De overname van Nedcar was de grootste slag die Wim van der Leegte sloeg met zijn familieconcern VDL. Als grote werkgever werd de industrieel ereburger van Noord-Brabant, maar dit jaar sloeg de wind om.
Als 19-jarige student hts maakte Wim van der Leegte vuile handen aan de werkbank in de zaak van zijn vader, Metaalindustrie en Constructiewerkplaats Pieter van der Leegte. De zaak in het Brabantse Hapert draaide eind jaren zestig verlies. De schuld liep op tot zo’n 250 duizend gulden, omgerekend ruim 100 duizend euro. Vader raakte overspannen, zoon Wim nam de leiding noodgedwongen over. Enkele jaren later werd er weer winst gemaakt.
Het ondernemen bleef voor Wim van der Leegte wel een eenzame worsteling. ‘Praat je wel met je werknemers over je problemen?’, werd hem toen gevraagd. Hij legde zijn vragen plus de cijfers van de onderneming op tafel bij zijn medewerkers. Dat bleek een voltreffer. Alle neuzen draaiden dezelfde kant op. De winst schoot omhoog. VDL kreeg een ‘open overlegstructuur’, die het nog steeds beschouwt als de basis van het succes.
Van der Leegte, die afgelopen weekeinde op 76-jarige leeftijd overleed, kreeg zo ook de ruimte andere bedrijven over te nemen. In de vijftig jaar die hij leiding gaf aan de VDL Groep, nam hij meer dan honderd ondernemingen onder zijn hoede, met inmiddels meer dan 16 duizend werknemers. Steeds een nieuwe uitdaging, aldus de pater familias. In fabrieken in voornamelijk Noord-Brabant en Limburg rollen talloze producten van de band, van fijnmechanica tot hightech, van veevoedermachines en warmtewisselaars tot onderdelen voor de chipindustrie. De VDL Groep boekte vorig jaar een omzet van bijna 6 miljard euro.
De Nederlandse maakindustrie vond in Van der Leegte een prominent ambassadeur. Al was het geven van een interview ‘gewoon een kostenpost’, toch zei hij in 2005 tegen de Volkskrant dat het uitbesteden van de industriële productie aan andere landen ‘een grote ramp’ zou zijn. Dan zou het snel gedaan zijn met alle economische voorspoed. Meer industrieterreinen en technisch onderwijs, was daarom het recept. En ook: minder ontslagregels en ambtenarij.
Als grote werkgever groeide Van der Leegte uit tot een geliefde Brabander en zelfs tot ereburger van de provincie. Bij zijn Stoeterij Duyselshof worden springpaarden gefokt en opgeleid. Als geldschieter van voetbalclub PSV beriep hij er zich tegenover voetballer Mark van Bommel op dat de middenvelder voor 8 procent zijn eigendom was.
De bekendste slag sloeg Van der Leegte in 2012, met de overname van de zieltogende autofabriek Nedcar in Born, met steun van de provincie. Het werd een daverend succes. De fabriek ging auto’s maken voor BMW, vooral de Mini Cooper. Onder zijn werknemers was Van der Leegte altijd al een graag geziene man; nuchter, zonder opsmuk en altijd op de inhoud. Zelfs koning Willem-Alexander bleek te porren voor een gezamenlijk proefritje met een Mini, vers opgeleverd met de hulp van productierobots.
Dit jaar leek de wind gedraaid. Opdrachtgever BMW vertrekt begin volgend jaar uit Born. Een zoektocht naar een opvolger leverde niets op. Ontslagen zijn onvermijdelijk. VDL Nedcar werd het toneel van harde stakingsacties. De vakbonden maakten bittere verwijten aan het adres van de familie. Een FNV-bestuurder sprak over ‘een grote zak geld, waar ze als Dagobert Duck bovenop zitten. Maar medewerkers die hier al veertig jaar werken worden afgescheept.’
Van der Leegte zag het aan als toezichthouder, in de raad van commissarissen. Vijf jaar eerder had hij de leiding van de zaak overgedragen aan Willem, zijn jongste zoon. Diens broer Pieter en zus Jennifer zitten ook in de hoofddirectie van de VDL Groep. Een familiebedrijf, zoals de vader het wilde. Nóóit naar de beurs gaan, vond hij. Aandeelhouders bekommeren zich alleen om de korte termijn. Familiebedrijven zijn juist bezig met de lange termijn en de medewerkers.
Aan de kinderen van Van der Leegte de taak om te bepalen of VDL zal worden bijgezet in het Nederlands industrieel erfgoed of opnieuw zal floreren. Voorlopig staan de seinen op groen. Zoon en opvolger Willem van der Leegte voorspelde onlangs dat over heel 2023 de omzet van de groep 5 tot 10 procent hoger zal zijn dan vorig jaar.
Source: Volkskrant