Berkel-Enschot krijgt na een omstreden loting opeens een coffeeshop in zijn nieuwe dorpshart, en als gevolg hiervan ‘staat het hele dorp op z’n kop’. De burgemeester ziet eigenlijk geen verschil met een slijterij.
‘Een coffeeshop past niet in een winkelcentrum waar zoveel kinderen komen’, zegt Theo van Osta (66) op het parkeerterrein van het splinternieuwe winkelcentrum Koningsoord in Berkel-Enschot, een dorp dat deel uitmaakt van de gemeente Tilburg. ‘Schuin tegenover dat pand zit nota bene een snoepwinkel.’
Hij heeft net een ovenschotel zalm gehaald bij de ‘visspecialist’. Van Osta vindt het maar niks dat het gemeentebestuur de twaalfde coffeeshop van de gemeente uitgerekend wil vestigen in het nieuwe ‘dorpshart’ – waar decennialang het trappistinnenklooster met al zijn landerijen heeft gestaan.
Anita Goeverneur (61) is het volmondig met hem eens. ‘Het is altijd een veilig dorp geweest, zonder problemen. Dan moet je ze ook niet opzoeken’, zegt ze met een volle boodschappentas in de hand.
Berkel-Enschot, een welvarend Brabants dorp met 13.500 inwoners, staat ‘op z’n achterste benen’ over de komst van een coffeeshop midden in het winkelcentrum, aldus oppositieleider Hans Smolders in de gemeenteraad.
‘Het hele dorp staat op z’n kop. De bewoners zitten al tien jaar te wachten op een beloofd jongerencentrum, maar krijgen een coffeeshop.’
Een petitie tegen het plan kreeg binnen enkele weken 4.500 handtekeningen. Afgelopen maandag zaten tweehonderd boze dorpelingen met spandoeken bij een commissievergadering van de gemeenteraad. Zoveel mensen op de publieke tribune was nog nooit vertoond.
‘We zijn niet per se tegen een coffeeshop’, zegt Ben Hamers, woordvoerder van het bewonersprotest en lid van de dorpsraad. ‘Maar niet hier, midden in het nieuwe centrum dat nog volop in ontwikkeling is. Ik begrijp dat het een afhaalcoffeeshop wordt, een soort pickup point. Doe dat dan à la McDonald’s aan een uitvalsweg aan de rand van het dorp.’
De dorpsbewoners en -winkeliers vrezen overlast van blowende hangjongeren en parkeerdrukte in en bij het winkelcentrum.
Wat de gemoederen extra heeft aangewakkerd, is de manier waarop de locatiekeuze tot stand is gekomen: door loting. De gemeente Tilburg telt momenteel elf coffeeshops, die allemaal in en rond het centrum van de stad liggen. Uit onderzoek bleek dat er ruimte is voor nog twee coffeeshops, om vraag en aanbod meer in balans te brengen.
Op de aanbesteding voor twee extra gedoogvergunningen reageerden 33 ondernemers, ieder met een eigen (mogelijke) locatie voor een coffeeshop. Na toetsing viel het merendeel af omdat niet aan alle criteria (zoals: niet in een woonstraat of dichtbij een school) werd voldaan. Eind juni werd onder de negen overgebleven gegadigden geloot.
De jonge ondernemer Aryo Bastiaanssen, die makelaar is in Helmond en zijn oog had laten vallen op een leegstaand winkelpand in het nieuwe dorpshart van Berkel-Enschot, was een van de gelukkigen. De andere winnaar van de loting wilde een coffeeshop beginnen in Tilburg-Noord, maar dat beoogde pand bleek te dicht bij een jongerencentrum te liggen. Die locatie is daarom weer afgevallen.
De uitslag van de loting sloeg in Berkel-Enschot in als een bom. Het dorp vernam het nieuws eerder uit de media dan van de gemeente zelf. Burgemeester Theo Weterings heeft inmiddels zijn excuses aangeboden voor de slechte communicatie.
Maar hij staat nog steeds pal achter de locatie. ‘Dit past in ons streven om coffeeshops meer te spreiden over de gemeente’, zegt hij desgevraagd. ‘Daarbij komen ook dorpen rond de stad in beeld. De locatiecriteria sluiten vestiging in een nieuw winkelcentrum zeker niet uit.’
Daar denken ze in Koningsoord heel anders over. De actiegroep Geen Coffeeshop Koningsoord heeft drie verschillende protestpamfletten laten drukken die overal achter de ramen van winkels en appartementen hangen. Met teksten als: ‘Kinderen en jongeren niet confronteren met (soft)drugs’, en: ‘Geen drugstoerisme in ons gezinsvriendelijke Koningsoord’.
In het beoogde winkelpand is de vloer onlangs gestort. ‘Het wordt geen gewone coffeeshop met rookruimte’, zegt woordvoerder Mark Rooijakkers. ‘Het wordt een afhaalpunt voor cannabis, met vier loketten in een frisse, lichte en strakke winkel, te vergelijken met een apotheek. We gaan ook gastheren inzetten om erop toe te zien dat in het winkelcentrum niet wordt geblowd, en om andere overlast tegen te gaan.’
‘Dispensary Legal’ gaat de nieuwe coffeeshop heten, dat verwijst naar zowel de afhaalfunctie als de nakende legalisering van softdrugs. Want Tilburg is samen met Breda voorloper in het wietexperiment van de overheid: vanaf medio december worden de coffeeshops in beide Brabantse steden bevoorraad door legale wiettelers.
Volgens burgemeester Weterings, fervent pleitbezorger van legalisering, zal een coffeeshop daardoor niet heel erg verschillen van een slijterij: ‘Wiethandel is altijd geassocieerd met criminaliteit, maar dat willen we juist veranderen. Dat beeld moet een keer kantelen. In slijterijen worden ook producten verkocht die niet gezond zijn en klanten onder de 18 niet welkom zijn. Daarom vind ik dat ook een coffeeshop niet misstaat in een winkelcentrum.’
Eind deze maand neemt de burgemeester een besluit over de formele vergunningaanvraag van de afhaalcoffeeshop. Maar eerst wacht hij nog de gemeenteraadsvergadering van maandag af, waarin oppositieleider Smolders een motie gaat indienen om het proces rond de uitbreiding van coffeeshops per direct ‘op pauze’ te zetten.
Dorpsbewoner Hamers verwacht er weinig van, want de coalitiepartijen blijven naar verwachting de burgemeester steunen. Hij beraadt zich op verdere acties.
Coffeeshopeigenaar Bastiaanssen is onder de indruk van de weerstand in het dorp, maar hij staat volgens zijn woordvoerder Mark Rooijakkers te popelen om te beginnen. ‘Onbekend maakt onbemind’, zegt Rooijakkers. ‘Maar dit wordt wel de eerste nieuwe, echt legale coffeeshop van Nederland. Ik verwacht dat de zorgen van de dorpsbewoners binnen zes maanden zijn verdwenen.’
Source: Volkskrant