Op 7 oktober doode Hamas 360 bezoekers van trancefestival Supernova. Veel overlevenden revalideren in opvangcentrum Ronit Farm, met yoga, dans en andere vormen van therapie. Zo ook de ouders van Alon. ‘Ik begreep eindelijk waar hij gelukkig van werd’, zegt vader Dani.
Pas toen hij dood was, leerden Dani en Mirta Werber hun zoon Alon echt kennen. ‘Ik begreep eindelijk waar hij gelukkig van werd’, zegt vader Dani. ‘Trance, de festivals – het is een manier van leven. Positief, gezond, het betekent vrijheid. De kinderen zijn gelukkig. Soms, zoals nu, besef je pas iets als het te laat is.’
Dani en Mirta hebben nu, zes weken na de aanval van Hamas op de Supernova Sukkot Gathering, het gevoel dat ze een beetje bij een gemeenschap horen waarvan ze tot zaterdag 7 oktober geen weet hadden: de liefhebbers van trance en andere vormen van elektronische dancemuziek op festivals. Hun zoon was een van hen. ‘We wisten niets van zijn leven’, zegt moeder Mirta.
Over de auteur
Rob Vreeken is correspondent Turkije en Iran voor de Volkskrant. Hij bevindt sinds begint oktober in Israël, waar hij verslag doet van de nasleep van de terreuraanval van Hamas.
Eigenlijk maakten ze zich een beetje zorgen om Alon. Hij had wel baantjes, maar op zijn 26ste woonde hij nog thuis. Hij had geen studie gedaan en maakte geen aanstalten een gezin te stichten of anderszins aan zijn toekomst te werken. Het droeg bij aan de dagelijkse irritaties in de categorie ‘Wanneer ruim je je kamer eens op?’.
Aan die ergernissen maakte Hamas voor eens en altijd een eind. ‘Hij ging met vrienden naar een feest en kwam niet terug’, zegt Dani. ‘Dat is in een notendop het verhaal.’
Alon Werber is een van de ruim 360 bezoekers van raveparty Supernova die de dood vonden toen Hamas-terroristen op 7 oktober het festivalterrein naast de Gazastrook op stormden en alles neerschoten wat bewoog. Een onbekend aantal werd als gijzelaar meegenomen naar Gaza.
De aanval vond plaats op het ‘gouden uur’, het moment dat de zon opgaat en de dansende menigte wordt beschenen door de eerste zonnestralen. In paniek renden de festivalgangers het open veld in, waar ze een makkelijk doelwit werden. Sommigen zochten dekking in de nabijgelegen kibboets Re’im, tevergeefs.
Het grootste deel van de ruim drieduizend bezoekers overleefde de aanval. Nazorg bij het trauma krijgen zij in Ronit Farm, halverwege Tel Aviv en Netanja. Het evenementencomplex, doorgaans gebruikt voor exorbitante huwelijksfeesten, is ingericht als opvangcentrum. Van het middaguur tot ’s avonds acht kunnen de overlevenden hier terecht.
Voor wie daar behoefte aan heeft, zijn er psychotherapeuten en sociaal werkers. In een van de zalen liggen mensen op stretchers, voor lichaamsgerichte therapieën als reflexologie en acupunctuur. Er is muziektherapie met klankschalen. In de parkachtige binnentuin doet een groepje jonge vrouwen aan acroyoga. Verderop in het gras klinken bongo’s en de ngoni, een West-Afrikaans snaarinstrument.
Hier hebben Dani en Mirta Werber de vrienden van hun zoon leren kennen. Ze knuffelen volop met de dertig tot veertig jaar jongere alternatievelingen. ‘You’ll never dance ALONe’, staat als tattoo op Dani’s linkerarm. ‘Ik ben 61. Ik kan trots zeggen dat mijn generatie de muziekscene is begonnen’, zegt hij.
Mirta heeft de avond tevoren meegedaan aan de silent trance. In stilte dansten jonge Israëliërs op euforische tranceklanken, slechts hoorbaar voor degenen die een lichtblauwe, lichtgevende koptelefoon hadden opgezet. Geen lawaai uit speakers, dat zou bij sommigen te veel triggeren. ‘Ik zette de koptelefoon op en meteen begreep ik wat mijn zoon zo gelukkig maakte’, zegt de moeder.
Zoals andere overlevenden van 7 oktober groepsgewijs worden opgevangen als bewoners van dezelfde kibboets, zo vormen ook de twintigers en dertigers van Ronit Farm een hechte gemeenschap, nu meer dan ooit. Dat is belangrijk in de traumaverwerking, zegt therapeut Shahar Basovksy (40).
‘Veel mensen voelden zich schuldig omdat zij nog leefden en hun vrienden niet’, zegt hij. ‘Wij gaan daar tegenin, vertellen hun dat ze juist hebben gehandeld. Als ze dat maar van veel therapeuten te horen krijgen, denken ze uiteindelijk: dan zal het wel waar zijn.’
De behandeling bestaat vooral uit luisteren en geruststellen. Angstgevoelens en slapeloosheid zijn normaal na zo’n heftige gebeurtenis. ‘Ze moeten de greep op hun leven terugkrijgen’, zegt Basovsky. Het verkleint op langere termijn de kans op posttraumatisch stresssyndroom (ptss).
Zo gaat het ook in andere opvangcentra in Israël. Eén factor echter onderscheidt de gasten van Ronit Farm van hun lotgenoten elders: drugs. De meeste festivalgangers waren onder invloed van drugs – lsd vooral, naast xtc, cocaïne, mdma, alcohol en wiet.
Welke invloed dat had op de beleving van de gebeurtenissen en op het trauma, loopt sterk uiteen, afhankelijk van de persoon, het gebruikte middel en de fase van de roes. Op het hoogtepunt van de trip was het mogelijk ingrijpender.
‘Sommigen hadden door de drugs de energie om weg te rennen’, zegt psychiater Mia Levitt Frank. Anderen dachten dat wat ze meemaakten niet echt was, dat ze hallucineerden. Mogelijk was dat juist goed, doordat ze in staat waren afstand te nemen. De wetenschap, zeggen de therapeuten, is daar niet uit.
Levitt Frank en andere Israëlische wetenschappers gaan het drama van Supernova onderzoeken. Het is wereldwijd de eerste keer dat mensen onder invloed van drugs op zo’n grote schaal een trauma hebben beleefd. ‘In de jaren zeventig hebben het Britse en Amerikaanse leger geëxperimenteerd met lsd, maar niet in situaties waarin mensen van de hemel naar de hel gingen’, zegt Basovsky.
Het trauma had overigens nog massaler kunnen zijn, als Hamas een andere datum had geprikt. Op 6 tot 11 november stond op dezelfde plek in de Negevwoestijn het festival Midburn geprogrammeerd, de Israëlische versie van Burning Man, het legendarische festival in de woestijn van Nevada (VS). Verwachte opkomst in Israël: tienduizend.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden