‘Mijn kind van 7 is opeens gestopt met tekenen, terwijl ze dat eerst heerlijk vond’, mailt een moeder. Een rondvraag leert dat de tekendrift vaak opdroogt na de kleuterklas. Waarom is dat? En kun je als ouders iets doen om de creativiteit van je kind te stimuleren?
Vijfjarigen grijpen graag naar het potlood, stift of krijtje en keren met stapels tekeningen terug uit school. Vanaf een jaar of 7 wordt dat vaak minder. ‘Kinderen ontwikkelen zich op cognitief niveau en stellen hogere eisen aan hun eigen werk. Pure fantasie verdwijnt meer naar de achtergrond en ze willen een realistische weergave maken van wat ze in hun hoofd hebben’, zegt Gerrit Breeuwsma, universitair docent ontwikkelingspsychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Lukt het vervolgens niet om dit naar papier te vertalen, dan leidt dit tot frustratie. Breeuwsma geeft het voorbeeld hoe hij op een basisschool aan alle leerlingen vroeg om een zelfportret te maken. De jongsten leverden het ene portret in na het andere. De leerlingen uit groep 8 wilden hun werk na een uur nog niet afstaan omdat het nog niet klopte. ‘Terwijl hun portretten beter waren. Ze wisten bijvoorbeeld dat bij een portret het accent op het gezicht moest liggen.’
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
Kunstenaars als Duchamp en Picasso bewierookten de kindertekening vanwege de onbevangenheid en de primaire kleuren. ‘Voor hen bood het werk van kinderen inspiratie om uit het keurslijf van het realisme te komen’, aldus Breeuwsma. Dat idee dat de kindertekening ‘spontaan’ moet zijn, zonder bemoeienis van buitenaf, werkt nog steeds door in de samenleving, meent de ontwikkelingspsycholoog. ‘Maar kinderen zijn niet bezig zich te manifesteren als kunstenaar. Ze zijn bezig zich uit te drukken.’ En daar hebben ze vaardigheden voor nodig.
Breeuwsma vergelijkt het met de ontwikkeling van taal. ‘De talige onhandigheid van kleine kinderen heeft charmante trekjes, maar we zeggen ook niet tegen een 7-jarige: blijf maar kletsen als een kleuter, dat is leuker dan die volzinnen. Nee, we willen ze de taal bijbrengen. Hetzelfde zouden we moeten doen met tekenen.’ Daar ligt uiteraard een rol voor het tekenonderwijs op school, maar wat kun je als ouders thuis doen?
Tekenen wordt vaak ingezet als een activiteit om even van de kinderen af te zijn, als er bezoek is of sprake van verveling. Terwijl het ook een sociale aangelegenheid kan zijn, iets wat je met elkaar doet. ‘Neem de tijd om naar de tekening van je kind te kijken. Stel vragen: wat heb je gemaakt? Waarom heb je hiervoor gekozen?’, oppert Breeuwsma. Wees niet bang om tips te geven of je kind op ideeën te brengen.
Een slimme aanwijzing kan de interesse in tekenen aanwakkeren. ‘Als kind vond ik het een enorme eyeopener om te leren hoe je een streep kon zetten als horizon en vervolgens een weg of rivier van breed naar smal te laten lopen, zodat je de illusie van diepte wekt en het landschap realistischer wordt. Jonge kinderen hebben de verbeelding nodig om greep te krijgen op de realiteit, oudere kinderen de realiteit om greep te krijgen op hun verbeelding.’
In het artikel ‘How To Raise a Creative Kid’ in The New York Times haalt Adam Grant een onderzoek aan waaruit blijkt dat Nobelprijswinnaars vaker creatief bezig zijn naast hun academische werk in vergelijking met collega’s. Ze schreven twaalf keer zo vaak gedichten of romans en waren zeven keer zo vaak bezig met tekenen en handvaardigheid. Maar, zo waarschuwt hij, je kunt creativiteit niet afdwingen. ‘Als je wilt dat je kinderen originele ideeën in de wereld brengen, moet je ze hun passies laten nastreven, en niet die van jou.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden