De brief werpt een schaduw over de EU-top medio december wanneer de Europese regeringsleiders zich buigen over de Europese ambities van Oekraïne en Moldavië. Beslissingen kunnen alleen met unanimiteit worden genomen. EU-president Michel erkende dinsdag tijdens een bliksembezoek aan Kyiv dat de komende EU-top ‘heel moeilijk’ zal worden. ‘Maar ik geef niet op. Ik zal alles doen om de 27 leiders te overtuigen dat we een positief besluit nodig hebben’, zei Michel, staande naast de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Orbán maakt al ruim een jaar verbaal ophef over de steun van de EU voor Oekraïne. Hij onderhoudt warme banden met Moskou en schudde onlangs nog hartelijk de hand van de Russische president Vladimir Poetin. Niettemin stemde Orbán tot nog toe in met alle (elf) Europese sanctiepakketten tegen Rusland. Ook ging hij in juni vorig jaar akkoord om Oekraïne de status van kandidaat-EU-lid te geven. Het is nu voor het eerst dat hij in een brief aan Michel aankondigt de hakken in het zand te zetten.
Over de auteur
Marc Peeperkorn is sinds 2008 de EU-correspondent voor de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
‘De Europese Raad (de EU-top, red.) verkeert niet in een positie om belangrijke beslissingen te nemen over (...) aanvullende financiële steun voor Oekraïne, een verdere versterking van de EU-sancties goed te keuren of overeenstemming te bereiken over de toekomst van het uitbreidingsproces’, schrijft Orbán. In plaats van besluiten wil hij een ‘strategische discussie’ tijdens de EU-top over de financiële en militaire steun die Europa aan Oekraïne heeft gegeven en het effect ervan.
Eerder liet Orbán weten dat in zijn ogen de militaire steun alleen leidt tot aanhoudend en uitzichtloos geweld. De sancties die de EU aan Moskou heeft opgelegd raken volgens hem ook de EU-landen. Verder wijst hij op de ‘wijdverbreide corruptie’ in Oekraïne. Zonder nieuwe strategie zijn er volgens Orbán geen nieuwe beloften voor Kyiv mogelijk.
Daarmee zet de Hongaarse premier de EU-top op scherp. Begin deze maand adviseerde de Europese Commissie dat de toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en Moldavië volgend voorjaar kunnen starten, mits beide landen nog een paar laatste hervormingen doorvoeren. Op Hongarije en Slowakije na was de eerste reactie van alle EU-landen positief op dat advies.
Ook is er ruime steun voor het Commissievoorstel om voor de komende vier jaar (2024-2027) 50 miljard euro extra voor Oekraïne uit te trekken. De leiders steggelen nog wel over de vraag hoeveel als subsidie dan wel als goedkope lening moet worden verstrekt. Verder beraden de lidstaten zich inmiddels over het twaalfde sanctiepakket tegen Moskou, waarin onder meer de handel in Russische diamanten wordt verboden.
Orbán kan alle besluiten hierover op de EU-top blokkeren. EU-diplomaten vragen zich af of hij dat zal doen of dat zijn dreigement bedoeld is om druk uit te oefenen op de Commissie om bevroren EU-subsidies voor Hongarije vrij te geven. De Commissie besloot eerder dat Boedapest geen aanspraak kan maken op ruim 25 miljard euro aan EU-subsidies, onder meer omdat er geen onafhankelijke rechtspraak is. Hongarije heeft dat geld hard nodig.
Zelensky verzekerde Michel dat zijn land ook de laatste gevraagde hervormingen zal doorvoeren. Hij noemde een positief besluit van de leiders in december allerminst vanzelfsprekend. Hij hoopt wel op een beslissing die Oekraïners laat zien dat er rechtvaardigheid bestaat. Volgens Michel is uitbreiding van de EU met Oekraïne en Moldavië ‘onze morele plicht’, en daarnaast in het belang van de veiligheid van de EU.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden