Al ruim 22 jaar gaat de ‘kleinste galerie van Rotterdam’, De Aanschouw, onvermoeibaar door. Door weer en wind, week in week uit. Elke donderdagavond wordt stipt om 9 uur een nieuw kunstwerk onthuld in de vitrinekast aan de gevel van Café De Schouw in de Witte de Withstraat. Altijd een andere kunstenaar, en altijd met een rondje bier van de zaak. De wekelijkse ‘wissel’ van De Aanschouw is een vaste waarde geworden in de Rotterdamse kunstwereld.
Sinds 6 juli 2001 zijn er in het café maar liefst 1.156 kunstwerken tentoongesteld in de vitrinekast van 1 vierkante meter, van beginnend tot bekend kunstenaar, van Rotterdam tot overzee, van tekenaar tot fotograaf, van schilder tot videograaf. Het uitgangspunt is dat iedereen één keer mag exposeren in de vitrine.
De oprichter, Frank Taal, kwam op het idee toen een aantal kunstenaars uit hun atelier werden gezet, nog wel in het jaar dat Rotterdam culturele hoofdstad van Europa was. Waar moesten ze naartoe met hun kunst? De galeriehouder opperde het idee bij Café De Schouw om de vitrinekast buiten op de wand te gebruiken. Wat jaren later nog steeds een groot succes is.
‘Galeries kunnen voor mensen die niet in die wereld zitten erg formeel aanvoelen. Een café maakt de sfeer al snel informeel’, vertelt Daan den Houter, beeldend kunstenaar en medeorganisator van De Aanschouw. In het begin werden vooral Rotterdamse kunstenaars uitgenodigd om bestaand of speciaal gemaakt werk te laten zien. Inmiddels, met een groot netwerk aan curatoren, is er een divers aanbod aan professionele kunstenaars in De Aanschouw getoond. Doordat De Aanschouw 24 uur per dag te zien is op straat, wordt ook gezocht naar toegankelijk werk. In de loop van de jaren hebben tal van bekende namen meegedaan, zoals Klaas Gubbels, Rob Scholte, Katinka Lampe, Tinkebell, Woody van Amen, Arno Coenen en Vincent Mentzel.
Toen afgelopen zomer Café De Schouw sloot, zat er maar één ding op: op zoek gaan naar een nieuwe plek. Met een bakfiets, met daarop een op maat gemaakte vitrine, trokken de huidige organisatoren, Jaap van der Lee en Olivier Scheffer, door de stad om op onderzoek uit te gaan. Welke plek kan deze traditie waardig voortzetten? Ze zochten een plek met een goede doorloop, zodat het kunstwerk opvalt. Maar vooral het café is belangrijk, voor de gezelligheid.
Al snel viel hun oog op Café Ari, het café op de Nieuwe Binnenweg waar Rotterdams icoon Jules Deelder naast woonde en veel te vinden was. De gezelligheid is al die jaren de kern van De Aanschouw geweest. ‘Bij een los kunstwerk op straat blijven mensen niet lang staan’, zegt Den Houter. ‘Door een café komen mensen samen. Ze blijven altijd even kletsen met een drankje.’ Café Ari trekt weer een frisse wind aan bezoekers aan, uit andere hoeken van de stad.
Omdat de donderdagse kunstwissels bij De Aanschouw al die jaren een verzamelplek is voor menig kunstliefhebber, kroegganger en voorbijganger, was al langer het idee om het succes te vereeuwigen in een boek. ‘Maar het ging altijd maar door, dus wanneer maak je dan een boek?’ De verhuizing leek de organisatoren daarom een uitgelezen kans, ter viering en als doorstroom van een nieuw tijdperk.
Het grote Aanschouw-boek, met de 1.139 kunstwerken die bij café De Schouw tentoongesteld werden, is ‘klein en dik als een baksteen’ vormgegeven. Kunstjournalist Edo Dijksterhuis beschrijft de geschiedenis van De Aanschouw en anekdotes van de exposanten met foto’s naast hun kunstwerk.
In samenwerking met grafisch ontwerpatelier 75b werd een ontwerp gemaakt dat net als De Aanschouw zelf ‘klein is in omvang, maar groot in impact’. In rap tempo werd met een crowdfundingsactie ruim 18 duizend euro ingezameld. De bakfiets staat nu voor Café Ari. Door het succes zal de bakfiets binnenkort plaatsmaken voor een officiële vitrine, waarvoor het café wordt omgebouwd. Inmiddels is De Aanschouw op de nieuwe locatie aanbeland bij wissel 1.155.
Edo Dijksterhuis: De Aanschouw. Meer dan 1000 exposities op minder dan 1 m2. Waanders Uitgevers; 1.280 pagina’s; € 29,95. Het boek wordt zaterdag om 5 uur gepresenteerd in Galerie Frank Taal in Rotterdam. Alle werken die sinds 2001 zijn geëxposeerd, staan op aanschouw.nl.
Overschilderschilderij
Daan den Houter bedacht Het overschilderschilderij in De Aanschouw: hetzelfde doek dat om de zes weken werd getoond met steeds een nieuw schilderij geschilderd door een andere kunstenaar. In 2002 schilderde hij zelf de eerste laag, inmiddels is het doek al 159 keer overgeschilderd en weegt het 10 kilo. Elke kunstenaar heeft het doek op de achterkant gesigneerd.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden