Zoet zaten ze in de schoolbankjes, afgelopen zondag bij het lijsttrekkersdebat van het Jeugdjournaal. Vier jongens en twee meisjes, de voetjes naast elkaar, de gezichten leergierig opgeheven, alle neuzen één kant op. Dilan Yesilgöz, Frans Timmermans, Geert Wilders, Caroline van der Plas, Henri Bontenbal en Rob Jetten – sympathiek dat ze kwamen, want kinderen zijn geen stemvee. Alleen Pieter Omtzigt spijbelde.
We zagen politici op hun menselijkst. Wilders vertelde geroerd over zijn katjes Snoetje en Pluisje. Van der Plas bekende moeite te hebben met rekenen. Jetten beschreef zijn middelbareschooltijd; hij ontdekte dat hij op jongens viel en was bang gepest te worden. Timmermans zei vurig dat het allerergste wat hem kan gebeuren, is dat zijn kinderen en kleinkinderen iets overkomt.
Over de auteur
Aleid Truijens is schrijver en recensent en columnist voor de Volkskrant. Ze schreef romans en biografieën over F.B. Hotz en Hella Haase. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit.
Drie dagen eerder, in een interview bij Nieuwsuur, was Timmermans minder overtuigend, althans bij het onderwerp onderwijs. Mariëlle Tweebeeke, nu wél goed op dreef, stelde hem de enige juiste vraag, die alle andere interviewers verzuimd hadden aan lijststrekkers te stellen: waarom wil uw partij de regie en zeggenschap over het onderwijs niet terugpakken, nu het daar zo slecht gaat? Voor GroenLinks-PvdA een hamvraag, want die partij wil een eind maken aan de doorgeschoten privatisering en verzelfstandiging – ontspoord door dertien jaar liberaal beleid – in de publieke sector. Waarom dan niet de autonomie en macht van de schoolbesturen en de lumpsumfinanciering aangepakt? Er gaat jaarlijks vijftig miljard gemeenschapsgeld naar onderwijs; Tweebeeke benadrukte nog maar eens dat zelfs de Rekenkamer niet kon achterhalen hoe dat geld precies wordt besteed.
Timmermans begon aan een warrig antwoord, over een ‘lange traditie’ waarin de invulling van en de verantwoordelijkheid voor het onderwijs wordt overgelaten aan ‘het veld’. In die lange traditie was er vrijheid voor religieus en seculier onderwijs; Timmermans wilde beslist geen ‘staatsscholen’!
John Arts, de docent geschiedenis die was uitgenodigd om Timmermans vragen te stellen. verbeterde hem fijntjes: dit antwoord ging over de vrijheid van onderwijs, Artikel 23, iets heel anders. We hadden het hier over de autonomie van de scholen en de lumpsumfinanciering, die pas in 1996 werden ingevoerd. En ‘het veld’ betekent in de praktijk niet leraren en schoolleiders maar schoolbesturen.
Zou Timmermans dat echt niet weten? Eenzelfde verwarring tussen vrijheid van onderwijs en de autonomie van scholen(koepels) was er onlangs bij de Onderwijsraad; ook daar bleken ze het verschil niet te kennen. Wel publiceerde de raad een rapport om de door toenmalig minister Wiersma getergde schoolbestuurders te paaien. Zou Esmah Lahlah, nummer 2 op de GroenLinks-PvdA-lijst en lid van de Onderwijsraad, Timmermans dit misverstand hebben ingefluisterd?
Terwijl Arts – hulde! – rustig uitlegde dat de afgelopen twee decennia was gebleken dat we de verantwoordelijkheid voor goed onderwijs niet aan de schoolbesturen kunnen overlaten – in de jaren dat zij alle vrijheid hebben, gingen de leerprestaties achteruit, groeide het lerarentekort en liepen veel leraren weg – viel Timmermans’ mond bijna open, alsof hij nieuwe dingen hoorde. Kennelijk was hij nooit bijgepraat door partijgenoot Marjolein Moorman (die een uitstekende onderwijsminister zou zijn).
Tweebeeke en Arts lieten Timmermans niet wegkomen. Hij bleek, zoals tijdens de hele campagne, amper geneigd tot verdediging. Hij beloofde schoorvoetend, als een gecorrigeerd schoolkind, om als het écht zo bar was gesteld ingrijpen in het bestuurssysteem te overwegen. Ondanks het feit dat veel bestuurders partijgenoten zijn, heus. Helaas hebben de kiezers weinig aan toekomstmuziek. Volgens onderwijsvakbond AOB overwegen veel leraren op GroenLinks-PvdA te stemmen. Een ferm standpunt over onderwijsbestuur – dat de andere partijen evenmin aandurven – zou twijfelaars over de streep hebben getrokken. Misschien was een ultrarechts kabinet nog te voorkomen geweest. Doodjammer.
Source: Volkskrant