Het is een nieuwtje dat de Amerikaanse politieke pers deed opveren in de bureaustoelen: het netwerk rond de invloedrijke miljardairsfamilie Koch steunt presidentskandidaat Nikki Haley in haar race naar het Witte Huis.
De weken tussen Thanksgiving en Nieuwjaar zijn traditioneel de tijd dat invloedrijk Amerika definitief kleur bekent op weg naar de voorverkiezingen die in januari beginnen in de staat Iowa, gevolgd door New Hampshire en South Carolina.
Over de auteur
Sterre Lindhout schrijft voor de Volkskrant over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname. Hiervoor was ze correspondent Duitsland.
Behalve het Koch-netwerk schaarden ook andere prominenten uit het zakenleven zich de afgelopen dagen achter Haley. Dat is vooral opvallend omdat de voormalige VN-ambassadeur in de landelijke peilingen slechts op 10 procent staat. Vlak achter Ron DeSantis en mijlenver achter Donald Trump.
Wat Haley aantrekkelijk maakt ten opzichte van haar concurrenten zijn haar ervaring en professionaliteit. Ze is twintig jaar actief binnen de Republikeinse partij en was, voordat Trump haar naar de Verenigde Naties stuurde, gouverneur van haar thuisstaat South Carolina. Vergeleken met Trump is Haley (51) bovendien een baken van stabiliteit, omdat ze geen baaierd aan rechtszaken met een onzekere uitkomst aan haar broek heeft hangen.
Ten opzichte van Ron DeSantis lijkt Haleys belangrijkste voordeel te zijn dat zij de kiezers nog niet heeft teleurgesteld, terwijl het de gouverneur van Florida al een jaar niet lukt om te voldoen aan de hoge verwachtingen bij de tussentijdse verkiezingen in 2022.
Haley stapte de afgelopen weken pas uit de schaduw met sterke optredens in de drie grote televisiedebatten, waarbij Trump schitterde in afwezigheid. Ze vond haar ideale tegenstander in Vivek Ramaswamy, de zakenman wiens buitenlandse proefballonnetjes (zoals het binnenvallen van Mexico om een einde te maken aan de macht van de drugsbaronnen) verre van realistisch zijn. Zelfs niet in de ogen van het deels geradicaliseerde Republikeinse electoraat.
Maar Haleys belangrijkste aantrekkingskracht blijkt misschien wel datgene te zijn wat aanvankelijk als haar grootste zwakte werd gezien in het huidige gepolariseerde klimaat: ze is de enige kandidaat die een poging doet de versplinterde Republikeinse partij achter zich te verenigen.
In haar campagneoptredens laveert Haley daarom zorgvuldig tussen standpunten die in goede aarde vallen bij de achterban van Trump en meer gematigde uitspraken die zijn tegenstanders moeten paaien, afhankelijk van wie haar publiek is.
Dat ze zichzelf daarmee regelmatig tegenspreekt, is onvermijdelijk. Zo leek het erop dat Haley wat betreft abortus een gematigder koers probeerde te varen dan de andere Republikeinse kandidaten, toen bleek (en blijkt) dat de afschaffing van het federale recht op het afbreken van zwangerschappen ook veel Republikeinse kiezers te ver gaat. Maar voor een conservatief christelijk publiek in haar thuisstaat South Carolina pleitte ze laatst weer vurig voor een abortusverbod vanaf zes weken zwangerschap.
Het lijkt haar te lukken om zichzelf op deze manier te positioneren als redelijk alternatief voor Trump, zonder zich al te duidelijk van hem te distantiëren. (Toen de moderator van een van de televisiedebatten vroeg wie Trump zou steunen als hij Republikeinse kandidaat wordt, stak Haley haar vinger op.)
Volgens de beheerder van het fonds van de familie Koch geeft Haley ‘Amerika de kans om de bladzijde van het huidige politieke tijdperk om te slaan’. In Iowa is Haley in de peilingen de afgelopen weken van 10 naar bijna 20 procent gestegen. Maar hoe aannemelijk is het dat Haley, of überhaupt een andere kandidaat, Trump nog inhaalt? Niet bijzonder waarschijnlijk.
Al wijzen verschillende Amerikaanse media er dezer dagen op dat Obama een paar weken voor het begin van de voorverkiezingen van de presidentsverkiezing in 2008 ruim 20 procent achterlag op Hillary Clinton.
Nikki Haley verschijnt bij wijze van antwoord op deze vraag tijdens campagnebijeenkomsten regelmatig in een zwart T-shirt met de opdruk Underestimate me, that’ll be fun – ‘Onderschat me, dat wordt leuk’.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden