Vijf jaar geleden verrees naast het UMC Utrecht en het Wilhelmina Kinderziekenhuis het Prinses Máxima Centrum ('Máxima'), waar in Nederland alle kinderen met kanker worden behandeld. De zorginstellingen werken nauw samen en dat is onder meer te zien aan de felgekleurde brug die het Máxima verbindt met de operatiekamers en de intensive care van het WKZ.
De samenwerking laat zien dat het voor de kwaliteit van zorg goed is om een bepaalde tak van zorg op één plek samen te voegen. Tegelijkertijd staat volgens het Máxima en het UMC Utrecht ook juist deze samenwerking op losse schroeven door weer een andere concentratie van zorg: kinderhartchirurgie.
De kinderhartoperaties moeten straks namelijk niet meer plaatsvinden in Utrecht, of Amsterdam/Leiden, maar alleen in Groningen en Rotterdam. Tot teleurstelling van het UMC Utrecht en het UMC in Leiden. Zij stapten naar de rechter omdat ze vinden dat het besluit niet op de juiste manier is genomen.
Vooropgesteld: ook de zorgprofessionals zijn voor concentratie van zorg. Want hoe vaker een arts een operatie uitvoert, hoe beter iemand hierin wordt. In het geval van kinderhartchirurgie gaat het om heel specialistische operaties die slechts tientallen keren per jaar worden uitgevoerd.
Bij dit besluit speelden niet alleen emoties van de betrokken ouders of het zorgpersoneel, maar ook de belangen van ziekenhuizen. Zij wezen op een mogelijk verlies van de academische status (Leiden) of het behouden van de regionale spoedzorg (Groningen).
In Utrecht maakt men zich nu dus grote zorgen over de samenwerking tussen met het kinderkankercentrum. Het Máxima ontstond door zeven kinderkankercentra samen te voegen. Sindsdien zijn de complicaties bij kankeroperaties volgens medisch directeur en kinderoncoloog Rob Pieters aantoonbaar enorm verminderd.
Tijdens die behandelingen werkt het Máxima nauw samen met de kinderhartafdeling van het UMC Utrecht. Neem kinderen die na een beenmergtransplantatie vocht ontwikkelen in het hartzakje. Met die kinderen kan je niet reizen; ze moeten acuut worden geopereerd, legt Pieters uit. En dat gebeurt aan de overkant van de brug, samen met de kinderhartchirurgen van het UMC Utrecht. Als die vertrekken, heeft dat dus grote gevolgen voor de behandelingen in het Máxima.
Het concentreren van de zorg wordt ook wel vergeleken met het leggen van een puzzel, en de kinderhartchirurgie moest volgens Kuipers het eerste stukje worden. "Maar dat eerste stukje ligt er al: dat is kinderoncologie", zegt Pieters. "Als je met dit besluit dat eerste puzzelstukje van de concentratie weer weggooit, dan schiet de hele puzzel niet op."
Aan de overkant van de brug, in het UMC Utrecht, blijkt dat een paar academische ziekenhuizen zelf zijn begonnen met het leggen van de concentratiepuzzel. Begin volgend jaar zullen het UMC Utrecht en de ziekenhuizen in Amsterdam en Leiden een gezamenlijk team vormen voor kinderhartchirurgie.
Tegelijkertijd gaat de zorg voor de kinderen door. Het aantal operatiekamers in het kinderziekenhuis wordt uitgebreid en de intensive care nog groter worden. De zorgprofessionals gaat het vooral om het geven van die zorg, en niet om politiek, klinkt het in de wandelgangen.
Sanne volgt voor NU.nl grote binnenlandse thema's, zoals zorg en asiel.
Maar de concentratie van kinderhartchirurgie is wel politiek geworden. De academische ziekenhuizen werd gevraagd zelf met een oplossing te komen, maar kwamen daar niet uit. Het daaropvolgende besluit van Kuipers wordt nu aangevochten en alle ziekenhuizen willen het liefst hun eigen afdeling houden.
Bij het oprichten van het Máxima zag Pieters ook hoe deze belangen meespeelden. "Alle umc's vonden ons initiatief goed, maar het moest dan wel bij hun komen. Dat is een heel lange discussie geweest." Volgens Pieters zijn de medisch specialisten en de instituten daardoor de belangrijkste remmende factor bij dit soort besluiten. "En als de minister dan besluit omdat het veld er niet uit dreigt te komen, moet hij los van die belangen kunnen beslissen."
Zet de patiënten bovenaan, concludeert Pieters. "Concentreren is goed, maar je moet het ook op de juiste manier doen." Plaats alle hoog-gespecialiseerde onderdelen van de kindergeneeskunde op een
beperkt aantal plekken, en -bijvoorbeeld volwassen darmaandoeningen- op de andere, zegt hij. Een specialisatie als kindergeneeskunde moet volgens hem niet op meerdere plekken worden uitgevoerd. "Geef elk academisch ziekenhuis een belangrijke specialisatie, maar geeft niet iedereen een splintertje van de kindergeneeskunde."
Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt dat het de partijen vrij staat om naar de rechter te stappen. "Het ministerie betreurt echter wel dat de instellingen er onderling niet zijn uitgekomen om met een voorstel tot concentratie te komen, toen de minister gevraagd hebben de knoop door te hakken en daar vervolgens tegen in beroep gaan."
"Dat concentratie moet gebeuren, daar is het iedereen het over eens. Concentratie zal de kwaliteit van zorg ook in de toekomst behouden en verder verbeteren en de toegankelijkheid van zorg toekomst bestendig maken. Concentratie is dus in het belang van de patiënt. De indruk is dat de UMC's naar de rechter gaan om hun eigen belang te bevechten, in plaats van het belang van de patiënt voorop te stellen. De voorzieningen zijn er voor de patiënt, niet andersom."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen