Loesje ontstond in 1983, in een tijd waarin thema's als kernenergie, zure regen en woningnood het nieuwsbeeld bepaalden. Het was een periode waarin demonstranten zich overal tegen afzetten.
"Activisten waren toen vooral boos. Daarom was er behoefte aan het stimuleren van positieve initiatieven. Zo ontstond het idee voor Loesje: een kritisch geluid, maar altijd inspirerend", zegt Hanneke - die niet met haar achternaam vermeld wil worden - tegen NU.nl. Zij is sinds 1991 betrokken bij het collectief achter de teksten.
Een groep Arnhemse activisten bedacht de fictieve Loesje: een vrolijk meisje van achttien jaar met een positieve kijk op de wereld. Sindsdien proberen de mensen achter het initiatief anderen aan te moedigen betrokken te zijn bij de samenleving en zelf te creëren.
Waar voldoet een typische Loesje-tekst aan? "De insteek is positief, sociaal en inspirerend. Het moet tot denken aanzetten, opkomen voor mensen en is onderwerp overstijgend", zegt de 46-jarige Hanneke.
De bekende zwart-witte posters zien er nog hetzelfde uit als veertig jaar geleden. Maar dat betekent niet dat Loesje niet met de tijd is meegegaan. "Onze boodschap is veranderd. Voorheen was die veel meer gericht op het individu, nu draait het meer om verbinding", zegt Hanneke.
Zo luidde jaren geleden een bekende Loesje-tekst: "Ik ben niet aardig." Een recentere poster kiest voor een andere benadering: "Zeggen wat je denkt, kan ook iets aardigs zijn."
Een ander verschil met de beginjaren van Loesje: de tijden van wildplakken zijn vrijwel voorbij. Het activistencollectief had door het hele land mensen zitten die in hun vrije tijd op pad gingen met een stapeltje posters. Het leidde in de jaren tachtig tot rechtszaken, die door gemeenten werden aangespannen.
Hanneke kan zich nog goed herinneren dat zij als scholier haar Twentse dorp volplakte met Loesje-teksten. Bij de bakker hoorde ze de dorpelingen gissen over wie er achter de acties zat. Een van haar favoriete teksten is naar eigen zeggen "een beetje cheesy, maar wel leuk": "Waarom moeilijk doen, als het samen kan."
Tegenwoordig is de groep achter het initiatief een stuk kleiner. Enkele tientallen mensen houden het geheel van workshops en Loesje-uitgaven draaiende. De posters met treffende teksten kom je vooral online tegen.
Volgens Fleur van der Bij, die in het kader van het veertigjarig jubileum Loesje, de biografie schreef, is Loesje "iets braver" geworden. Maar Loesje is volgens de biograaf "onsterfelijk". "Sommige teksten staan in ons cultureel geheugen gegrift."
Voor de biografie ging Van der Bij op zoek naar de persoon naar wie het postercollectief vernoemd is. Zo kwam ze op het spoor van Loes van Schaaijk, die in de jaren tachtig kunstacademiestudent was. Het was haar uitstraling die volgens de Arnhemse bedenkers bij het idee van de actiegroep paste.
Dat Van der Bij voor haar boek op zoek ging naar de "echte" Loes, wordt niet door iedereen achter Loesje toegejuicht. "De biografie zou niet over de personen achter Loesje moeten gaan, want daar gaat het niet om", stelt Hanneke. "Het gaat om de teksten en dat mensen zich daarin kunnen vinden. Niemand kan het initiatief opeisen, omdat de teksten voortkomen uit een samenwerking tussen mensen."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen