Tijdens het SBS-verkiezingsdebat baarde de steenrijke ondernemer Frank van Gool opzien: de man die een ton aan de VVD doneerde, mocht de politici een vraag stellen over arbeidsmigranten. Wie is deze directeur van een van Europa’s grootste uitzendbureaus, die met lede ogen aanziet hoe partijen de arbeidsmigratie willen inperken?
Kiezer ‘Frank’ stond donderdagavond op het punt een vraag te stellen over arbeidsmigratie tijdens tv-programma Het Debat van Nederland. Maar voordat hij het woord kreeg, vond de debatleiding het ‘wel netjes om even te benoemen’ dat Frank ceo is van een uitzendbureau. En dat hij 100 duizend euro heeft gedoneerd aan de VVD.
Frank is namelijk Frank van Gool (1965), oprichter en directeur van uitzendbureau OTTO Work Force. Dat bureau regelt werk voor meer dan 20 duizend mensen, veelal uit Centraal- en Oost-Europa. De marktleider in arbeidsbemiddeling hoopt dit jaar voor het eerst meer dan 1 miljard euro omzet te draaien. Van Gool verkocht de afgelopen jaren zijn aandelen en staat in de laatste aflevering van de Quote 500 op plaats 213, met een geschat vermogen van 265 miljoen euro. Het Japanse OSI is nu eigenaar van OTTO, Van Gool is nog wel algemeen directeur.
Over de auteurs
Niels Waarlo is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over duurzaamheid en de circulaire economie. Tjerk Gualthérie van Weezel schrijft over energie en de impact van de energietransitie op het dagelijks leven.
Met zijn bijdrage van een ton is Van Gool een van de gulste leden uit de groep ondernemers die de VVD deze verkiezingen de best gevulde verkiezingskas bezorgde. Dilan Yesilgöz heeft in de ogen van deze ondernemers ‘een ijzersterk verhaal’. Maar omdat haar bekendheid te wensen overlaat, wil je niet ‘beknibbelen op de campagne’, zei vastgoedmagnaat Cor van Zadelhoff in Quote over de diners die hij organiseerde voor liberale medemiljonairs. ‘Nu is er geld voor reclame op sociale media, op billboards, maar ook gewoon voor simpele advertenties. Dat zal zeker effect hebben.’
Zelf zou Van Gool Yesilgöz zonder twijfel aan zijn kant willen zien. Nu de woningmarkt voor veel kiezers hét thema van de verkiezingen is, richten de ogen zich nadrukkelijk op de bron waaruit hij drinkt: arbeidsmigratie.
Ruim 700 duizend arbeidsmigranten zijn op dit moment in Nederland. Officieel komen er jaarlijks rond de 50 duizend mensen vanuit de rest van de EU naar Nederland, veelal om laagbetaald werk te doen. Werk waar moeilijk Nederlanders voor te vinden zijn: in de bouw, de distributiecentra, de zorg, de tuinbouw en in slachterijen. Werk ook dat al jaren in een kwade reuk staat door berichten over krappe huisvesting, uitbuiting, onveilige werkomstandigheden en overlast.
Zelden was deze vorm van arbeid zo’n duidelijk onderwerp van het verkiezingsdebat. Vanuit Den Haag en Rotterdam wordt de noodklok geluid over de enorme druk die de arbeidsmigranten veroorzaken op de lokale huizenmarkt en de leefbaarheid van de wijken. In de Volkskrant zei D66-leider Rob Jetten dat het aantal arbeidsmigranten fors minder kan in sectoren die weinig toevoegen aan de economie, ‘zoals slachthuizen, logistieke centra en de glastuinbouw’. Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) en Pieter Omtzigt (NSC) sluiten zich daarbij aan.
Van Gool presenteert zich binnen zijn sector al meer dan twintig jaar als een witte raaf. Toen de tuinderij die hij op zijn 18de van zijn vader had overgenomen in 1999 failliet ging, richtte hij met zakenman Otto Cornelissen OTTO op. Naar eigen zeggen omdat hij zag hoe onmenselijk arbeidsmigranten werden behandeld. Hij zag echter ook een gat in de markt: Van Gool, die op zijn 8ste al begon met radijsjes naar de veiling brengen, is in de eerste plaats een zakenman.
Bij de onthulling van misstanden is hij er als de kippen bij om die te veroordelen. Van Gool gaat er prat op met zijn OTTO wél goede huisvesting te regelen en roept op malafide uitzendbureaus hard aan te pakken.
Toen de Arbeidsinspectie in 2020 beschuldigend naar de huisvesting van arbeidsmigraten in de vleessector wees omdat daar grote coronauitbraken waren, nodigde Van Gool journalisten uit bij bungalows voor Oost-Europese arbeidsmigranten op een industrieterrein in Venray. Keurige huisjes, met schoon bedlinnen en picknicktafels in het gras: hij zou er zelf gaan wonen, zei hij tegen de Volkskrant – als hij arbeidsmigrant was geweest, in plaats van de baas van het uitzendbedrijf.
Toch is dat niet het complete beeld. Een van de bewoners beschreef het park als een ‘hemel’ vergeleken met andere locaties van OTTO en ook Van Gool moest toegeven dat het huizenaanbod elders ‘misschien iets minder’ was. Dit krijgt vakbond FNV ook te horen van arbeidsmigranten, reageert Petra Bolster, dagelijks bestuurslid van FNV met arbeidsmigratie in haar portefeuille.
‘OTTO Work Force biedt arbeidsmigranten huisvesting aan die al jaren ver onder de maat is. Wij krijgen daar voortdurend meldingen van, maar er wordt tot op de dag van vandaag geen verschil gemaakt’, aldus Bolster. Wat de FNV betreft heeft Otto ‘absoluut nog grote stappen te zetten’ in de behandeling van uitzendkrachten. Van Gool ontkent dit ten stelligste en benadrukt dat medewerkers in een tevredenheidsonderzoek de huisvesting gemiddeld met een 7,9 waarderen.
Van Gool heeft geen bezwaar tegen het ‘slim beperken’ van de arbeidsmigratie ‘wanneer er sectoren zijn waar de bv Nederland te weinig profijt van heeft’, zegt hij. Maar gezien de tekorten op de arbeidsmarkt blijven buitenlandse medewerkers in zijn ogen nodig. Voor hen wil Van Gool liefst complete wijken met tijdelijke woningen uit de grond stampen. Daar was donderdag zijn vraag ook op gericht. Van Omzigt wilde hij weten wat de politicus zou doen om zulke grote locaties snel te realiseren.
Veel enthousiasme oogstte Van Gool niet met zijn vraag. Omtzigt benadrukte dat hij het nut er niet van inziet dat Nederland vol staat met distributiecentra waar louter buitenlanders werken. En zelfs Yesilgöz stelde dat zij hoopt dat robots het werk in die centra kunnen overnemen.
De vraag is intussen of zijn tv-optreden Yesilgöz heeft geholpen. Zij moest erkennen dat Van Gool haar nummer heeft en moest vervolgens haar ‘korte lijntje’ met Van Gool verdedigen. ‘Dit vind ik een integriteitsaanval, alsof je lijntjes kunt kopen.’
Zelf zegt Van Gool te zijn gevraagd door de redactie, gezien zijn expertise op vlak van arbeidsmigratie. Het maakt hem ‘totaal niet uit of ik de VVD hiermee een dienst bewijs of niet’. Zijn politieke voorkeur staat ‘totaal los’ van zijn visie op arbeidsmigratie. ‘Ik zie nog steeds veel onwetendheid bij de politiek, zeker over het feit hoe broodnodig arbeidsmigratie is.’
Source: Volkskrant