Gom van Strien, het Eerste Kamerlid van de PVV dat vrijdag werd aangewezen als verkenner voor het nieuwe kabinet, heeft zijn taak per direct neergelegd. NRC meldde gisteren dat Van Striens voormalige werkgever Utrecht Holdings aangifte heeft gedaan tegen hem wegens oplichting. In een verklaring schrijft Van Strien dat met die berichtgeving zijn ‘integriteit in twijfel wordt getrokken’.
‘Zowel de hierover ontstane onrust als het voorbereiden van een reactie hierop verhouden zich in mijn ogen niet met mijn huidige werk als verkenner.’ Hij heeft PVV-leider Geert Wilders en Kamervoorzitter Vera Bergkamp daarom geïnformeerd dat hij stopt als verkenner.
Tussen 2002 en 2009 was Van Strien algemeen directeur van Utrecht Holdings, een bedrijf van de Universiteit Utrecht en het UMC Utrecht dat als doel heeft om daar opgedane kennis op de markt te brengen. Medewerkers van het bedrijf zagen jarenlang ‘dubieuze financiële constructies’ voorbijkomen die ‘niet in het belang van Utrecht Holdings’ waren. Van Strien en zijn opvolger zouden via hun echtgenotes hebben geprofiteerd van de deals van Utrecht Holdings. Het bedrijf deed daarop aangifte tegen de PVV-senator en twee medewerkers.
Van Strien ontkende gisteren nog dat hij iets verkeerd had gedaan. ‘De beschuldigingen zijn in mijn ogen ongegrond en ik neem daar met kracht afstand van.’ Hij zou na overleg met Wilders en Bergkamp hebben geconcludeerd dat hij door kon als verkenner. Blijkbaar heeft hij vanmorgen toch een andere afweging gemaakt.
Maarten Albers
PVV’er Gom van Strien gaat door met zijn werk als kabinetsverkenner. Hij ontkent dat hij in zijn tijd bij Utrecht Holdings iets verkeerd heeft gedaan. ‘De beschuldigingen zijn in mijn ogen ongegrond en ik neem daar met kracht afstand van.’
Van Strien heeft zondag overleg gehad met PVV-leider Geert Wilders en met Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp. Daarna heeft hij besloten dat hij maandag gewoon begint aan zijn verkennende gesprekken met de fractievoorzitters van alle partijen in de Kamer.
Zondag meldde NRC dat eerder dit jaar aangifte tegen Van Strien was gedaan wegens oplichting en verduistering. Dat gebeurde door het ziekenhuis UMC Utrecht en Utrecht Holdings, een dochterbedrijf van de Universiteit Utrecht. Wilders was daarvan niet op de hoogte.
Van Strien (72) was tot 2009 bestuurder van Utrecht Holdings. Dat is het ‘Knowledge Transfer Office’ van de universiteit en het ziekenhuis: het brengt innovaties die in Utrecht zijn gedaan naar de markt. Het vraagt octrooien en licenties aan en helpt met het oprichten van nieuwe spin-offs. De opbrengsten zijn voor de universiteit en het ziekenhuis.
In maart dit jaar maakten Utrecht Holdings en het ziekenhuis bekend dat er aangifte was gedaan van ‘onregelmatigheden’ waarbij drie (oud-)medewerkers betrokken zouden zijn. Het zou gaan om oplichting en omkoping.
Van Strien ontkent dat hij iets fout heeft gedaan. ‘In januari van dit jaar ontving ik een brief van Utrecht Holdings met daarin een aantal beschuldigingen aan mijn adres. Die zijn in mijn ogen ongegrond en ik neem daar met kracht afstand van. In mijn antwoord op de brief heb ik onder meer toegelicht dat ik heb voldaan aan alle wet- en regelgeving, inclusief compliancevoorschriften. Hierna heb ik niets meer vernomen. Ik heb via een persbericht begrepen dat aangifte is gedaan, maar mij is niet bekend of dat tegen mij is gedaan, noch hoe het met deze aangifte staat.’
Andere fracties hielden zich zondag op de vlakte omtrent de beschuldigingen aan het adres van Van Strien. Zij vinden dat het in de eerste plaats aan de PVV is om te beoordelen of Van Strien de juiste man op de juiste plek is. Wilders vindt dus vooralsnog van wel.
Tegen kabinetsverkenner Gom van Strien (PVV) is eerder dit jaar aangifte gedaan wegens oplichting en verduistering. Dat gebeurde door het ziekenhuis UMC Utrecht en Utrecht Holdings, een dochterbedrijf van de Utrechtse universiteit. PVV-leider Geert Wilders was daarvan niet op de hoogte.
Dat bevestigt Van Strien in dagblad NRC. Van Strien (72) was tot 2009 bestuurder van Utrecht Holdings. Dat is het ‘Knowledge Transfer Office’ van de universiteit en het ziekenhuis: het brengt innovaties die in Utrecht zijn gedaan naar de markt. Het vraagt octrooien en licenties aan en helpt met het oprichten van nieuwe spin-offs. De opbrengsten zijn voor de universiteit en het ziekenhuis.
In maart dit jaar maakten Utrecht Holdings en het ziekenhuis bekend dat er aangifte was gedaan van ‘onregelmatigheden’ waarbij drie (oud-)medewerkers betrokken zouden zijn. Het zou gaan om oplichting en omkoping.
NRC beschikt over documenten waaruit blijkt dat Van Strien een van die oud-medewerkers is. De aangifte volgde op een rapport van onderzoeksbureau Deloitte waarin werd beschreven hoe Van Strien en diens opvolger aandelen van Utrechtse spin-off bedrijven toespeelden aan een extern bedrijf, Hereswint BV. Hun echtgenotes hadden ieder 32 procent van de aandelen van dat bedrijf. De andere aandeelhouders waren een vriend en een oud-buurman van Van Strien, plus diens zus. ‘Het zou Hereswint tussen 2006 en 2018 zo’n twee miljoen euro aan dividendbetalingen hebben opgeleverd’, schrijft NRC.
De universiteit en het ziekenhuis waren niet op de hoogte van die constructie. Deloitte concludeerde in november 2022 dat waarschijnlijk sprake is geweest van omkoping en oplichting. Daarop werd aangifte gedaan. Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie bevestigt dat de zaak daar ligt en in behandeling is.
Van Strien op zijn beurt bevestigt dat hij weet van de aangifte en dat hij een brief van de universiteit heeft gekregen met ‘een aantal aperte onjuistheden’. Die heeft hij ‘volledig weerlegd’, zegt hij. Of zijn vrouw inderdaad aandeelhouder was van Hereswint, wil hij niet zeggen. ‘Daar ga ik niet op in.’
Raoul du Pré
PVV-leider Wilders waarschuwt VVD-leider Yesilgöz dat haar partij de prijs zal betalen als een kabinet met de PVV onmogelijk wordt gemaakt. ‘Vergeten wordt dat als we de kans niet zouden krijgen de stem en het democratische mandaat van miljoenen mensen om te zetten in bestuurlijke verantwoordelijkheid, we alleen maar groter en groter zullen worden.’
Op X, zijn favoriete platform voor de communicatie met de achterban, reageert Wilders zaterdag voor het eerst uitgebreid op Yesilgöz openingszet van vrijdag. Zij liet toen weten dat de VVD niet beschikbaar is voor een kabinet. Hoogstens is ze bereid een ‘centrumrechts’ kabinet (van PVV en Pieters Omtzigts NSC, red.) op hoofdlijnen te steunen.
Omdat de meeste andere partijen in de Kamer samenwerking met de PVV al voor de verkiezingen uitsloten, heeft Wilders als winnaar van de verkiezingen niet veel opties. Al in de campagne, en ook sinds woensdagavond, is al zijn energie erop gericht het Yesilgöz en Omtzigt zo moeilijk mogelijk te maken om niet met hem in zee te gaan.
Daarmee gaat hij door, kondigt hij zaterdag aan, ondanks de ‘politieke trukendoos’ die andere partijen in zijn ogen nu opentrekken. ‘Ik blijf positief en redelijk. Ik zal me blijven matigen. En er voor iedereen zijn. Want de verantwoordelijkheid die ik voel is heel erg groot. De PVV wil bijdragen aan het oplossen van de grote problemen van Nederlanders. Te veel asielzoekers, te weinig woningen, onvoldoende koopkracht en een verschraalde zorg. Vandaag, morgen of overmorgen, de PVV zal Nederland mee gaan besturen en ik zal premier van dit mooie land worden.’
Maandag begint PVV-verkenner Gom van Strien met zijn gesprekken met alle fractievoorzitters over de nu ontstane politieke situatie. Als leider van de grootste fractie is Wilders als eerste aan de beurt. Op 5 december moet Van Strien verslag van zijn bevindingen uitbrengen aan de Tweede Kamer.
Raoul du Pré
Nu ook in Amsterdam alle stemmen zijn geteld, heeft ANP zijn definitieve prognose gemaakt van de zetelverdeling na de Tweede Kamerverkiezingen. De PVV blijft de winnaar met 37 zetels. GroenLinks-PvdA heeft volgens de definitieve prognose 25 zetels, VVD 24 en NSC 20 zetels en D66 9.
In deze definitieve prognose is 99,7 procent van de stemmen geteld. De stemmen van kiezers uit het buitenland zijn nog niet geteld, maar wel meegenomen in het berekeningsmodel. De kans is uiterst klein dat die stemmen nog invloed hebben op de zetelverdeling. De officiële verkiezingsuitslag wordt op 1 december bekendgemaakt door de Kiesraad.
Na het tellen van de stemmen in Amsterdam, is duidelijk hoezeer het beeld daar afwijkt van de rest van Nederland. GroenLinks-PvdA werd veruit de grootste partij met bijna 34 procent van de stemmen, gevolgd door VVD met 11,8 procent en D66 (9,9 procent.). De PVV komt volgens de telling uit op 9,6 procent en is daarmee de vierde partij van de stad. Dit is bijna een verdubbeling vergeleken met 2021 (5,1 procent).
ANP/Redactie
VVD-leider Dilan Yeşilgöz vindt niet dat zij haar kiezers in de steek laat nu ze al voor de verkenning begonnen is, ervoor kiest om niet in een regering met de PVV te stappen. In Nieuwsuur sprak ze tegen dat het een onderhandelingstactiek is of dat ze hiermee een spelletje speelt, zoals critici binnen haar eigen partij en andere fracties menen. Ze denkt dat dit besluit de formatie 'juist overzichtelijker maakt'.
Ze zei dat er verschillende vormen van gedogen zijn en dat ze bereid is om afspraken te maken om een coalitie van PVV en mogelijk NSC en BBB juist constructief te helpen. Dat hoeft volgens haar niet per se te leiden tot een gedoogakkoord. 'Er is een verschil tussen verantwoordelijkheid nemen en meedoen', zei de VVD-leider. De liberalen nemen dan wel een bepaalde verantwoordelijkheid op zich om problemen aan te pakken, maar doen niet mee met bewindslieden in een nieuw kabinet.
Yeşilgöz vindt dat ze met gedoogsteun wel rekenschap kan afleggen aan de 1,5 miljoen mensen die op de VVD stemden. Maar ze wijst erop dat de kiezer heeft aangegeven dat het anders moet gaan dan voorheen en dat het aan de VVD is om 'een pas op de plaats' te maken. (ANP)
Enkele honderden mensen kwamen vandaag aan het eind van de middag bijeen op de Dam in Amsterdam voor de ‘Samenkomst voor Solidariteit’. Tientallen van hen staken kaarsen, waxinelichtjes, lampions en kerstlichtjes aan of schenen met het licht van hun mobiele telefoon.
De manifestatie was een reactie op de verkiezingsoverwinning van de PVV en stond in het teken van ‘tolerantie, bescherming van de rechtsstaat en gelijke rechten voor iedereen’, aldus de organisatoren. ‘Samen staan wij pal voor alle mensen in Nederland. Schouder aan schouder. Om te laten zien dat we racisme en haat niet tolereren.’
Gisteren vonden ook al protesten plaats tegen de verkiezingszege van de PVV. Zo kwamen op het Stadhuisplein in Utrecht ongeveer vierhonderd mensen samen op een manifestatie georganiseerd door de uiterst linkse beweging Antifa en stond ook de Dam in Amsterdam vol met actievoerders.
Sebas van Aert
Kabinetsverkenner Gom van Strien rekent op een ingewikkelde formatie. ‘Dit is geen eenvoudige opdracht. De uitslag is complex, de zetelverhoudingen zijn fors gewijzigd. Het stof moet even neerdalen.’
Dat zei Van Strien vrijdagmiddag bij zijn eerste briefing aan de pers. Van Strien, Eerste Kamerlid voor de PVV, werd eerder op de dag door de Tweede Kamer gevraagd om de verkenning op zich te nemen.
Hoewel hij denkt dat iedereen ‘even een moment van bezinning’ nodig heeft, voelt hij tegelijkertijd ‘een groot gevoel van urgentie om vaart te maken’. Hij wil het weekend gebruiken om zich in te lezen en begint maandag met de gesprekken met de fractievoorzitters. Als eerste ontvangt hij zijn eigen partijleider, Geert Wilders.
Op vragen over mogelijke coalities – en of een minderheidskabinet ook een optie is – ging Van Strien vrijdag niet in. Dat is nadrukkelijk ook niet zijn opdracht: hij moet slechts verkennen welke mogelijkheden er volgens de fractievoorzitters zijn en daar in zijn eindverslag een voorzichtige weging van maken. De nieuwe Tweede Kamer, die op 6 december wordt geïnstalleerd, wijst vervolgens een informateur aan die een formatiepoging tussen enkele partijen moet begeleiden.
Van Strien zei zich niks te kunnen herinneren van een oude uitspraak uit 2015, in een interview met de Limburgse zender L1, waarin hij de Eerste Kamer een ‘nepparlement’ noemde omdat die ‘geen rekening houdt met wat er leeft onder de bevolking’.
Voor zijn huidige rol is dat sowieso niet relevant, zei hij. ‘Ik heb alle vertrouwen in het Nederlandse parlement en in het parlementaire stelsel.’
Raoul du Pré
Het grote formatiespel is nog maar net begonnen of Dilan Yesilgöz trekt de stekker er al weer uit. Of is het juist allemaal onderdeel van haar strategie, en biedt Geert Wilders haar straks het premierschap aan? Pieter Omtzigt werd ondertussen weer eens verkeerd begrepen. Is hij onhandig of onnozel? En wat gaat er eigenlijk om in het hoofd van Wilders?
In onze politieke podcast De kamer van Klok bespreken columnist Sheila Sitalsing, hoofdredacteur Pieter Klok en chef politiek Raoul du Pré de verkiezingsuitslag en het begin van de formatie.
Source: Volkskrant