Er wordt veel gevraagd van onder meer gemeenten, erkende vervangend staatssecretaris Christophe van der Maat (Justitie en Veiligheid) op 10 november in een brief aan de Tweede Kamer. Hij bood tegelijkertijd enige verlichting voor de gemeenten: ze hoeven in de tweede helft van dit jaar niet in totaal 27.600, maar 17.600 statushouders aan een huis te koppelen. Dat komt onder meer doordat de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) minder verblijfsvergunningen heeft uitgegeven van verwacht.
Door die verlaging waren sommige gemeenten ineens al klaar met hun taak voor dit half jaar. Bijvoorbeeld de gemeente Eindhoven, die naar eigen zeggen wel doorgaat met het plaatsen van statushouders. Dat zorgt er namelijk voor dat de stad de eerste helft van 2024 weer iets minder huizen hoeft te zoeken.
Want ook begin 2024 staan gemeenten weer voor een flinke opgave: dan moeten ze gezamenlijk nog eens 18.750 statushouders plaatsen. Een deel van de vertraagde vergunningen van dit jaar schuiven waarschijnlijk ook door naar volgend jaar. Ook andere gemeenten wijzen naar volgend jaar. "Een verlaging in het ene jaar gevolgd door een verhoging in het andere jaar is geen verlichting", meent een woordvoerder van de gemeente Midden-Groningen.
Statushouders zijn mensen die asiel hebben gekregen. Gemeenten zoeken een huis voor deze mensen, zodat ze kunnen beginnen met het deelnemen aan de Nederlandse maatschappij. Statushouders hebben niet automatisch voorrang op een sociale huurwoning. Gemeenten krijgen wel elk half jaar een opdracht om een specifiek aantal statushouders aan een huis te koppelen.
Op dit moment zitten veel statushouders in asielzoekerscentra omdat er nog geen huis gevonden is. Het gaat om zo'n zestienduizend mensen, die een kwart van alle beschikbare plekken in azc's bezet houden.
Andere gemeenten worstelen ondanks de verlagingen alsnog met de doelstelling van dit jaar. Er is een algemeen tekort aan woningen en daarnaast kunnen statushouders niet zomaar in elk vrijgekomen huis wonen.
In de gemeente Maastricht zorgde de zoektocht naar met name die grote huizen dit jaar voor een "bottleneck", zegt de woordvoerder. "Deze grote woningen zijn er niet of nauwelijks binnen vrijkomend regulier aanbod."
In de gemeente Nijkerk zien ze juist veel vraag naar woningen voor alleenstaanden. "Daardoor heb je veel meer woningen nodig dan als het vooral om gezinnen zou gaan. Daar komt bij dat kleine goedkope woningen schaars zijn."
De gemeenten hadden begin juli ook nog een achterstand van in totaal vijfduizend statushouders uit de eerste helft van dit jaar. Voor die mensen moest dit half jaar ook nog een huis worden gezocht. De gemeente Groningen zegt die achterstand nu in te kunnen lopen. Ook de gemeente Maastricht is nu druk bezig met het inhalen van die achterstand, maar zegt dat "de opgave nog steeds groot" is.
De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) steunt de oproep vanuit het ministerie om vol in te zetten op het huisvesten van statushouders. Tegelijkertijd vraagt dit "enorm veel" van gemeenten, schreef de vereniging in een ledenbrief.
"Gemeenten worden gevraagd om veel verschillende aandachtsgroepen (waaronder statushouders) te huisvesten. Deze totale groep wordt groter, en er komen steeds minder sociale woningen beschikbaar."
Dat herkennen de gemeenten ook. Hoeksche Waard zegt de taakstelling niet te halen, deels vanwege "die brede vraag naar woningen door verschillende doelgroepen". "En naast de toename van de vraag van andere aandachtsgroepen is de druk op de socialehuurvoorraad groot", zegt een woordvoerder van de gemeente Nijkerk. "En je wil ook reguliere woningzoekenden een kans bieden."
Desondanks moet het "huisvestingstempo stijgen", schreef Van der Maat vorige week. De asielzoekerscentra worden dan ontlast en statushouders kunnen beginnen met integreren. "Er is blijvende inzet nodig voor het vergroten van de woningvoorraad én het beter benutten van de woningvoorraad."
In veel gemeenten gebeurt dat met behulp van flexwoningen. Zo bouwt de gemeente Leeuwarden 192 flexwoningen, waarvan een deel naar statushouders gaat. Daardoor denkt de gemeente uiterlijk in de eerste drie maanden van volgend jaar de doelstelling van dit jaar alsnog te hebben gehaald. De gemeente Oldenzaal gebruikt de speciaal door de overheid in het leven geroepen Hotel- en Accomodatieregeling (HAR). Daarmee kunnen statushouders tijdelijk in een hotel wonen.
Ook Rotterdam vangt alvast statushouders op terwijl ze wachten op een huis in de gemeente. Dat gebeurt op de zogenoemde doorstroomlocatie op cruiseschip Silja Europa. Daarnaast gebruikt de stad flexwoningen en worden oude kantoorpanden verbouwd.
"Met de creatieve oplossing van de doorstroomlocatie kunnen we tijdelijk mensen huisvesten", zegt een woordvoerder. Maar uiteindelijk moeten ook deze mensen doorverhuizen, waardoor de druk deels wordt verschoven. "Ook in 2024 staan we voor een grote uitdaging."
Source: Nu.nl algemeen