Vrijdagmiddag heerste er enige tijd verwarring over het aantal en de nationaliteit van de vrijgelatenen. Israël meldde dat dertien Israëlische gijzelaars in vrijheid waren gesteld, en tegelijkertijd meldde de Thaise premier Srettha Thavisin op X dat twaalf Thaise gijzelaars waren vrijgekomen.
Later meldde het Franse AFP dat er dertien Israëliërs zijn vrijgelaten, plus tien Thai en een Filipijn. De Thai en de Filipijn zouden buiten het akkoord van Israël en Hamas vallen. Zij waren bij de bloedige overval van 7 oktober door Hamas-terroristen met naar schatting 230 anderen meegenomen naar Gaza. Bij die terroristische aanval op Israëlische dorpen werden 1.200 mensen vermoord.
De uitwisseling van vrijdag was onderdeel van een bestand dat Hamas en Israël in Qatar waren overeengekomen. De gevechtspauze, die vrijdag om 7 uur ’s ochtends begon, moet minstens vier dagen gaan duren. In die vier dagen zal Hamas zo’n vijftig gijzelaars vrijlaten. Israël laat op zijn beurt 150 Palestijnen vrij.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en in Zuidoost-Azië.
Het staakt-het-vuren hield vrijdag de hele dag stand. Voor het eerst in bijna zeven weken waren er geen bombardementen, geen artilleriebeschietingen en klonken er geen schoten in Gaza. De stilte leidde tot opgewekte taferelen, vooral in de zuidelijke stad Khan Younis. Reuters meldde dat mensen daar de relatieve veiligheid van de tentenkampen durfden te verlaten en voor het eerst onbekommerd de straat opgingen.
Omdat het bestand vier dagen moet gaan duren, waren er Palestijnen die met hun hele hebben en houden in plastic tassen op weg gingen naar hun huis in het noorden, waaruit ze waren weggevlucht. Reuters sprak met een van hen, Ahmad Wael, die verklaarde erg gelukkig te zijn. Hij verlangde naar zijn huis en was benieuwd hoe dat erbij zou staan: ‘Ik ben erg moe van het stilzitten zonder eten of drinken. Daar (thuis) kunnen we leven, we drinken thee, we maken brood.’
Het Israëlische leger had echter al duidelijk gemaakt dat de Gazanen vooral moesten blijven waar ze zaten. Het leger strooide met vliegtuigen pamfletten uit waarin werd gewaarschuwd dat het gevaarlijk was, en verboden, om terug te keren naar het noorden van Gaza.
Vrijdagmiddag meldden journalisten van AP dat het leger bij het stadje Deir al Balah, op de grens van Noord- en Zuid-Gaza, het vuur had geopend op mensen die het noorden toch probeerden te bereiken. De journalisten zagen met eigen ogen dat twee doden en elf gewonden met schotwonden bij een ziekenhuis werden binnengebracht. Het Israëlische leger had vrijdagmiddag nog geen commentaar op dit bericht gegeven.
Ondanks dit incident hield het staakt-het-vuren vrijdag stand. De gevechtsluwte bood vele tientallen vrachtwagens met hulpgoederen de gelegenheid om Gaza binnen te rijden. Dat was een verademing na de geringe hulp die de afgelopen zeven weken door Israël in Gaza is toegelaten. Hulporganisaties wezen er echter op dat zelfs tweehonderd vrachtwagens per dag een druppel op een gloeiende plaat zijn. Tweederde van de 2,3 miljoen Gazanen zijn immers uit hun huizen verdreven en volledig afhankelijk van hulp van buitenaf.
Het bestand zal vermoedelijk niet het begin zijn van een blijvende vrede. De gevechtspauze kan wel iets langer gaan duren dan vier dagen: Israël biedt Hamas een dag extra voor elke tien gijzelaars die het vrijlaat. Maar het is de vraag of dat Gaza veel respijt zal geven. Beide strijdende partijen benadrukken dat het bestand tijdelijk is en allebei zeggen ze door te willen gaan met vechten.
Reuters citeerde vrijdagmiddag de Israëlische minister van Defensie, Yoav Gallant, die zei dat Israël doorvecht tot het zijn doelstellingen heeft bereikt: de vrijlating van alle naar schatting 230 gijzelaars en de totale vernietiging van Hamas.
Abu Obaida, leider van de militante vleugel van Hamas, roept de Palestijnen op zijn beurt op om ‘de confrontatie te laten escaleren’. Dat zou in lijn zijn met de staakt-het-vurens die Hamas en Israël in het verleden zijn overeengekomen – ze eindigden niet zelden voortijdig doordat een van de partijen weer begon te schieten.
Als het bestand het ook morgen houdt, zal Hamas opnieuw dertien gijzelaars vrijlaten, en Israël 39. De vraag is of Hamas ook gegijzelde buitenlanders zal vrijlaten.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden