Een brief uit Brussel maakt een einde aan de krimp van Schiphol, die door minister Harbers was opgelegd. Het is de vraag of de Europese luchtvaartregels nog wel bij deze tijd passen.
Het leek al te mooi om waar te zijn en dat blijkt het nu ook te zijn. De krimp van Schiphol, waartoe minister Mark Harbers (Infrastructuur) had besloten, is voorlopig van de baan.
Het besluit om het aantal vluchten op Schiphol te beperken tot 460 duizend per jaar, leidde direct tot een storm van protest onder luchtvaartmaatschappijen, die en masse naar de rechter gingen, en tot verontwaardiging bij de Amerikaanse luchtvaartautoriteit, die sancties oplegde aan KLM. Maar een brief uit Brussel bleek uiteindelijk de druppel.
Eurocommissaris voor transport Adina Vălean schrijft daarin dat Harbers zich niet aan de juiste procedures heeft gehouden. Brussel vindt dat luchthavens niet te snel mogen krimpen. Het mag alleen een allerlaatste redmiddel zijn, als alle andere opties zijn overwogen. Om dat te garanderen moet Schiphol de ‘balanced approach’-procedure volgen, waarin het eerst uitgebreid spreekt met alle belanghebbenden.
Harbers nam deze stap om de omwonenden van Schiphol te beschermen. Dat is bij uitstek een taak van de landelijke overheid. Harbers nam deze stap ook omdat geen enkele andere maatregel om de geluidsoverlast te beperken blijkt te werken. Schiphol is er de afgelopen jaren een meester in gebleken om zich onder de regels uit te draaien en vrolijk door te blijven groeien. ‘Schiphollen’ is een werkwoord geworden. De enige manier om de overlast te beperken, is het terugbrengen van het aantal vluchten, luidde Harbers terechte conclusie.
Harbers heeft misschien niet volgens de letter van de Europese wet gehandeld, maar wel volgens de geest.
De vraag is gerechtvaardigd of de Europese luchtvaartregels nog wel bij deze tijd passen. De EU heeft vanaf het begin van haar bestaan vooral geijverd voor een vrije markt. Het bevoordelen van de nationale luchtvaartmaatschappijen, door staatssteun te verlenen of voorrang te geven bij de verdeling van slots, werd op alle mogelijke manieren bestreden. Alles was gericht op het stimuleren van concurrentie en dus ook het stimuleren van de luchtvaart als geheel.
Het is de hoogste tijd dat andere belangen, zoals de overlast voor de omgeving maar ook het klimaat, zwaarder meewegen. In het kader van de Green Deal is afgesproken dat de CO2-uitstoot van de transportsector in 2050 90 procent lager moet liggen dan in 1990. Elke krimp is daarbij welkom zou je zeggen, maar de liefde voor de vrije markt lijkt in Europa steeds net iets groter dan de liefde voor het klimaat. De Europese Commissie schaart zich in deze achter het bedrijfsleven en niet achter de burger, wat de indruk versterkt dat de bedrijvenlobby in Brussel te veel macht heeft.
Brussel heeft niet de macht om de maatregel van Harbers terug te draaien. De minister lijkt vooral bang te zijn dat een negatief advies van de Europese Commissie voor de rechter reden zal zijn zich achter de luchtvaartmaatschappijen te scharen. Het ware beter geweest als Harbers achter zijn overtuigingen was blijven staan, al was het maar om een duidelijk signaal aan Europa te geven dat de regels verouderd zijn.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant