Wie gaat er winnen? Ik voorspelde in augustus op deze plek dat het „toch weer” de VVD zal worden, ook omdat de VVD wél een lijsttrekker had die graag premier wilde worden – in tegenstelling tot BBB en NSC. Omdat deze situatie niet echt veranderd is – Omtzigt blijft op dit punt onduidelijk – handhaaf ik mijn voorspelling.
GroenLinks/PvdA is net als de VVD steeds duidelijk geweest over de ambitie van hun lijsttrekker, en wordt daar nu in de peilingen voor beloond met een stijging. Toch lijkt het me niet waarschijnlijk dat GroenLinks/PvdA ook de VVD voorbij zal streven. Daarvoor is Frans Timmermans, ik bedoel nu ‘de mens achter de politicus’, niet populair genoeg. Er werd met succes veel stemming tegen hem gemaakt in de media, vooral door De Telegraaf, Vandaag Inside en Jeroen Pauw, via een soort kleineringscampagne. Alles werd erbij gesleept: een fout van tien jaar geleden over een zuurstofmasker tot zijn lichaamsomvang.
Vanwaar die afkeer van Timmermans? Natuurlijk, omdat hij links is, maar misschien ook omdat hij met al zijn bekwaamheden wordt ervaren als ‘het beste jongetje van de klas’ – die waren in mijn herinnering ook nooit écht populair. Jaloezie maakt agressief.
Dat Timmermans’ campagne moeizaam op gang kwam, had ook met eigen fouten te maken. Hij bleef te lang onzichtbaar – al die bezoekjes in het land zetten te weinig zoden aan de dijk. Een grondfout – ook van Omtzigt – was het vermijden van het RTL-debat met een miljoen kijkers. In elk interview dat hij de dagen erna gaf, moest hij zijn afzegging nader verklaren. Verspilde moeite.
Bovendien verkeek Timmermans zich in het begin op de motieven van Omtzigt. Hij behandelde hem met fluwelen handschoenen totdat Omtzigt openlijk liet merken dat hij liever over rechts ging dan over links. Timmermans en zijn team hadden dat van een ex-CDA’er kunnen verwachten.
Er werden door meer campagneteams opvallend grote fouten gemaakt. Een belangrijke was die van de VVD die de deur op een (grote) kier zette voor de PVV. Het was voor Wilders het signaal om zijn stokpaardjes tijdelijk, zéér tijdelijk, op stal te zetten en daarmee electoraal te oogsten. Met haar halfslachtige tournures daarna maakte lijsttrekker Yesilgöz het alleen maar erger. Mocht de VVD vandaag worden verslagen, dan zal nog lang in wrok worden omgezien naar die onbegrijpelijke flirt met de PVV. Onbegrijpelijk omdat ik me niet kan voorstellen dat de VVD werkelijk van plan is geweest met de PVV een alliantie aan te gaan. Bij het CDA hebben ze daar nog steeds spijt van als die paar haren op hun hoofd.
Dé blunder bij BBB heeft een persoonsnaam: Caroline van der Plas. Met elke zwakke performance in een tv-debat zakt zij dieper weg in het moeras van de peilingen. Onzeker en zichtbaar vermoeid snakt ze naar het einde van deze kwellingen. Ze heeft te weinig parate kennis en een te beperkt vocabulaire om opgewassen te zijn tegen haar tegenstanders. Ze had genoeg zelfkennis om geen premier te willen worden en het zou me dan ook niets verbazen als ze na deze slechte ervaringen niet veel langer politicus zal blijven.
Is Yesilgöz wél de ideale premier? Of toch liever Timmermans? U mag het vandaag nog zeggen.
Source: NRC