Op het podium van de Haarlemse Schouwburg bouwt de crew van theatergroep Jakop Ahlbom het decor op voor de voorstelling van die avond. ‘We willen duurzaam theater maken, het theater van de toekomst’, zegt duurzaamheidsmanager Daan Stigter. Daarom betaalt Jakop Ahlbom 10 procent extra transportkosten voor de biobrandstof van de Pieter Smit Group, die al 43 jaar popgroepen en theatergezelschappen vervoert.
Transport is ‘een grote taartpunt’ in onze uitstoot, legt Stigter uit. Jakop Ahlbom laat zich vervoeren met fossielvrije HVO-brandstof. Dat scheelt bijna 90 procent CO2-uitstoot. De crew verplaatst zich in elektrische auto’s en huurt een elektrische tourbus van Pieter Smit. Stigter: ‘We willen Pieter Smit uitdagen om nog verder te gaan en HVO-brandstof te vervangen door elektrisch aangedreven vrachwagens op waterstof of megabatterijen. Dat is de beste oplossing.’
Op het hoofdkantoor in Nieuw Vennep hebben oprichter Pieter Smit (68) en zijn 28-jarige dochter en opvolger Louise hun bedenkingen. Op een vloot van ruim duizend vrachtauto’s en busjes kunnen tien elektrische wagens worden opgeladen op de parkeerplaats. Louise Smit: ‘Netbeheerder Liander kan de kabels pas ergens in 2025 aanleggen.’ Vader Pieter: ‘Dat kastje kost al 75 duizend euro. En wanneer ze leveren, mogen we nog eens maandelijks 3.300 euro vastrecht betalen.’
Hij schrok bij zijn bezoek aan een autofabrikant in Frankrijk: de ontwikkeling van elektrische vrachtauto’s gaat langzamer dan hij had verwacht. ‘Ze produceren daar dagelijks 145 vrachtauto’s in twee lijnen, waarvan slechts vier elektrisch. En er komt zoveel techniek bij kijken. De meerprijs van een elektrische vrachtwagen is vier keer hoger.’
‘Voor de langere afstanden in Europa zijn elektrische vrachtauto’s voorlopig onhaalbaar. Alleen Ford produceert elektrische busjes met een gewicht van drie ton en een bereik van 320 kilometer. Maar ze zijn duur en het duurt een eeuwigheid voor ze worden geleverd.’
Toch is er geen weg terug, zegt Louise Smit, die de dagelijkse bedrijfsvoering heeft overgenomen van haar vader. ‘In Nederland is HVO-brandstof een prima alternatief voor het transport, al kost het meer. Het is wrang dat je voor diesel nog steeds dezelfde accijns moet betalen. Alternatieve brandstof moet betaalbaar worden.’
Nadat Pieter Smit vier jaar als theatertechnicus werkte voor Hans Sleeswijk Producties begon hij in 1980 met twee vrachtwagens voor zichzelf. Techniek, logistiek en transport samenbrengen was zijn ideaal. Het bedrijf worstelde zich door de crisisjaren, waarna Smit in 1988 zes maanden ging toeren met een Canadees dansgezelschap. In 1992 maakte hij deel uit van de tournee van Dire Straits, waarna zijn naam was gevestigd.
Smit was een van de technici bij de laatste tournee van Michael Jackson en vergaapte zich aan diens aura. ‘Ik zag zijn laatste shows in Spanje en Portugal. Ik heb nog nooit zoveel meiden in extase gezien als bij het concert van Michael Jackson. Ik dacht altijd dat die moonwalk nep was, tot ik hem zag dansen. Hij kon een stadion met 70 duizend fans betoveren.’
Het hoofdkantoor is bijna een museum geworden met tientallen ingelijste posters van bands en theatergezelschappen die Pieter Smit sinds de oprichting in 1980 begeleidde. Hij wandelt langs affiches van de John Kraaykamp sr., Robert Long en de talloze producties van Joop van den Ende. ‘Joop was de man van het spektakel, als geen ander wist hij het wow-gevoel op te roepen bij het publiek’, zegt Smit.
Smit participeerde ook bij de tournees van grote bands en artiesten als Kiss, U2, de Rolling Stones, Ed Sheeran en Rihanna. Ed Sheeran betaalt ook extra voor biobrandstof. Nooit sprak hij met de wereldsterren, de Pieter Smit Group deed zijn werk in de coulissen en bij het transport. Smit: ‘Misschien is het een onderdeel van mijn succes geweest dat ik me nooit heb opgedrongen.’
Groot, groter, grootst: met de imposante ‘360 degree Tour’ van U2 tussen 2009 en 2011 was een kantelpunt bereikt, zeggen Pieter en Louise Smit. ‘De grootste tour die we hebben gedaan, alleen wij hadden al 145 vrachtwagens ingezet. U2 en Rolling Stones waren in die tijd tegen elkaar aan het opbieden. Bij de Stones zat het publiek op het podium, U2 zette in een stadion ongeveer de onderkant van de Eiffeltoren neer. Zo immens groot was dat podium.’
Nog eens tien jaar later kwam het besef dat dergelijke concertreeksen behoorlijk vervuilend waren. Was ‘groen toeren’ eigenlijk wel mogelijk? In 2020 rekende de Volkskrant uit dat de CO2-uitstoot tijdens de wereldtournee van Coldplay gelijkstond aan 25.572 retourvluchten tussen Amsterdam en New York. Voorman Chris Martin besloot voortaan zo min mogelijk op reis te gaan.
Het is makkelijk gezegd, aldus Pieter Smit: ‘Wat is de ecologische winst wanneer Led Zeppelin zoals bij hun laatste tour alleen nog in Londen speelt? Dan stappen de fans in vliegtuigen om Led Zeppelin in Londen te zien optreden.’ Louise: ‘Het vervoer van het publiek is de grootste veroorzaker van CO2-uitstoot.’
Profiel: Pieter Smit Group
Opgericht: 1980
Vestigingen: Nieuw Vennep en vijf landen
Aantal werknemers: 150
Jaaromzet: 45 miljoen euro
Op de parkeerplaats in Nieuw Vennep staat de Nightliner, de nieuwste bus in de vloot van Pieter Smit en het boegbeeld van efficiënt en ecologisch verantwoord toeren. De crew van de Amerikaanse zangeres Beth Hart is zojuist teruggekeerd uit Duitsland. Zestien mensen kunnen ook slapen in deze bus, al is het krap. ‘Hoger dan vier meter mogen we die bus niet maken’, zegt Pieter Smit, lachend. ‘En alle ramen kunnen open. Ik heb een hekel aan hotels waar dat niet kan.’
Smit heeft nooit overwogen om zijn bedrijf met vestigingen in vijf landen te verkopen. De opvolging door dochter Louise wordt zorgvuldig begeleid. Vanaf volgend jaar is zij officieel de directeur. ‘Het loslaten is ook een soort rouwproces’, zegt Louise tegen haar vader. ‘Het bedrijf was naast mijn broer een derde kind in ons gezin.’
Pieter: ‘Ik had nooit gedacht dat we zo groot zouden worden. Ik ging tijdens een concert van de Rolling Stones in Amerika kijken hoe de logistiek daar verliep. De tourmanager zei tegen me: Pieter Smit, we know your trucks. Ik was supertrots.’ Louise: ‘Op een gegeven moment wordt een naam een merk, een begrip.’ En lachend: ‘En dus houdt dit bedrijf de naam van mijn vader.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden