Enes, Achraf en Bashir (niet hun echte namen) staan zaterdagmiddag voor een schoenenzaak op de Vaillantlaan in de Haagse Schilderswijk te kletsen. De drie twintigers, respectievelijk met een Turkse, Marokkaanse en Somalische achtergrond, zijn niet bezorgd vanwege de PVV-winst. Ze vinden dat Wilders ‘ook goede punten’ heeft. ‘Hij staat op tegen armoede’, zegt Bashir, die zelf voor het Leger des Heils werkt. ‘En dat is nodig: de rij voor de voedselbank is hier langer dan voor de Albert Heijn.’
Tien jaar geleden (21 mei 2013) bracht Wilders een bezoek aan de Schilderswijk, een buurt waar meer dan 90 procent van de inwoners een migratieachtergrond heeft. Vooral Turkse en Marokkaanse Nederlanders, vaak met een islamitische geloofsovertuiging, zijn hier ruim vertegenwoordigd.
Over de auteur
Abel Bormans is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincie Zuid-Holland. Eerder was hij mediaverslaggever en een van de drie journalisten die schreven over de misstanden bij De Wereld Draait Door.
Aanleiding voor de komst van Wilders naar de Schilderswijk was berichtgeving van dagblad Trouw over een vermeende ‘Sharia driehoek’. Er heerste een ‘klein kalifaatje’ in de hofstad, schreef auteur Perdiep Ramesar. ‘Er wonen meer orthodoxe moslims bij elkaar dan elders in de stad en zij willen hun regels ook op straat toepassen.’ Niet-moslims zouden zijn aangesproken op tabaksgebruik, alcohol drinken en het eten van varkensvlees.
‘Islamofascisme rukt op in Nederland. Totaal onaanvaardbaar’, schreef Geert Wilders op Twitter. Hij maakte een wandeltocht door de ‘enclave’ om, zo zei hij zelf, de autochtonen in de wijk een hart onder de riem te steken. ‘De PVV accepteert niet dat er ook maar één centimeter van Nederland onder barbaarse sharia-wetgeving valt.’ Volgens een RTL-verslaggever liep de politicus, omringd door een peloton beveiligers, een kwartiertje door de wijk en sprak hij met niemand.
Wilders’ boosheid en bezoek waren vermoedelijk gebaseerd op verzinsels. De namen van opgevoerde bronnen in het Trouw-artikel bleken nergens terug te vinden en soms zelfs helemaal niet in Nederland voor te komen. De publicatie werd door de hoofdredactie teruggetrokken en auteur Ramesar werd ontslagen.
Het vergrootte het wantrouwen over de media in de wijk. Het is één van de redenen waarom veel buurtbewoners ook nu nog liever niet met de Volkskrant praten, of alleen op anonieme basis.
Enes, Achraf en Bashir hebben vorige week niet gestemd. ‘Mijn stem maakt toch niets uit’, zegt Enes, terwijl hij een sigaretje aanbiedt. ‘Er wordt toch niet naar ons geluisterd.’ Ze zijn niet de enigen in de Schilderswijk die zo denken. Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen lag het opkomstpercentage (52,2 procent) ver onder het landelijke gemiddelde (78,7 procent).
Achraf trekt de vergelijking met buurtcentrum Octopus, even verderop. De huidige teamleider komt uit Gouda en dus van buitenaf. Achraf: ‘Hij begrijpt ons niet. Maar de mensen die beslissingen nemen over de Schilderswijk, komen ook niet van hier en begrijpen ons ook niet.’ Zo verklaren ze dat bij de vorige verkiezingen 45 procent van de stemmen naar de migrantenpartij Denk ging.
Maar nu gonzen er in de wijk ook andere geruchten. Ook moslims in de Schilderswijk zouden op Wilders hebben gestemd. Dat klopt, zegt Xander Kowollik, bibliothecaris bij de openbare bibliotheek in de Schilderswijk.
De 53-jarige Kowollik was aanwezig in de bibliotheek toen deze afgelopen woensdag als stemlocatie fungeerde. ‘Ze staan echt niet voor honderd procent achter Wilders’ standpunten. Wel vinden ze het goed dat Wilders zegt voor ouderen op te komen. En ze denken eigenlijk ook wel dat hij de migratiecrisis kan oplossen.’
Adeel Mahmood, fractievoorzitter van de Haagse afdeling van Denk, hoort verschillende geluiden. Zelf werd de Hagenees, wonend in de Schilderswijk, donderdagochtend ‘met een katergevoel’ wakker. Mahmood ziet dat veel mensen bang zijn voor radicaler gedrag in de samenleving richting moslims. ‘En bestuurders van scholen en moskeeën maken zich zorgen of zij de veiligheidsmaatregelen moeten opschroeven.’
Maar Mahmood ziet ook dat veel mensen zich al decennialang niet vertegenwoordigd voelen door de gevestigde partijen. Dat verklaart volgens hem het succes van Denk in de wijk, maar hij weet ook dat ‘enkelen’ een proteststem op Wilders uitbrachten.
Enes, Achraf en Bashir op de Vaillantlaan beamen dat zij zich niet vertegenwoordigd voelen door de traditionele linkse partijen. Op GroenLinks-PvdA stemmen ze niet. ‘Die denken alleen aan het klimaat en weg-met-de-auto’, zegt Enes. ‘De parkeerkosten zijn hier nu 2 euro 50 per uur. Moeten ze in villadorpen ook zo veel betalen?’
Ook vinden de drie jonge mannen dat de lhbti-emancipatie is doorgeschoten. Achraf is ‘geen fan van woke’. Bashir knikt. Hij heeft overwogen om op Denk of Forum voor Democratie te stemmen. ‘Een geslachtsverandering zit in de basisverzekering, maar ik moet voor de tandarts betalen. Dat snap ik niet.’
Elders in de wijk overheerst vooral gelatenheid. ‘Als je vijftien mensen hier spreekt, boeit het hooguit één iemand iets’, zegt Hakan (36), die in djellaba zijn fiets repareert op de Jacob Catsstraat. ‘Het leven gaat verder, meneer’, aldus een jongen van Marokkaanse afkomst – een fier Haags matje in zijn nek – op het Nicolaas Penninghof. Ook een andere twintiger van Marokkaanse afkomst, die als bezorger werkt, maakt zich vooralsnog niet veel zorgen. ‘Wij hebben toch een Nederlands paspoort?’
Enes, Achraf en Bashir zeggen dat ze ‘nog maar moeten zien’ of Wilders een coalitie kan vormen. Maar mocht het zover komen, en Wilders wordt premier, dan mag hij best nog een rondje komen lopen door de buurt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden