Verkenner Ronald Plasterk gaat woensdagochtend aan de slag, en hoopt volgende week al met zijn eindverslag te komen. Daartoe nodigt hij alle fractievoorzitters uit langs te komen. Verder bekijkt hij het ‘van dag tot dag’, zei Plasterk zojuist op een persconferentie in Den Haag.
De voormalig bewindsman en Telegraaf-columnist weet niet precies waarom verkiezingswinnaar Geert Wilders hem heeft gevraagd als verkenner op te treden. Wel liet de PVV-leider, van wie bekend is dat hij weinig mensen vertrouwt, weten dat hij niet verwachtte dat Plasterk ‘hem een loer zou draaien’.
Wilders moest maandag plotseling op zoek naar een nieuwe verkenner nadat zijn eerste keus, PVV-senator Gom van Strien, verstrikt bleek in een fraudezaak. Daarvan had hij zijn partijleider niet op de hoogte gesteld.
Hoewel Plasterk niet meteen ‘ja’ zei tegen Wilders – hij opperde naar eigen zeggen zelfs andere namen die geschikt zouden zijn – hoefde hij er ook niet lang over na te denken. ‘Ik wil het niet groter maken, maar toch: omdat het land roept.’
Plasterk wilde dinsdag niet ingaan op de columns die hij de afgelopen jaren schreef voor De Telegraaf, en waarin hij blijk gaf van uitgesproken politieke opvattingen. De partijleiders die bij hem op gesprek komen, kunnen van zijn onafhankelijkheid op aan, zo verzekert hij.
Redactie/ANP
Lees hier ook ons profiel: ‘Plasterk, vervreemd van zijn PvdA, mag een kabinet verkennen waar zijn partij van gruwelt’
De politiek leiders zijn akkoord gegaan met Ronald Plasterk als nieuwe verkenner van de kabinetsformatie. Dat heeft Kamervoorzitter Vera Bergkamp zojuist bekendgemaakt na een gesprek met de lijsttrekkers. Volgens Bergkamp was er een ‘groot politiek draagvlak’ voor Plasterks benoeming.
Alleen Esther Ouwehand (PvdD) en Stephan van Baarle (Denk) waren tegen. Hoewel het gebruikelijk is dat het initiatief bij de verkenning bij de verkiezingswinnaar ligt, weigert Van Baarle daar dit keer aan mee te werken. Hij wil de verkenning ‘boycotten’ omdat de PVV ‘de rechten van meer dan 1 miljoen Nederlandse moslims’ dreigt te schenden. ‘Nu het nog kan, moeten we Nederlanders en de Nederlandse rechtstaat beschermen tegen Wilders’, zegt Van Baarle.
Verkiezingswinnaar Geert Wilders heeft Plasterk gevraagd om de kabinetsformatie vlot te trekken, nadat de formatie maandag was vastgelopen omdat de eerder aangestelde verkenner Gom van Strien in opspraak was geraakt. ‘De belangrijkste opdracht van de nieuwe verkenner is om te kijken welke coalitiemogelijkheden er zijn’, zei Bergkamp. Zij hoopt dat de formatie na een ‘valse start weer een ‘rustige fase’ ingaat. ‘Dat gaat hopelijk vanaf vandaag weer gebeuren’, aldus Bergkamp.
De meeste politiek leiders hopen bovendien dat er tempo wordt gemaakt met de vorming van een nieuw kabinet. De verkiezingen zijn inmiddels een week geleden. ‘En we zijn nog geen stap verder’, aldus BBB-voorvrouw Caroline van der Plas voorafgaand aan de benoeming van Plasterk.
Als verkenner heeft Plasterk een lastige puzzel te leggen. De VVD liet vrijdagochtend weten dat de partij niet in een kabinet met de PVV wil stappen. VVD-leider Dilan Yesilgöz zei enkel bereid te zijn een eventuele centrumrechtse regering te gedogen. PVV-voorman Geert Wilders is daarover teleurgesteld, NSC-leider Pieter Omtzigt noemde het besluit ‘merkwaardig’. Zonder de VVD zal het niet mogelijk zijn om een rechts meerderheidskabinet te vormen.
Verkenner Plasterk heeft de opdracht om op dinsdag 5 december een verslag aan de Tweede Kamer aan te bieden over de mogelijke regeringscoalities. Op woensdag 6 december treden de nieuwe Tweede Kamerleden aan. Op donderdag 7 december wordt er in de Kamer gedebatteerd over de verkiezingsuitslag. Plasterk zal daarbij aanwezig zijn om eventuele vragen te beantwoorden.
Natalie Righton
De beoogde fractievoorzitters van de nieuwe Tweede Kamer komen dinsdagochtend opnieuw bij elkaar om te spreken over de verkenner voor de formatie. Dat deden ze vrijdag al, maar na het vroegtijdige vertrek van PVV-verkenner Gom van Strien begint dat proces weer van vooraf aan. Na het overleg tussen Kamervoorzitter Vera Bergkamp en de beoogde fractievoorzitters zal Ronald Plasterk hoogstwaarschijnlijk worden aangesteld als verkenner. Hij krijgt ’s middags zijn opdracht van Bergkamp. Het is nog onduidelijk of Plasterk dinsdag al begint met zijn gesprekken.
De verkenning begon dit weekeinde rommelig na berichtgeving in NRC over fraude-aantijgingen aan het adres van Van Strien. Maandagochtend besloot hij op te stappen. Bij de aanstelling van het PVV-Eerste Kamerlid zijn ‘fouten gemaakt’, erkende PVV-leider Geert Wilders maandag.
Wanneer Plasterk zijn bevindingen aan de Tweede Kamer presenteert, is niet bekend. Van Strien was van plan dat op 5 december te doen, maar een woordvoerder van de Tweede Kamer kon maandag niet zeggen of Plasterk dezelfde planning aanhoudt. Een dag later, op 6 december, wordt de nieuwe Tweede Kamer geïnstalleerd. Op 7 december debatteert die Kamer over de verkiezingsuitslag en de eerste verkenningsronde.
Redactie / ANP
Ex-PvdA-minister Ronald Plasterk heeft veel rechtse fans gekregen met zijn Telegraaf-columns, waarin hij ten strijde trekt tegen ‘kakkineus links’. Namens Geert Wilders mag hij nu verkennen of een kabinet met PVV, VVD, NSC en BBB mogelijk is.
De 66-jarige Plasterk was voor de PvdA minister van Onderwijs in het vierde kabinet-Balkenende (2007-2010). Na een periode van twee jaar als Kamerlid werd hij vervolgens minister van Binnenlandse Zaken in het kabinet-Rutte II (2012-2017). Sinds 2018 is hij werkzaam als bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Ook heeft hij zijn eigen start-up Frame Therapeutics, een bedrijf dat zich richt op het ontwikkelen van immuuntherapieën tegen kanker.
Voor zijn eerste ministerschap was Plasterk jarenlang columnist van de Volkskrant. Ná zijn ministerschap pakte hij zijn column weer op in De Telegraaf. Daarin toont hij zich een uitgesproken criticus van het klimaat- en stikstofbeleid van de laatste twee kabinetten. Ook is hij zeer kritisch op de ‘massa-immigratie’ van de laatste decennia, maar hij heeft niets met punten uit Wilders’ verkiezingsprogramma, zoals het verbieden van uitingen van de islam in Nederland.
Lees hier het profiel dat politiek verslaggever Frank Hendrickx over Plasterk schreef.
Wie wil met wie? Die vraag staat de komende tijd in de nieuw verkozen Tweede Kamer centraal. In de vorming van een nieuw kabinet ligt het initiatief bij de grote winnaar PVV. Maar de vraag is of GroenLinks-PvdA, VVD en NSC te porren zijn voor een coalitie met Geert Wilders, al dan niet in een gedoogconstructie.
Bekijk hieronder welke coalities in de nieuwe Tweede Kamer mogelijk zijn:
Source: Volkskrant