Zet Rob Jetten, Frans Timmermans, Geert Wilders en Caroline van der Plas tegenover elkaar in een tv-debat over het klimaatbeleid, en geen kijker kan het ontgaan dat er wel degelijk grote verschillen zijn in de Nederlandse politiek.
Vóór een ambitieus klimaatbeleid zijn uiteraard Timmermans en Jetten. Voor Timmermans is het het onderwerp waar hij eigenlijk campagne op had willen voeren, totdat hij merkte dat ‘bestaanszekerheid’ en het asielbeleid dominanter waren. Nadeel voor hem is nu wel dat ook Rob Jetten erbij is, namens een partij die hierin minstens zo ambitieus is als GroenLinks-PvdA.
In de woorden van die Jetten, klimaatminister in het demissionaire kabinet, wijzend naar de studenten in de zaal: ‘De klimaatverandering knalt over deze generatie heen. Ik zal geen seconde laten liggen voor meer klimaatactie.’
Timmermans, tot voor kort Europees klimaatcommissaris, blijft daar niet bij achter: ‘Venlo aan zee, dat vindt alleen Wilders misschien leuk.’ Hij vindt dat er een valse tegenstelling wordt gecreëerd tussen de economie en het klimaatbeleid. ‘Wij kunnen van Nederland een land maken dat leidt in deze strijd, dat voorop gaat in de nieuwe technologieën.’
Wilders en Van der Plas staan daar lijnrecht tegenover. Zij ontkennen niet dat er klimaatbeleid nodig is, maar vinden dat het totaal uit de hand is gelopen. Van der Plas: ‘We doen ineffectieve dingen. Mensen hebben zonnepanelen gelegd. Dan gaan we de saldering eraf halen. Ik sprak gisteren iemand bij de nagelstylist die de panelen had uitgezet omdat het 200 euro per maand kost. We zetten de Noordzee vol met windmolens. De gevolgen voor zee- en bodemleven zijn nog niet bekend.’
Wilders doet er een schepje bovenop: ‘Het is buiten iedere proportie dat wij 28 miljard euro aan klimaatbeleid uitgeven om de temperatuur 0,00000 zoveel graden minder te laten stijgen, terwijl mensen hun boodschappen niet kunnen betalen.’ Wilders wil wel maatregelen, maar dan vooral om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen. Zoals hogere dijken.
Raoul du Pré
Presentator Pieter Jan Hagens wijst PVV-leider Geert Wilders erop dat hij stijgt in de laatste peilingen en vraagt of hij beschikbaar is als premier als zijn partij de grootste wordt. Wilders twijfelt niet. ‘Ja, natuurlijk ben ik beschikbaar’, zegt hij. ‘Iedere politiek leider moet die ambitie hebben.’
Wilders pakt het moment om er nog eens op te wijzen dat een stem op zijn partij volgens hem ook de enige manier is om een kabinet met GroenLinks-PvdA te voorkomen. Volgens hem betekent een stem op de VVD dat Groenlinks-PvdA het straks ‘voor het zeggen krijgt’.
Hessel von Piekartz
Het debat begint met asielmigratie, het thema waar het kabinet nu bijna een half jaar geleden op viel. De VVD hoopte met dit thema weer wat kleur op de wangen te krijgen richting de eigen achterban. Dat is, getuige de peilingen, aardig gelukt, maar niet zonder het bijeffect dat ook Geert Wilders van de PVV weer flink de aandacht trekt. Migratie is zijn favoriete onderwerp en dat is te merken tijdens dit EenVandaag-debat.
‘Ik denk dat Nederland zoveel te verstouwen hebben gehad, dat de asielstroom nul moet zijn’, opent Wilders de beschietingen. Hij vindt daarin weinig weerstand van Omtzigt en Yesilgöz, die beiden ook vinden dat het aantal asielmigranten ‘fors omlaag’ moet.
Het is een schot voor open doel voor D66-leider Jetten. Hij is niet voor het inperken van asielmigratie. ‘We kunnen heel veel aan in Nederland.’ Kennis en talent van buiten noemt hij bovendien ‘een verrijking voor samenleving.’
Jetten opent hierna de aanval op de Yesilgöz van de VVD (opvallend genoeg niet Wilders). ‘We hebben niet te maken met asielcrisis, maar een VVD-crisis’, zegt Jetten. De D66’er vindt dat de VVD niets heeft gedaan om criminele asielzoekers sneller uit te zetten en dat de VVD geen leiderschap heeft durven tonen om iets aan de overlast en het opvangtekort te doen.
‘Het moet niet gekker worden’, sneert Yesilgöz. D66 ‘ontkent en negeert’ volgens haar werkelijk alle problemen rondom migratie. Daarom viel volgens haar ook het kabinet. ‘D66 wilde met zwakke compromissen het land is, ú durfde niet en ú zag niets als een probleem.’
Wilders, die zoals gewoonlijk ad rem uit de hoe kan komen, concludeert dat beiden gelijk hebben: ‘De VVD heeft D66-beleid uitgevoerd’ en daarom is er vrijwel niks gebeurd aan de asielinstroom, vindt de PVV-leider. Hij krijgt de lachers op zijn hand in de zaal. Omtzigt herhaalt dat hij het niet gauw voor zich ziet dat hij met de PVV in een regering zal stappen, maar vindt wel dat Wilders ‘een punt heeft’.
Natalie Righton
De zes deelnemende lijsttrekkers gaan zo in wisselende samenstelling in totaal 50 minuten met elkaar in debat tijdens het grote EenVandaag Verkiezingsdebat. Het debat is via tv, radio en onderstaande livestream te volgen.
Source: Volkskrant