Vanaf volgend studiejaar kunnen zo’n 120 studenten dankzij een nieuwe beurs op uitwisseling binnen het Koninkrijk. Dat maakte demissionair Onderwijsminister Robbert Dijkgraaf (D66) dinsdag bekend.
Studenten uit het Caribische deel van het Koninkrijk – Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba – hebben het moeilijk binnen het Nederlandse hoger onderwijs, zo blijkt uit onderzoek. Ze halen zowel in het hbo als op de universiteit minder vaak hun diploma dan andere studenten (met en zonder migratieachtergrond), stoppen het vaakst met studeren en wisselen het vaakst van opleiding.
Over deze auteur
Mark Misérus is verslaggever van de Volkskrant en schrijft met name over onderwijs.
Drie oorzaken spelen daarbij een voorname rol, zegt programmamanager Nicole Spellen van Strategic Education Alliance (SEA), waarin onderwijspartijen uit het Koninkrijk zich inzetten voor het studiesucces van Caribische studenten en het vergroten van hun kansengelijkheid. ‘De taal, het niet in Nederland kunnen aarden en het belangrijkste: de verkeerde studiekeuze.’
Recent onderzoek naar studenten uit de overzeese delen van het Koninkrijk noemt ook de vaak gebrekkige voorbereiding op de overstap naar Nederland als reden. Daardoor is er bij Caribische studenten vaak sprake van een uitgestelde studiekeuze: pas in het (Nederlandse) vervolgonderwijs, als ze al in hun studie hebben geïnvesteerd, gaan ze zich pas beseffen wat ze kunnen en willen.
‘De problemen waarmee veel Caribische studenten kampen, zijn vaak meervoudig en complex’, aldus het rapport Studiesucces en -ervaringen van studenten uit de Caribische delen van het Koninkrijk, dat werd uitgevoerd in opdracht van de onderwijsministers van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland.
Tegelijk is er volgens de onderzoekers geen andere groep denkbaar die met zo’n ‘lastige samenloop aan achterstanden en problemen’ te maken heeft. Bij internationale studenten (en dus zonder Nederlands paspoort) is het ‘normaliter een bewuste, eigen keuze’ om ver van huis te gaan studeren, waardoor zelfselectie optreedt: alleen wie het leuk vindt en het aankan, komt naar Nederland.
Caribische studenten worden hier deels toe gedwongen, omdat ze de gewenste opleiding in eigen land niet kunnen volgen of het geld niet hebben om bijvoorbeeld in de Verenigde Staten te studeren. Voor veel studenten, concluderen de onderzoekers, ‘lijkt die overgang zo groot dat geen aanpak daarop goed kan voorbereiden’.
Het kabinet hoopt door middel van de zogenaamde ‘koninkrijksbeurs’ die drempel te kunnen verlagen. Mede dankzij een beurs van (maximaal) 5.900 euro kunnen dit studiejaar zo’n 25 Caribische studenten uitproberen of studeren in Nederland bij ze past. Dit voorkomt dat ze zich in de schulden steken voor de verkeerde studie. Ze volgen binnen het Koninkrijk maximaal 6 maanden vakken aan een hbo of universiteit. De eerste vijf studenten zijn onlangs in Nederland begonnen.
Met de beurs voert het kabinet een tweesporenbeleid: de jongeren die hier willen studeren, krijgen extra ondersteuning. Maar de beurs moet ook meer jongeren aanmoedigen op het eigen eiland te studeren en in Nederland op uitwisseling te gaan.
In het Caribische deel van het Koninkrijk is bijvoorbeeld een groot tekort aan zorg- en onderwijspersoneel, waardoor de braindrain van jonge mensen met lede ogen wordt aangezien. Spellen: ‘We willen af van het automatisme dat je naar Nederland moet om te kunnen studeren.’ Om studenten beter voor te bereiden op een hbo- of wo-opleiding wordt er ook gewerkt aan een voorbereidingsjaar: het Caribbean Academic Foundation Year.
Als 19-jarige kwam Spellen naar Nederland om te studeren, omdat de Universiteit van Aruba haar opleiding niet aanbood. Als studentendecaan van de Hogeschool van Amsterdam herkent ze naar eigen zeggen de ‘pijn’ die Caribische studenten ervaren wanneer ze ver van huis proberen zich een nieuw leven eigen te maken. ‘Je hebt heimwee, je mist je familie, dingen lopen niet zoals je gewend bent. Maar vanuit pijn kan je ook iets moois bereiken, weet ik uit ervaring. Als je maar die eerste koude, moeilijke wintermaanden overleeft.’
Isabel Thodé (21), studeert Accounting en Finance aan Universiteit van Aruba en volgt minor financiële criminaliteit aan de Hanzehogeschool in Groningen:
‘Dit is een goede kans om uit te proberen of studeren in Nederland bij me past. De grootste barrière is de taal: op de universiteit van Aruba spreken we Nederlands en Engels, daarbuiten alleen Papiaments. Daardoor kan ik mijn gedachten in het Nederlands niet goed uiten, dat is wel eng.’
‘Het is best lastig om op Aruba te kiezen welke studie je in Nederland wilt volgen. Ik heb op school weinig informatie gehad over studiekeuze. Op internet ontdekte ik wat ik wilde: in elk geval geen natuur- of scheikunde.’
‘In Canada studeren bleek duurder dan Nederland. En Zuid-Amerika was geen optie voor me, omdat diploma’s van daar niet altijd worden erkend op Aruba. Uiteindelijk ging het allemaal best snel: één maand van tevoren heb ik mijn ouders verteld dat ik naar Nederland zou gaan. Dat was wel een late notice, haha.’
Raizella Manuel (19), studeert toegepaste psychologie aan Universiteit van Curaçao en is 6 maanden in Nederland voor een minor ggz en jeugdzorg aan Fontys Hogeschool in Tilburg:
‘Sinds mijn 17de, na de havo, wist ik dat ik naar Nederland wilde om te studeren. Mijn moeder zei: wacht nou even, ga hier naar de universiteit. Ik zit nu in mijn derde jaar en kan dankzij deze beurs op uitwisseling. In Nederland studeren is toch heel duur.’
‘Ik moet sowieso terug naar Curaçao om af te studeren. Daarna wil ik weer naar Nederland om psychologie te studeren. Vooral kinderen vind ik interessant. Dankzij deze minor krijg ik alvast veel informatie over de jeugdhulp in Nederland.’
‘Curaçao is toch mijn thuis. Ik mis mijn familie, de cultuur en de zon. Ik slik elke dag vitamine C en D. Het begin was moeilijk, maar ik word steeds zelfstandiger. Het scheelt dat mijn zus hier al werkt. En mijn ouders zijn trots op me.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden