De ontwikkelingen rondom OpenAI waren de afgelopen dagen nauwelijks bij te houden, zelfs niet voor direct betrokkenen. Het koningsdrama begon vrijdag met het totaal onverwachte ontslag van mede-oprichter en ceo Sam Altman. Zijn ontslag werd gesteund door bestuurslid Ilya Sutskever, een andere mede-oprichter van het in 2015 gestarte bedrijf.
Het voorlopige eindpunt leek de aanstelling van Sam Altman door Microsoft. Samen met getrouwen mag hij de AI-inspanningen van Microsoft tot nieuwe hoogten proberen te stuwen. Tussen die twee momenten lagen dagen van totale chaos die behalve een vertrouwensbreuk tussen de hoofdrolspelers vooral een interne machtsstrijd blootleggen.
Over de auteur
Laurens Verhagen is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over technologie, internet en kunstmatige intelligentie. Daarvoor was hij onder andere hoofdredacteur van nu.nl.
Volgens veel analisten heeft die strijd te maken met een weeffout binnen het bedrijf. OpenAI begon ooit als een non-profitonderneming, met als doelstelling de mensheid te verrijken met mooie AI-toepassingen. Later kwam daar een commerciële tak bij, om de gigantische sommen geld te kunnen betalen die met de ontwikkeling van geavanceerde AI zijn gemoeid.
Die twee takken, met Sutskever en Altman als hun protagonisten, zouden steeds meer botsen. Altman was de man met de contacten binnen Silicon Valley en hij had het vermogen geld binnen te halen, zoals de miljarden van Microsoft. Zijn belang was om het bedrijf zo snel mogelijk te laten groeien, met zoveel mogelijk nieuwe gebruikers.
Daartegenover stond de wetenschapper Sutskever die, net als andere bestuursleden, met lede ogen zou aanzien dat Altman in veel te hoog tempo producten op de markt brengt en daarmee onverantwoorde veiligheidsrisico’s zou nemen. In een succesvol bedrijf heb je beide types nodig, zegt Ilyaz Nasrullah, informaticus en digitaal strateeg. ‘Sutskever kan je zien als de Steve Wozniak van Apple, de man die alles bedacht. Altman is meer de Steve Jobs.’
Het is echter nog altijd onduidelijk of de stammenstrijd de echte of enige aanleiding voor het ontslag was. De officiële reden: het bestuur van OpenAI had geen vertrouwen meer in het vermogen van Altman om leiding te blijven geven. Een andere veelgehoorde theorie voor de breuk is dat Altman te druk zou zijn met het opzetten van nieuwe bedrijven.
De paleisrevolutie kwam voor vrijwel alle direct betrokkenen als een volslagen verrassing. Altman zelf lijkt de coup op geen enkel moment te hebben voorzien: vorige week gaf hij nog interviews en optredens. Ook Microsoft, dat 13 miljard dollar investeerde en in ruil daarvoor 49 procent van de aandelen in handen heeft, werd totaal overvallen.
De uren en dagen erna probeerden investeerders het bestuur nog te bewegen Altman in genade aan te nemen, maar hier was het te laat voor. Microsoft ging daarna over op plan B: Altman en zijn vertrouwelingen gaan bij de softwaregigant aan de slag om daar een AI-team te leiden.
Alsof de de puinhopen nog niet groot genoeg zijn, mag de net aangestelde ceo Mira Murati na twee dagen het veld alweer ruimen bij OpenAI. De nieuwe ceo is Emmett Shear, mede-oprichter van gameplatform Twitch. Aan hem de ondankbare taak het van binnenuit opgeblazen bedrijf, dat vorige week nog werd gewaardeerd op 90 miljard dollar, in rustig vaarwater te krijgen.
Dat zal een harde dobber worden, want inmiddels heeft hoofdrolspeler Sutskever spijt van zijn rol bij het ontslag van Altman: ‘Ik betreur ten zeerste mijn deelname aan de acties van het bestuur. Het was nooit mijn bedoeling om OpenAI schade te berokkenen’, schrijft hij op X.
I deeply regret my participation in the board's actions. I never intended to harm OpenAI. I love everything we've built together and I will do everything I can to reunite the company.
Sutskever staat opvallend genoeg ook prominent bij de ruim vijfhonderd (van de in totaal zevenhonderd) ondertekenaars van een maandag gepubliceerde brief aan het bestuur van OpenAI. Zij kondigen hun onmiddellijke vertrek aan bij OpenAI, tenzij het bestuur opstapt. De woorden in de brief zijn niet mis te verstaan: ‘Jullie acties laten duidelijk zien dat jullie niet in staat zijn OpenAI te leiden.’
Breaking: 505 of 700 employees @OpenAI tell the board to resign. pic.twitter.com/M4D0RX3Q7a
Ze schetsen een bedrijf dat tot vrijdag goud in handen had met de meest toonaangevende AI-modellen en miljoenen enthousiaste gebruikers. Die sterke positie is, door toedoen van het bestuur, in één klap tenietgedaan, schrijven zij. Bij Microsoft zouden de medewerkers al van harte welkom zijn.
Datzelfde Microsoft lijkt dan ook de winnaar van de bizarre strijd, zegt Nasrullah. ‘Zij hebben nu Altman binnengehaald als ideaal uithangbord voor al hun AI-activiteiten. Altman is voor de buitenwereld hét gezicht van AI.’ Ondertussen is het de vraag hoe Microsoft en OpenAI zich tot elkaar zullen verhouden.
Microsoft lanceerde de afgelopen maanden een reeks aan nieuwe software waarin het AI-gereedschap van OpenAI is geïntegreerd. Nu bijna iedereen dreigt te vertrekken, is het onduidelijk wat er overblijft van producten als ChatGPT en DALL-E, de paradepaardjes van OpenAI.
Maar in de wereld van OpenAI kan morgen weer alles anders zijn. ‘We proberen met z’n allen lijn te ontdekken in wat er gebeurt’, zegt Nasrullah. ‘Maar het enige wat we zeker weten, is dat het een bedrijf is met een club onvolwassen mensen aan het roer.’
Sam Altman - Een van de oprichters van OpenAI in 2015 en daarna het gezicht van het bedrijf. Hij was ook de commerciële man. Gaat nu aan de slag bij Microsoft met AI.
Ilya Sutskever - Mede-oprichter van OpenAI. Een grote naam in de AI-wereld, met belangrijk onderzoek op het gebied van neurale netwerken. Stond eerst achter het ontslag van Altman en daarna toch weer niet.
Mira Murati - Technisch directeur van OpenAI en vrijdag door het bestuur van OpenAI aangesteld als tijdelijke ceo. Twee dagen later alweer vervangen. Eist nu in een open brief het vertrek van het bestuur.
Emmett Shear - De nieuwe ceo van OpenAI, afkomstig van gameplatform Twitch. Hij wordt niet gesteund door ruim vijfhonderd van de zevenhonderd werknemers van OpenAI, die dreigen met vertrek.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden