De voornaamste criticus van de Grand Prix van Las Vegas staat zaterdag kort voor middernacht (lokale tijd) op de bovenste trede van het podium. Natuurlijk is Max Verstappen blij met de overwinning, zijn achttiende van het seizoen alweer, maar aan al het gedoe rondom de race heeft hij weinig plezier beleefd. In Las Vegas draait het te veel om show, vindt de purist, en te weinig om racen.
‘Van mij hoeft het allemaal niet’, zegt de drievoudig wereldkampioen eerder in de week als hij bij de teampresentaties op een schavot wordt gehesen om vervolgens een paar seconden naar het publiek te zwaaien. Meteen is hij er klaar mee. In het circus van Las Vegas voelt Verstappen zich naar eigen zeggen een clown.
Over de auteur
Koen van der Velden schrijft voor de Volkskrant over sport in de Verenigde Staten. Hij woont in New York.
Toch toont hij zaterdag zijn gevoel voor entertainment door in een wit Elvis-pak met een gouden band om zijn middel in zijn RB19 te stappen. ‘Viva Las Vegas!’ zingt hij over de boordradio nadat hij als eerste over de streep is gekomen. De ironie is moeilijk te missen.
In het beheer van de Amerikaanse eigenaar Liberty Media beweegt de Formule 1 steeds meer richting gefabriceerd spektakel, al wordt het waarschijnlijk nergens zo uitbundig als in Las Vegas, de zelfbenoemde ‘entertainmenthoofdstad van de wereld’. Bij het debuut in ‘Sin City’ wordt alles uit de kast getrokken: bekende artiesten, luide muziek, vuurwerk, droneshows, verblindende neonlichten en een schier bodemloos blik aan beroemdheden.
Drie dagen lang wordt de binnenstad van Las Vegas opgeslokt door de Formule 1, tot ergernis van de lokale bevolking. De tentakels van de populaire raceklasse reiken tot elke straathoek. De woestijnstad is tijdens de debuutrace een doolhof van hekken, loopbruggen en doodlopende straten. Over een lang, recht stuk van het parcours is een tijdelijk viaduct gebouwd dat het dichtgeslibde verkeer enigszins moet ontlasten. Het helpt nauwelijks.
In Las Vegas druipt de F1-saus van de daken. Gezichten van coureurs prijken op de monorail die gokkers van casino naar casino vervoert. In bushokjes prijst een papieren versie van Sergio Perez zijn tequilamerk aan en overal wordt merchandise verkocht. Een straatmuzikant heeft voor de gelegenheid een Ferrari-petje opgedaan.
Als het aan de Amerikaanse eigenaren ligt, wordt Las Vegas de komende jaren het grootste pronkstuk op de racekalender. Het mag daarom wat kosten. Een eerdere schatting van een half miljard dollar was mogelijk nog aan de zuinige kant, beamen de organisatoren.
Alleen al voor de paddock ter grootte van ongeveer drie voetbalvelden werd 240 miljoen dollar uitgetrokken. Het zal voortaan dienen als het permanente hoofdkantoor van de Formule 1 in Amerika. Vanaf de buitenkant lijkt het gebouw op een reusachtig aangemeerd cruiseschip. Op het aanpalende terrein kunnen bezoekers zich binnen een paar minuten laten trouwen door een lookalike van Elvis Presley.
De verwachtingen zijn hooggespannen, donderdagnacht bij de eerste trainingssessie. Maar vrijwel meteen ontstaat een probleem. Carlos Sainz raakt na krap negen minuten een los putdeksel. De onderkant van zijn Ferrari-bolide loopt daarbij flinke schade op. De training wordt afgelast en omdat het controleren van het parcours uren duurt - het stratencircuit is bezaaid met putdeksels - begint de tweede sessie pas laat in de nacht. De toeschouwers die een fortuin betaalden voor een kaartje, zijn dan al naar huis gestuurd. Uit veiligheidsoverwegingen, verklaart de organisatie.
Ook de stratencircuits van Bakoe en Monaco kenden in het verleden problemen met het wegdek, maar in Las Vegas leidt het incident tot discussie over de rol van entertainment. Daarover verschillen de meningen. Door de focus op randzaken kan het racen uit het oog worden verloren, vindt Ferrari-baas Fred Vasseur. ‘Onacceptabel’, zegt hij over het ongeluk van Sainz.
De Fransman krijgt weerwoord van een geïrriteerde Mercedes-baas Toto Wolff. ‘Zulke dingen zijn eerder gebeurd, morgen heeft niemand het er meer over’, zegt de Duitser over de vermaledijde putdeksel. ‘Deze Grand Prix maakt de sport juist groter dan die ooit is geweest.’
Ook onder coureurs heerst verdeeldheid. Sainz, die tien startplaatsen wordt teruggezet omdat hij enkele onderdelen moet vervangen, bijt vooral op zijn tong, maar zijn teamgenoot Charles Leclerc omarmt het spektakel van Las Vegas. ‘We moeten het dna van de sport bewaken, maar ik denk ook dat deze kansen gepakt moeten worden. Een beetje show is misschien nodig om mensen te trekken die normaal gesproken niet komen.’
Verstappen, anderzijds: ‘Ik ben verliefd geworden op deze sport vanwege de emotie en passie, niet door de show. Dat moet er voor een echte racer niet toe doen. Hier komen de meeste mensen om te drinken en feesten, maar dat kun je overal. Ik vind dat de sport de focus moet leggen op wat de coureurs en teams doen.’
Het nieuwe speeltje van de Formule 1 blinkt fel, maar niet iedereen in Las Vegas mag het zien. Op plekken waar belangstellenden gratis zouden kunnen meekijken, hangen zeilen en doeken om het zicht te blokkeren. Het drijft sommige bezoekers tot wanhoop en baldadigheid; de lappen op de omheining worden hier en daar losgetrokken. Een populaire truc is het voortdurend op en neer gaan van een roltrap die zicht biedt op het circuit.
Het feestje in Las Vegas wordt gevierd door de vermogenden. In aanloop naar de race dalen de ticketprijzen, want de belangstelling valt wat tegen, maar de meeste bezoekers betalen alsnog minimaal duizend dollar voor een kaartje.
De bekende casino’s rondom het circuit haken met speciale arrangementen in op de komst van de Formule 1. Het duurste is een groepsticket van vijf miljoen dollar voor Ceasars Palace. Het zogeheten Emperor-pakket behelst vijf nachten in een penthousevilla, inclusief de gerechten van een beroemde topkok. De Grand Prix is op de late avond het dessert.
Of het weekend in Las Vegas een voorschot was op de toekomst van de Formule 1, waagt Joe Cobbs, professor sportmarketing aan de universiteit van Northern Kentucky, te betwijfelen. ‘Wel is het hoe dan ook de toekomst van de sport in deze stad’, zegt de deskundige op het gebied van sponsoring in de Formule 1. ‘Het is duidelijk al omarmd door adverteerders.’
Elke Grand Prix zal tot op zekere hoogte zijn eigen karakter behouden, denkt Cobbs. ‘Kijk naar Austin. Ook daar zie je beroemdheden, maar daar hangt een andere sfeer dan in Las Vegas. De show sluit hier aan bij het karakter van de stad. Elke race is voor een ander publiek. Hetzelfde geldt voor de coureurs. De een wil zijn merk opbouwen, de ander wil alleen maar in de auto stappen en hard rijden.’
Ja, het racen door de straten van Las Vegas levert prachtige plaatjes op. Het 6,2 kilometer lange circuit gaat over de befaamde Strip en maakt onder meer een lus om de indrukwekkende Sphere, een 110 meter hoge, bolvormige evenementenhal met aan de buitenkant 1,2 miljoen led-schermen die het ding ogenschijnlijk tot leven wekken.
Maar ook de race zelf biedt voldoende vermaak. Inhalen blijkt goed mogelijk op de smalle straten. Het gladde asfalt en de door de frisse woestijnlucht afgekoelde banden zorgen voor onvoorspelbaarheid. Na de valse start van de eerste training is het een meevaller. ‘In de eerste jaren van een nieuwe race hoeft het niet meteen te spetteren’, zegt Cobbs, ‘maar als het publiek na een paar edities is uitgekeken op het decor, moet er enige vorm van spanning ontstaan.’ In dat opzicht ligt Las Vegas voor op schema.
Verspreid over drie dagen kent de nieuwe Grand Prix, die op papier voor de komende tien jaar op de kalender staat, ongeveer 315.000 bezoekers. ‘Vanuit een zakelijk standpunt ben ik vooral benieuwd naar de kijkcijfers’, zegt Cobbs. Dit seizoen keken minder Amerikanen dan in het voorgaande, mogelijk vanwege de ongekende dominantie van Verstappen.
De race in Las Vegas kan voor een impuls zorgen, denkt Cobbs. ‘Door het showelement kijken er wellicht mensen die normaal gesproken weinig met de Formule 1 hebben. Die kunnen op termijn uitgroeien tot die-hard fans.’
Verstappen wint in Las Vegas ondanks een tijdstraf van vijf seconden voor het wegduwen van Leclerc. Vanaf het podium moet hij nog een laatste lichtshow aankijken. Het vuurwerk dat volgt doet de stad trillen op zijn grondvesten. De smaak van de glorie heeft de wereldkampioen milder gemaakt, tenminste voor even. ‘Het publiek was geweldig’, zegt Verstappen kort na de race. ‘Ik kijk er naar uit om volgend jaar weer terug te komen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden