"Het is ram- en ramvol", zegt Esmé Wiegman tegen NU.nl. Zij is directeur van Valente, de branchevereniging voor organisaties die daklozenopvang bieden. "Er is echt een enorme druk binnen de daklozenopvang."
"We willen geen slaapzalen of kamers met meerdere personen. Maar misschien moet dat nu wel, want het is beter dan buiten slapen", zegt Wiegman. Bij een branchevergadering werd gekeken of de bestaande voorzieningen konden worden uitgebreid.
"Tijdens corona was er ook een enorme druk", gaat ze verder. "Toen werd er in korte tijd veel bereikt. Leegstaande hotelkamers, kantoren, cruiseschepen en vakantiehuisjes konden worden ingezet. Dat was veiliger en zorgde ervoor dat minder mensen angstig wakker lagen in een gedeelde zaal. Kan dat nu niet weer?"
Door tekort aan plekken gaat de daklozenopvang in Flevoland mensen in een sportzaal opvangen. Dat zorgt voor minder krapte, maar verlicht niet de bezorgdheid van medewerkers. "De zorgen zitten niet alleen in de capaciteit, maar ook in de kwaliteit van de opvang", vertelt een woordvoerder van het Leger des Heils uit Flevoland. "Er gaat weer gewerkt worden met veel uitzend- en flexkrachten. Als periodes van slecht weer lang duren kan de situatie erg spannend worden."
In Utrecht zitten sommige locaties zo vol dat mensen terug naar buiten worden gestuurd, zegt een medewerker van de Tussenvoorziening, een opvanglocatie in Utrecht. "Het is verschrikkelijk om mensen weg te moeten sturen. Onze werknemers zijn heel gemotiveerd om dat te vermijden. We rekken het al heel erg op, maar op een gegeven moment houdt het op."
Overal wordt er gesproken over extra bedden, maar "dat is geen structurele oplossing", vind hij. "Mensen zitten te lang in de opvang omdat ze niet kunnen doorstromen naar een woning. Er moeten geen bedden bij, maar woningen."
Dat ziet ook de opvang van het Leger des Heils in Amsterdam. "We hebben veel mensen in de opvang zitten die, als er plek is, kunnen doorstromen naar een andere voorziening. Dat is ongeveer 70 procent van de huidige capaciteit", aldus een woordvoerder van het Leger des Heils.
"Daklozenopvang: dat klinkt misschien als een zorgprobleem, maar het is een huisvestingsprobleem", zegt Wiegman. "Je wil dat mensen maximaal drie tot vier maanden in de opvang zitten. De opvang is er voor crisissituaties." Nu verblijven mensen vaak negen maanden in de opvang. Maar ze ziet ook dat mensen soms wel een jaar in de opvang zitten.
"Als mensen langer in de opvang moeten blijven, kunnen mentale problemen van de mensen ook erger worden. Dat is natuurlijk iets wat je absoluut niet wil. Er moet meer rust en stabiliteit komen voor de mensen. Dan kan je stappen zetten."
Demissionair staatssecretaris voor Jeugd en Preventie Maarten van Ooijen introduceerde een landelijk actieplan voor de aanpak van daklozenopvang. In een brief aan de Tweede Kamer zegt hij dat het "structureel terugdringen van dakloosheid vraagt om een fundamenteel andere kijk op de aanpak van dakloosheid". Hij vindt dat huisvesting een mensenrecht is en dat zorg en wonen gescheiden zouden moeten zijn.
Het plan is gebaseerd op het Housing First-principe. Iedereen zou een stabiele woonplek moeten hebben "met ondersteuning op maat". In Finland wordt dit al jaren toegepast. Daklozen krijgen dan zo snel mogelijk een vast huis.
Deze aanpak is enorm effectief bij de preventie van dakloosheid. En het is ook nog eens goedkoper. Zo zijn er namelijk lagere kosten bij ziekenhuizen, gevangenissen en opvanglocaties.
In Utrecht wordt hard gewerkt aan nieuwe huizen voor dakloze mensen. "Er is beloofd dat er extra tijdelijke woningen worden geplaatst", zegt de woordvoerder van de Tussenvoorziening. Het is nog niet duidelijk wanneer ze daadwerkelijk in gebruik genomen kunnen worden. "De woonunits liepen vertraging op, dus ze zijn nog niet geplaatst."
Source: Nu.nl algemeen