De Israëlische regering stemde dinsdagavond in met een akkoord met Hamas over een gevangenenruil en een wapenstilstand van vier dagen. Tijdens die vier dagen zal Hamas elke dag ruim tien vrouwen en kinderen vrijlaten die sinds 7 oktober worden gegijzeld. Israël stelt daar de vrijlating van in totaal 150 Palestijnse vrouwen en minderjarigen tegenover. Donderdag of vrijdag wordt de eerste ruil verwacht.
Woensdagochtend bracht Israël een lijst naar buiten van Palestijnen die mogelijk vrijgelaten kunnen worden. De Israëlische bevolking heeft 24 uur de tijd gekregen om bezwaar te maken tegen bepaalde namen op de lijst.
Op de lijst staan 300 Palestijnen, twee keer zoveel dus als de 150 waarover overeenstemming is bereikt. Israël geeft Hamas daarmee de mogelijkheid een groter deel van de ongeveer 240 gegijzelden vrij te laten. In ruil daarvoor zou Israël meer Palestijnen in vrijheid stellen, in dezelfde verhouding als nu overeengekomen is. Bovendien zegt Israël bereid te zijn om dan de gevechtspauzes met een dag extra per tien vrijgelaten gegijzelden te verlengen.
Van de 300 Palestijnen op de lijst zijn de meesten – 268 – jongens van hooguit 18 jaar. De overige 32 zijn volwassen vrouwen. Een deel van hen is volgens Israël gelieerd aan de militante islamistische groeperingen Hamas en de Islamitische Jihad. Zij zijn veroordeeld of gearresteerd voor uiteenlopende vergrijpen, van samenscholing en het gooien van stenen of molotovcocktails tot terroristische activiteiten en poging tot moord.
Zo staat er een 44-jarige vrouw op de lijst die in september 2023 werd gearresteerd op verdenking van poging tot moord, nadat ze bij de Al Aqsa-moskee in Jeruzalem zou hebben geprobeerd een politieagent neer te steken. Israël weigert Palestijnen vrij te laten die zijn veroordeeld voor moord.
Israël heeft het aantal arrestaties van Palestijnen sterk opgevoerd na de terroristische aanslagen van Hamas van 7 oktober. In de afgelopen weken heeft het Israëlische leger verscheidene invallen gedaan op de bezette Westelijke Jordaanoever. Het leger zegt dat het daarbij om antiterreuroperaties gaat. Volgens de Palestijnse mensenrechtenorganisatie Addameer, die voor de rechten van Palestijnse gevangenen opkomt, houdt Israël inmiddels ongeveer zevenduizend Palestijnen vast. Voor de oorlog uitbrak waren dat er 5.200.
Een woordvoerder van Addameer heeft tegen The New York Times gezegd dat de organisatie ook berichten ontvangt van Palestijnen die worden gearresteerd voor berichten die ze op sociale media hebben geplaatst. Onder de gevangenen zijn veel Palestijnen die in ‘administratieve detentie’ zitten, wat betekent dat ze voor onbepaalde tijd kunnen worden vastgehouden zonder dat er een officiële aanklacht tegen hen is uitgesproken. Addameer stelt bovendien in een rapport dat de omstandigheden in de gevangenissen sinds 7 oktober sterk zijn verslechterd.
Bij een eerdere gevangenenruil wist Hamas beduidend meer Palestijnen vrij te krijgen dan nu. In 2011 werd één soldaat van het Israëlische leger, Gilad Shalit, geruild tegen meer dan duizend Palestijnse gevangenen. Een van hen was de huidige leider van Hamas in de Gazastrook, Yahya Sinwar. Enkele extreem-rechtse Israëlische ministers keerden zich onder verwijzing naar die ruil tegen het huidige akkoord. De minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, waarschuwde dat een akkoord op ‘een ramp’ zou uitlopen. Samen met twee andere ministers stemde hij in een kabinetsvergadering tegen de deal.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden