvdA met 25 zetels en de VVD met 24 zetels. NSC, de nieuwe partij van Pieter Omtzigt, komt in een keer met 20 zetels de Kamer binnen.
Het CDA levert flink in en komt op 5 zetels, waar het bij de verkiezingen in 2021 nog 15 zetels behaalde. Dat de schade niet groter is dankt de partij aan een restzetel, anders waren de christendemocraten met slechts 4 zetels de Kamer in gekomen.
In totaal werden er 10 restzetels over de partijen verdeeld, vorige verkiezingen waren dat er 11. De Kiesraad stelt dat aantal vast door het totaal aantal stemmen te delen door de 150 Kamerzetels en daarna te kijken hoeveel partijen qua aantal stemmen recht hebben op een ‘volle zetel’. De zetels die dan overblijven worden verdeeld door te kijken bij welke partij zo’n restzetel gemiddeld de meeste stemmen waard zou zijn.
De drie grootste partijen PVV, GroenLinks-PvdA en VVD krijgen op basis van die berekening allen 2 restzetels. Naast CDA en D66 krijgen ook BBB en NSC één restzetel toegewezen.
Volgens Kiesraadvoorzitter Kuijken waren er dit jaar ‘geen bijzonderheden of onregelmatigheden’ die aanleiding geven om aan de uitslag te twijfelen. De raad is tevreden over een aanscherping van de regels rondom het tellen van stemmen. Daardoor ontstonden er minder ‘telverschillen’ dan bij eerdere Kamerverkiezingen.
Kuijken ging tijdens de zitting ook nog in op de nieuwe methode voor het tellen van de stemmen. Zo konden gemeenten er dit jaar voor kiezen om op verkiezingsdag eerst alleen de stemmen per partij te tellen. De volgende dag mochten ze dan een hertelling doen van het aantal stemmen per partij en de stemmen per kandidaat tellen. Dat moest voorkomen dat stemmentellers alles in één keer moesten doen en oververmoeid raakten. In totaal heeft 55 procent van de gemeenten gebruikgemaakt van de nieuwe telmethode.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden