Tv-maker Ellen Jens was al 33 toen ze in 1974 schoorvoetend en na lang aarzelen haar eerste grote interview gaf, aan Het Vrije Volk. ‘De vrouw achter Sjef en Servet’ – iedere lezer wist wie dat waren – had geen enkele behoefte om op de voorgrond te treden, zei ze. Ze had er ook een verklaring voor. ‘Ik geloof dat ik een dienende natuur heb.’ Jens vond het ‘stom’ om dat over zichzelf vast te stellen, maar ze kon niet anders. ‘Ik geloof dat ik op die manier het gelukkigst ben.’
Over de auteur
Paul Onkenhout werkt sinds 1990 voor de Volkskrant. Hij schrijft over media, populaire cultuur, muziek en voetbal.
Decennialang was Jens een grootheid achter de schermen, de vrouw die in de jaren zeventig de tv-helden Sjef van Oekel en Barend Servet, en niet te vergeten Fred Haché, mede vormgaf. Zij aan zij met de man met wie ze een relatie zou krijgen, Wim T. Schippers, leverde ze een royale bijdrage aan een opzienbarende episode in de tv-geschiedenis. Het was de periode waarin de VPRO excelleerde met programma’s die totaal ontregelden en conservatief Nederland keer op keer in de gordijnen joegen.
Daar bleef het niet bij. Grotendeels in de anonimiteit groeide Jens uit tot een tv-legende. Als regisseur en/of producer zette ze een reeks baanbrekende VPRO-programma’s naar haar hand, waaronder Van Oekel’s Discohoek, het kolderieke familiedrama We zijn weer thuis, de veelgeprezen talkshow Hier is… Adriaan van Dis, De Plantage met Hanneke Groenteman en VPRO Boeken met onder meer Wim Brands.
Haar repertoire leek aan ernst te winnen, totdat een van de grootste tv-hits uit de jaren negentig haar terugvoerde naar oude tijden. In Jiskefet hadden humor, satire en absurdisme weer de overhand. Behalve de regisseur was ze de poortwachter tussen de VPRO en de drie makers, Michiel Romeyn, Kees Prins en Herman Koch.
De grote spil van Jiskefet, noemde Romeyn haar in 2021 in een boek dat Robert Lagendijk over hem schreef, Bepaal jij dat? ‘Zonder Ellen Jens was er geen Jiskefet geweest. Zij was de Jiskefet-moeder.’ Romeyn gaf ook een korte schets van haar werkwijze: ‘Ik heb haar echt nog nooit in de stress gezien, bij haar kon alles.’
‘Bij haar kon alles’, zoals Romeyn spraken velen zich uit. Jens stelde zich dienstbaar op en haalde zo het beste naar boven bij programmamakers, ook bij de man met wie ze trouwde: Wim Schippers of, zijn artiestennaam, Wim T. Schippers. Ze raakte in een driehoeksrelatie verzeild, tot haar dood had Jens ook een relatie met Adriaan van Dis.
Het oorlogskind wist al op jonge leeftijd wat ze wilde, een loopbaan in de creatieve sector, het liefst op het toneel of als schrijver. Ze groeide op in Wassenaar en studeerde rechten in Leiden waar ze meewerkte aan voorstellingen van Paul van Vliet en Berend Boudewijn. Een advertentie in de tv- en radiogids van de VPRO, Vrije Geluiden, opende voor haar de poort naar Hilversum.
Haar sollicitatie was overtuigend, ze werd gekozen uit tweehonderd sollicitanten. Het was het begin van een glanzende loopbaan. Gestaag werkte ze zich bij de VPRO omhoog, van ‘scriptgirl’, assistent-producer en regie-assistent bij grote shows van Rob Touber, tot regisseur. Het absurde trok haar aan, zoals in veel van haar werk te zien was. Niets was haar te gek en ze deinsde nergens voor terug, commotie of geen commotie.
Toen Jens als lid van het illustere ‘Servet-team’ – de andere leden waren Wim T. Schippers, Wim van der Linden, Gied Jaspars en Ruud van Hemert – in 1973 een televisiebeurs in Montreux bezocht, werd ze aangesproken door de vrouw van een Telegraaf-journalist. Hun maffe show Barend is weer bezig met Barend Servet (IJf Blokker) had menig kijker geshockeerd, onder meer vanwege een scene met koningin Juliana.
De vorstin zat relaxt spruitjes schoon te maken. ‘We begrijpen niet hoe een keurig type als u met dit programma iets te maken wil hebben’, kreeg Ellen Jens in Montreux te horen. Ze vond dat hoogstwaarschijnlijk erg grappig.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden