Mijn zoon (22) heeft me uitgenodigd te komen stemmen in het stemlokaal waar hij als vrijwilliger vandaag werkzaam is. Als trotse vader doe ik dat natuurlijk. In een democratie geeft een ouder het goede voorbeeld, hoewel ik nog steeds maar een vaag idee heb over wie mijn stem krijgt.
Mijn zoon en ik praten met enige regelmaat over politiek. Soms verschillen we van mening, soms zijn we het met elkaar eens. Ik heb weleens op zijn partij gestemd en hij op de mijne. Zonder het te weten hebben we ook een keer op dezelfde partij gestemd. We hebben ieder onze eigen voor- en afkeuren, maar ik weet zeker dat hij met afschuw zou reageren wanneer ik hem zou vertellen dat mijn stem voortaan minder zou tellen dan de zijne. Vanwege mijn leeftijd, omdat mijn toekomst korter is.
Over de auteur
Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Als ik een enkele maal voorzichtig probeer uit te leggen dat er misschien ooit, ver weg, een tijd komt dat ik er niet meer zal zijn, willen mijn lieve kinderen daar helemaal niets over horen: ‘Oh nee, pap, jij wordt nog heel oud!’
Ik vermoed dat mijn kinderen daar helemaal niet uniek in zijn. Niettemin lees je de laatste tijd steeds vaker – ook in deze krant – dat ouderen een deel van mijn hun stemrecht zouden moeten opgeven ten gunste van jongeren.
Als zoiets op vrijwillige basis gebeurt, is daar niets op tegen. Ik zou mijn kinderen een volmacht kunnen geven en het stemmen verder aan hun kunnen overlaten, maar waarom zou ik? Ik ben nog bij mijn volle verstand en als ik een stompzinnig idee tegenkom, zet ik graag mijn tanden erin, want die heb ik allemaal nog. Bovendien behoor ik tot degenen die denken dat wijsheid komt met een zekere leeftijd. Freud heeft ons erop gewezen dat jonge kinderen al seksuele monsters zijn en dat hun onderlinge interactie vaak uitloopt op conflict en oorlog. Geef 10-jarigen alle macht van de wereld en de kans is groot dat er na flink wat pesterijen ergens een atoombom wordt gegooid. Ook empathie en vrede stichten moet worden geleerd, ik maak me daar geen enkele illusie over.
Stemrecht is een individueel recht en het wordt gevaarlijk wanneer de vrijwilligheid verdwijnt om die over te dragen, of zoals Merel van Vroonhoven het in deze krant formuleerde: ‘Ik voel juist wel voor het idee van een afnemend gewicht van je stem naarmate je haren grijzer worden, het lichaam strammer en het aantal verwachte verjaardagen kleiner.’
Laat ik hier heel duidelijk in zijn – dat is niet alleen ongrondwettelijk, het is in de kern ook een fascistisch idee.
Hoewel leeftijd niet expliciet wordt vermeld in artikel 1 van de Grondwet, is leeftijdsdiscriminatie niet toegestaan. Dat daar zo weinig op wordt gehandhaafd, zo weet ik uit ervaring, is zeer betreurenswaardig. Maar Van Vroonhoven wil juist discrimineren op grond van uiterlijk (grijs haar), fysieke onvolkomenheid (strammer) en op het aantal te verwachte verjaardagen.
Dat laatste criterium is helemaal onverteerbaar, want dan zou je nog veel meer groepen moeten gaan korten op hun stemrecht. Niet alleen terminale zieken kunnen op verkiezingsdag dan beter thuisblijven, ook mensen met een lager dan gemiddelde levensverwachting – bijvoorbeeld zij die lijden aan MS, Parkinson of aan bepaalde vormen van kanker – zouden zich de gang naar het stembureau kunnen besparen. Wie suikerziekte heeft of met obesitas rondloopt, zal het ook lastig krijgen. Ik vraag me af of Frans Timmermans in de wereld van Merel van Vroonhoven überhaupt mee mag doen aan de verkiezingen, maar misschien maakt zij wel onderscheid tussen het actief en passief kiesrecht.
Per groep kun je natuurlijk het aantal verwachte verjaardagen uitrekenen, maar per individu wordt nog een hele hijs. Veel nieuw werk aan de winkel voor medici, gerontologen, actuarissen en uiteraard ook voor astrologen en andere toekomstvoorspellers. Met je pis naar de dokter en dan pas stemmen. Een gezonde stem in een gezond lichaam, dat wordt de norm.
Voorlopig prijs ik mij gelukkig met mijn gezondheid, maar op mijn leeftijd ligt een ongeluk in een klein hoekje. Corinne Ellemeet van GroenLinks betwijfelt of 70-plussers wel een nieuwe hartklep, kunstheup of dure medicijnen moeten krijgen. Het kost allemaal maar geld en in plaats van ‘overbehandeling’ is het voor hun eigen bestwil beter die oudjes niet te veel te ‘vermoeien’.
Bah!
Een volgende stap is snel gezet. Als je ouderen mag discrimineren, dan ook andere groepen. Het zou pas echt discriminatie zijn als je alleen ouderen mag discrimineren! Dus als je mensen ouder dan 70 hun stemrecht wilt afnemen, kun je dat ook doen bij mensen die een lager IQ hebben dan 70. Enzovoort. Dan komen we vanzelf terecht in een soort maatschappij waar de democratie altijd tegen gevochten heeft.
En nu mijn zoon steunen in het stemlokaal.
Source: Volkskrant