In de rubriek Pics werpt filmrecensent Floortje Smit haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.
Toen de trailer van Napoleon uitkwam, was meteen duidelijk hoe regisseur Ridley Scott zou reageren op critici. Een historicus die op sociale media stelde dat Napoleon in werkelijkheid de executie van Marie-Antoinette nooit had bijgewoond, en dat zij bovendien destijds kort haar had, kreeg de korte maar krachtige reactie: ‘Get a life.’
De met-gestrekt-been-erin-tactiek. Franse recensenten die zijn film ‘Barbie en Ken in het Grote Rijk’ noemden? ‘Fransen houden niet eens van zichzelf.’ Historici met kritiek? ‘Waren jullie erbij? Nou dan.’
Het is... verfrissend? Scott breekt daarmee met de publiciteitschoreografie die zich doorgaans aftekent bij historisch drama. Regisseurs benadrukken tegenwoordig vooral met hoeveel wetenschappers ze hebben gepraat om alles zo juist mogelijk weer te geven; journalisten reageren door een andere roedel deskundigen te bellen die dan weer mogen vertellen wat er tóch allemaal mis is. Niet raar: film is zo’n krachtig medium dat het de macht heeft bij een groot publiek historische nonsens als waarheid in het hoofd te prenten. Beide partijen hebben dus een verantwoordelijkheid. Maar hoever gaat die dan? Joséphine had amper tanden in haar mond – moet je dat ook laten zien?
Scott denkt anders: de geschiedenis staat in dienst van de film, niet andersom. Dus hup, kanonnen bij de piramides als hij even snel duidelijk wil maken hoe rap Napoleon Egypte eronder kreeg. Een historicus die door Scott werd geraadpleegd (‘niet dat hij er dan per se iets mee deed, maar hij wilde het wél weten’) had heus tegengesputterd bij de rondetafelbespreking, zei hij in Time Out. ‘Maar je hebt toch gelachen?’, vroeg Scott. En daarmee was het argument van tafel.
Slimme tactiek: het bataljon van Napoleon-adepten – en dat zíjn er nogal wat – juist niet proberen te paaien, maar te prikken. Hun favoriete historische figuur duiden met ‘hij was me toch een motherfucker, wow’ levert natuurlijk een parade van schuimbekkende puristen op die – afhankelijk van de mate waarin hun deskundigheid wordt erkend – lezingen geven, aanschuiven aan talkshowtafels, ingezonden brieven sturen of alleen voor zichzelf uit mopperen bij de koffieautomaat. Juist als het prijsschieten is op historische fouten, kunnen ze elkaar overtroeven met feitenkennis.
Aanhoudend rumoer verzekerd. In de langere versie die straks op Apple TV Plus verschijnt, zo beloofde Scott al, zal hij onder meer uit de doeken doen hoe Napoleons aambeien een beslissende rol hebben gespeeld bij de desastreuze veldtocht naar Rusland in 1812. En garde!
Source: Volkskrant