De kinderhartchirurgie in Nederland is als een kaartenhuis. Daar worden nu "lukraak kaarten uit getrokken en verplaatst en daardoor stort het kaartenhuis in."
Het is een van de vele metaforen die donderdag klonk in de rechtbank van Utrecht. Demissionair minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) besloot in februari dat de kinderhartchirurgie vanaf eind 2025 alleen nog mag plaatsvinden in het UMC in Groningen en het Erasmus MC in Rotterdam. Tot teleurstelling van het UMC in Leiden en het UMC in Utrecht, die naar de rechter stapten.
De concentratie is nodig om de kwaliteit van zorg beter te maken. Daar zijn alle ziekenhuizen het mee eens, werd donderdag ook herhaald, maar niemand wil de kinderhartchirurgie kwijt. Het lukte de ziekenhuizen eerder ook al niet om zelf met een plan te komen.
Kuipers zette daarom deze 'last resort' in, zei zijn advocaat. "Hij heeft gezegd: ik kan niet langer meer wachten. Dan zeg ik wat de eindsituatie moet zijn zodat jullie van daaruit verder kunnen."
Sanne volgt voor NU.nl grote binnenlandse thema's, zoals zorg en asiel.
Toch zijn er nu bezwaren tegen de manier waarop dat besluit tot stand is gekomen. Zo had Kuipers van tevoren moeten laten weten wat hij mee wilde laten wegen in zijn besluit, klonk het vanuit het UMC in Utrecht. De ziekenhuizen hadden daarna de "kans moeten krijgen om mee te dingen."
Volgens het ministerie hakte Kuipers de knoop door na "een lange periode van zorgvuldige afweging van alle belangen, het inwinnen van deskundig advies en veelvuldig overleg met alle betrokkenen".
In de rechtbank werd uitgebreid gesproken over die belangen, adviezen en overleggen die Kuipers deed kiezen voor Rotterdam en Groningen. In alle ziekenhuizen was de zorg op orde, maar uiteindelijk was Rotterdam onder meer de grootste en werd Groningen mede gekozen om regionale redenen.
Onder meer de cijfers die Kuipers meewoog, werden in twijfel getrokken. Zelfs door Rotterdam, die de kinderhartchirurgie wél mag houden. Maar het ministerie bleef benadrukken: het gaat om het totaalplaatje.
En dat heeft "een gek besluit" opgeleverd, vond de raadsman het UMC in Groningen. Hij benadrukte opnieuw het belang van regionale spreiding. Als de kinderhartchirurgie uit Groningen zou vertrekken, zouden de experts dat ook doen. Die experts zet het ziekenhuis ook in bij veel andere operaties, en er zijn geen andere ziekenhuizen in de buurt waar de patiënt dan naartoe kan.
Maar nu wordt in Utrecht en Leiden gevreesd voor de gevolgen van dit besluit. Leiden zei onder meer bang te zijn haar academische status te verliezen en Utrecht zei dat de kinderhartchirurgie onmisbaar is in de samenwerking met het kinderkankercentrum.
Zij willen het probleem daarom op een andere manier oplossen. Utrecht en Leiden gaan nauw samenwerken, naar het voorstel van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA). "We verplaatsen dan de professionals in plaats van de patiënt", lichtte het UMC Utrecht toe. Dat is volgens hen een win-winsituatie voor de patiënt, de zorg, de wetenschap en de portemonnee van de belastingbetaler.
Dit voorstel van de NZA is ook door de minister meegenomen in zijn besluit, zei zijn advocaat. "Maar het belang van concentratie staat boven centrumspecifieke belangen". En de problemen waar Utrecht en Leiden voor vrezen, zijn niet "onoverkomelijk". Het is alleen aan de ziekenhuizen zelf om uit te zoeken op wat voor manier.
Rotterdam wil daar graag over overleggen en zei "mogelijkheden" te zien. "We hebben 24 maanden om dit met elkaar uit te vogelen. Maar dan moeten we het wel doen."
De rechtbank doet op 11 januari schriftelijk uitspraak.
Source: Nu.nl algemeen