Gevangenenruil en een gevechtspauze in Gaza mogen een kleine diplomatieke overwinning zijn, maar voor een langetermijnoplossing is nog veel meer internationale inspanning en betrokkenheid nodig.
Na weken van intensief onderhandelen is een diplomatieke doorbraak bereikt: Israël heeft ingestemd met een gevechtspauze van vier dagen en de vrijlating van 150 Palestijnse gevangenen in ruil voor de vrijlating van 50 gijzelaars door Hamas.
Voor in elk geval een deel van de wanhopige families van de gegijzelden in Israël betekent dit eindelijk zicht op hereniging met hun geliefden. Voor de inwoners van Gaza betekent dit eindelijk een adempauze na ruim zes weken van aanhoudende bombardementen die al aan ruim 14 duizend inwoners, onder wie 5.600 kinderen, het leven hebben gekost en 1,7 miljoen mensen uit hun huizen hebben verjaagd.
De deal komt geen dag te vroeg nadat deze week bleek dat ook de laatste ziekenhuizen in Gaza niet langer functioneren. Daarmee is de humanitaire catastrofe die zich al weken voor de ogen van de wereld voltrekt, compleet: gewonden en zieken krijgen geen zorg meer, doden geen fatsoenlijke begrafenis en de overlevenden worden bedreigd door honger, uitdroging en besmettelijke ziekten als cholera.
De internationale druk op Israël om een gevechtspauze in te lassen en meer vrachtwagens met hulpgoederen toe te laten in Gaza om de humanitaire nood te ledigen, nam al weken toe, maar tot dit weekend leek de regering van Netanyahu niet van plan te zwichten. Een gevechtspauze zou Hamas de gelegenheid geven zich te hergroeperen en was dus geen optie, zo klonk het onverbiddelijk. Nu heeft premier Netanyahu dus toch een draai gemaakt ondanks het tegenstribbelen van zijn extreem-rechtse coalitiepartners, die van mening blijven dat pas van een gevechtspauze sprake kan zijn als Hamas is ‘uitgeroeid’.
Het is gissen wat zich de afgelopen weken precies achter gesloten deuren in Doha heeft afgespeeld, maar duidelijk is dat Qatar een cruciale bemiddelende rol heeft gespeeld. Waar de Qatarezen erin zijn geslaagd om Hamas te bewegen gijzelaars vrij te laten, hebben de Verenigde Staten druk op Israël uitgeoefend om tegemoet te komen aan de wens van Hamas om Palestijnse gevangenen vrij te laten. De hopeloze situatie in Gaza zal voor beide partijen ongetwijfeld een rol hebben gespeeld. De humanitaire tol die de Palestijnen betalen voor de oorlog in Gaza is eenvoudigweg te groot, terwijl er geen zicht is op het einde van de strijd.
Toch is Netanyahu vermoedelijk vooral gezwicht vanwege binnenlandse politieke druk. De woede onder de Israëlische bevolking over het lot van de gijzelaars nam steeds verder toe en daarmee ook de kritiek op de regering. Het valt te hopen dat Netanyahu deze druk blijft voelen als de overeenkomst donderdagochtend volgens plan in werking treedt. Wanneer beide partijen zich aan de afspraak houden, zal de overeenkomst worden verlengd en voor elke dag zonder bombardementen zullen opnieuw tien gijzelaars worden vrijgelaten.
In de tussentijd zal de internationale gemeenschap onder aanvoering van Qatar moeten blijven aansturen op oplossingen voor de langere termijn. Te beginnen met een staakt-het-vuren en eindigend met een plan voor het bestuur van Gaza ná de oorlog met uitzicht op een menswaardig en gelijkwaardig bestaan voor de Palestijnen in Israël of in hun eigen staat.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant