Het eerste onderwerp waar de lijsttrekkers van de kleinste partijen over debatteren is migratie. Nederland telt maar liefst 800.000 arbeidsmigranten, en dat drukt op sociale voorzieningen als onderwijs. De voornaamste reden van de bevolkingsgroei.
Thierry Baudet van Forum voor Democratie wil naar „de oorzaak” kijken. Voor Nederlanders is levensonderhoud te duur geworden, ziet hij. Baudet vindt daarom dat de lasten omlaag moeten, zodat mensen meer loon overhouden en dat Nederlanders als eerst aan de slag gaan.
Mirjam Bikker van ChristenUnie ziet dat werkgevers „wel de lusten pakken, maar niet de lasten”. Wat haar betreft laat dit zien dat er „veel mis is in Nederland”. Ze wil dat beter in kaart moet worden gebracht waar er behoefte aan is.
Edson Olf van Bij1 wijst op de economische groei, dat zou meer arbeidsmigratie in de hand werken. Wie hier komt, moet van hem in „menswaardige omstandigheden” kunnen leven. Soms leven migranten met z’n twaalven in een woning, en dat kan niet volgens hem. Bikker confronteert hem met het Bij1-verkiezingsprogramma, dat rept over het toelaten van iedereen die hiernaartoe komt.
Opvallend: Thierry Baudet grijpt zijn spreekbeurt, tijdens het debat over arbeidsmigratie, niet aan om met een groter verhaal over migratie te beginnnen. In plaats daarvan begint hij over de armoedeval: het probleem dat Nederlanders door een samenloop van toeslagen en regelingen soms minder gaan verdienen als ze meer werken. Er moeten, kortom, meer Nederlanders aan het werk geholpen worden om de noodzaak van arbeidsmigratie te voorkomen. Hij noemt ook de kosten van het klimaatbeleid. Het doet allemaal denken aan de Provinciale Statencampagne van 2019 van FVD: die draaide om een mix van immigratie, koopkracht en klimaat.
FvD-leider Thierry Baudet is dankbaar hij bij het NOS Slotdebat kan zijn. Het gaat „relatief goed” vertelt hij, „een 7,5”. Gister werd de FvD-leider in een Groningse kroeg twee keer op zijn hoofd geslagen met een bierfles. Wel heeft hij nog pijn aan de linkerkant van zijn schedel. Ten slotte bedankt hij „de mainstream media” voor de uitnodiging voor het debat.
In het eerste uur staan de kleinere partijen centraal. De volgende drie thema’s komen aan bod, met deze lijsttrekkers:
Arbeidsmigratie: Mirjam Bikker (ChristenUnie) – Edson Olf (BIJ1) – Thierry Baudet (FVD)
Woningtekort: Laurens Dassen (Volt) – Wybren van Haga (BVNL) – Chris Stoffer (SGP)
De portemonnee: Mirjam Bikker (ChristenUnie) – Joost Eerdmans (JA21) – Stephan van Baarle (DENK)
Zelden was het voorafgaand aan het traditionele NOS-slotdebat nog zó spannend als in deze verkiezingscampagne. De afgelopen weken stonden de VVD, NSC van Pieter Omtzigt en GroenLinks-PvdA samen aan kop in de peilingen, de afgelopen dagen voegde de PVV van Geert Wilders zich daar in een eindsprint blij. Dat beeld werd dinsdagmiddag nog bevestigd in de slotpeiling van Ipsos/EenVandaag. Deze vier partijen kunnen volgens de verschillende opiniepeilers woensdag allemaal nog de grootste partij worden, hoewel ook dat geen garantie geeft op het premierschap of kabinetsdeelname. De kabinetsformatie belooft opnieuw niet eenvoudig te worden.
Bij het slotdebat krijgen bijna alle partijen die kans maken op een Kamerzetel nog het podium. Vanaf 19 uur gaan acht kleinere partijen onderling in debat (ChristenUnie, JA21, Denk, Volt, BVNL, SGP, BIJ1 en FVD), vanaf 20.30u uur is het podium voor de negen grotere partijen (VVD, PVV, D66, BBB, GroenLinks/PvdA, NSC, CDA, PvdD, SP). Deze indeling is bepaald aan de hand van een weging van het aantal zetels in de huidige Tweede Kamer en het aantal zetels in de Peilingwijzer van 1 november. Deze weging van zetels en peilingen is bijvoorbeeld gunstig voor het CDA, en dus zit lijstrekker Henri Bontenbal vanavond nog bij de grotere partijen.
De lijsttrekkers zullen vanavond kiezers die nog zweven of overwegen strategisch te stemmen proberen te overtuigen. Waar GroenLinks-PvdA hoopt dat veel links-progressieve kiezers strategisch op de partijcombinatie zullen stemmen om een rechts kabinet te voorkomen, proberen VVD en PVV juist uit te stralen dat alleen een stem op rechts een linkse premier kan voorkomen. Andere partijen, zoals D66, de SP, Volt en Partij voor de Dieren, proberen hun potentiële kiezers ervan te overtuigen dat een strategische stem op een grote partij niets oplevert.
FVD-lijsttrekker Thierry Baudet is vanavond gewoon aanwezig bij het slotdebat. Hij werd gisteravond in een café aangevallen met een bierfles, nadat hij eerder deze campagne al met een paraplu was geslagen. Baudet voelt zich „goed genoeg om door te gaan”, zei hij dinsdagmiddag in het Tweede Kamergebouw.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC