Dat is de wrange boodschap van het jaarlijkse broeikasgassenrapport van de milieutak van de Verenigde Naties, Unep, dat maandagmiddag verscheen. Al het huidige klimaatbeleid bij elkaar opgeteld is bij lange na niet genoeg om onder de 2 graden te blijven die internationaal is afgesproken. Het wordt eind deze eeuw eerder 2,5 tot 2,9 graad warmer op aarde, becijferen de VN-experts.
Over de auteur
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, met als specialismen microleven, klimaat, archeologie en gentech. Voor zijn coronaverslaggeving werd hij uitgeroepen tot journalist van het jaar.
Bij het huidige beleid zal de wereldwijde CO2-uitstoot in het jaar 2030 naar schatting zo’n 9 procent lager liggen dan in 2022. Dat klinkt mooi, maar om onder de 2 graden opwarming te blijven, is nog eens een extra bezuiniging van 28 procent broeikasgassen nodig. Dat is ongeveer viermaal de totale jaarlijkse uitstoot van Europa.
Om onder de 1,5 graad te blijven, zou de wereld bovenop het huidige beleid nog eens 42 procent minder broeikasgassen mogen uitstoten. Dat zijn ruim zes Europa’s aan broeikasgassen die de wereld ergens zou moeten wegbezuinigen, en dat allemaal in zeven jaar tijd.
Unep-directeur Inger Andresen vergelijkt het klimaatbeleid met een grammofoonplaat die maar blijft hangen: ‘We moeten de naald uit de groef van onvoldoende ambitie en niet genoeg actie halen, en een ander soort records (dan klimaatrecords, red.) vestigen: die van groene en eerlijke transities en klimaatfinanciering.’
Hoewel de wereld momenteel op grote schaal investeert in vooral wind- en zonne-energie, steeg de uitstoot van broeikasgassen vorig jaar toch met 1,2 procent, tot het nieuwe record van 57,4 miljard ton CO2-‘equivalenten’, een maat waarbij alle broeikasgassen worden omgerekend naar CO2. Haast een kwart daarvan komt uit China, met zijn enorme bevolking en nieuwe industrieën.
De Unep gelooft niet dat het Europa zal lukken in 2050 uit te komen op nul uitstoot, en China in 2060, zoals regeringsleiders plechtig hebben beloofd. ‘Netto-nulbeloften worden momenteel niet geloofwaardig beschouwd’, zo staat afgemeten geformuleerd in het rapport. ‘Geen van de G20-landen beperkt zijn uitstoot in een tempo dat consistent is met hun netto-nuldoelstellingen.’
De doorrekeningen van het Unep vallen een paar tienden graden ongunstiger uit dan vorig jaar, doordat de Unep iets modernere rekenmethodes gebruikt. Vorig jaar heette het nog dat de wereld bij huidige beleid zal uitkomen op 2,4 tot 2,6 graad opwarming. Nu is dat dus 2,5 tot 2,9 graden.
Het rapport van de VN komt voorafgaand aan de klimaattop COP28, vanaf 30 november in Dubai. Die top begint toch al onder een slecht gesternte: de kans bestaat dat de wereldtemperatuur dit jaar al tijdelijk 1,5 graad hoger komt te liggen dan in de tijd voor de industrialisering, of zelfs daarboven. Zo was het in september op aarde gemiddeld 1,8 graad Celsius warmer dan in de tijd voor de industrialisatie: de heetste maand ooit gemeten.
De cijfers zijn belangrijk, omdat de internationale gemeenschap in Dubai voor het eerst officieel de stand van zaken rond het klimaatbeleid zal opnemen, een rekenkundig ritueel dat de ‘Global Stocktake’ heet. Daarna zullen landen, als het goed is, hun klimaatplannen aanscherpen. Of dat ook lukt in het tempo dat nodig is om de klimaatdoelen van Parijs te halen, is echter de vraag. Daarvoor is ‘meedogenloze mitigatie en transformatie naar koolstofarm’ nodig, constateert het Unep.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden