Aan het begin van de verkiezingscampagne waarschuwde PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans dat we mogelijk aan de vooravond van een nieuwe wereldoorlog staan. In 1914 leidde de moord op de Oostenrijkse aartshertog in Sarajevo tot een oorlog waarin alle grote machten in Europa, en uiteindelijk de Verenigde Staten, werden meegesleurd. Een soortgelijk gevaar van escalatie hangt nu boven het Midden-Oosten, waar de Verenigde Staten Israël onvoorwaardelijke steun hebben toegezegd, zoals Duitsland dat in 1914 deed richting Oostenrijk.
Tegelijkertijd dreigt de partij die de langste adem heeft de oorlog in Oekraïne te winnen. Hoewel volgens voorzichtige schattingen al 150.000 Russische militairen zijn gesneuveld in Oekraïne, heeft president Poetin alle reden om door te blijven vechten. Als gevolg van het pro-Palestijnse sentiment onder jonge Amerikanen – op TikTok werden video’s over een oude brief waarin Osama bin Laden de aanslagen van 9/11 goedpraat meer dan tien miljoen keer bekeken – neemt de kans dat oud-president Donald Trump terugkeert in het Witte Huis toe. Immers, jongeren dreigen niet op Biden te stemmen vanwege diens onvoorwaardelijke steun aan Israel. Als dat gebeurt, is het een kwestie van tijd voordat de Russen aan de grens met Polen staan.
Over de auteur
Heleen Mees is columnist van de Volkskrant. Eerder promoveerde ze op de Chinese economische groei. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De oorlog in Gaza dwingt de Verenigde Staten om munitie die bestemd was voor Oekraïne naar Israël te sturen. Oekraïne kampte voor 7 oktober al met een tekort aan granaten en concurreert nu ook nog eens met Israël om de schaarse voorraden, omdat westerse landen de wapenproductie onvoldoende opvoeren.
Poetins oorlogsproductie draait ondertussen op volle toeren. Oekraïne en Israël dingen naar dezelfde luchtverdedigingssystemen. Een strijd die Oekraïne dreigt te verliezen, omdat de Verenigde Staten een veiligheidspact hebben gesloten met Israël, en Duitsland een historische schuld aan Israël in te lossen heeft.
Zelden was de toestand in de wereld zo hachelijk en was daar tijdens de verkiezingscampagne zo weinig van te merken. Terwijl minister-president Colijn het in 1936 al nodig achtte om het volk via een radiotoespraak gerust te stellen over de oplopende militaire en politieke spanningen in Europa, maken kiezers zich nu hoofdzakelijk druk over huisvesting, gezondheidszorg en inflatie. Hoewel dit legitieme verkiezingsthema’s zijn, lijken kiezers zich er niet van bewust dat Rusland een regelrechte bedreiging vormt van onze manier van leven: onze vrijheid, onze veiligheid en onze waarden.
Wellicht kan defaitisme de houding van de kiezers verklaren. Volgens een wereldwijd opinieonderzoek gelooft slechts een minderheid van de Europeanen dat Oekraïne de oorlog met Rusland binnen vijf jaar zal winnen. Europeanen ervaren de huidige geopolitieke verschuivingen niet alleen als een crisis van de internationale orde, maar vooral een identiteitscrisis. Na de val van de Berlijnse Muur dachten de Europeanen dat er geen oorlog meer op hun continent zou plaatsvinden en dat de rest van de wereld zich naar het Europese voorbeeld zou vormen.
In de ogen van mensen over de hele wereld is de Europese manier van leven nog steeds heel aantrekkelijk. Tegelijkertijd wordt de EU gezien als zwak. Niet alleen door het gros van de Russen, Chinezen, Indiërs en Amerikanen, maar vooral ook door Europeanen zelf (slechts 13 procent van de Europeanen vindt dat het woord ‘sterk’ de EU goed beschrijft).
Een meerderheid van de Chinezen, Russen en Saoediërs gelooft dat de EU in de komende twintig jaar uiteen zal vallen – net als een op de drie Europeanen. Het geloof dat de EU in de komende twintig jaar uiteen zal vallen is met name sterk onder degenen die denken dat Oekraïne de oorlog gaat verliezen.
Zo dreigt het westers verval een self-fulfilling prophecy te worden. Degenen die niet in het Europese project geloven, stemmen op partijen als PVV, NSC en in mindere mate VVD, die met de rug naar Europa staan. Om de Russische dreiging te weerstaan moet Europa op militair gebied juist sterker worden en landen als Oekraïne, Moldavië en landen in de Balkan de kans bieden om lid te worden, teneinde te voorkomen dat ze worden meegesleurd in de Russische veroveringsdrift.
Het is wellicht te fatalistisch om te zeggen dat de internationale crisis alleen maar groter zal worden. Maar als u in het stemhokje staat, vraagt u zich dan af aan wie u de toekomst van het land toevertrouwt als de conflicten die nu worden uitgevochten, escaleren.
Source: Volkskrant