De inval van het Al-Shifa-ziekenhuis in Gaza werd al wekenlang gevreesd: Israël benadrukte constant dat er zich een groot commandocentrum van Hamas in de tunnels onder het hospitaal bevond, en het dus een legitiem militair doelwit was.
Toch was de wereld in shock toen het deze week zo ver was. Een ziekenhuis, dat is de plek waar hartpatiënten hun behandeling krijgen en premature baby’s in couveuses liggen. In Gaza is het ook de plaats waar talloze burgers die gewond zijn geraakt bij de bombardementen, hopen te overleven.
Maar woensdag was het ziekenhuis de locatie van een militaire aanval. Informatie uit het gebied is moeilijk te controleren, maar de Arabische zender Al Jazeera kreeg ziekenhuisdirecteur Mohammed Abu Salmia aan de telefoon, die vertelde dat soldaten een muur hadden opgeblazen, waarbij meerdere ruiten uit de ramen sprongen, en naar binnen waren gekomen. ‘We kunnen tanks zien, en er lopen militairen door het ziekenhuis.’
Over de auteur
Sacha Kester schrijft voor de Volkskrant over België, Israël en het Midden-Oosten. Eerder was ze correspondent in India, Pakistan en Libanon.
Mensen die weg konden komen, waren eerder die week vertrokken; een uittocht van talloze ontheemden die in het ziekenhuis veiligheid hoopten te vinden, patiënten op brancards, en zieken die leunend op familieleden of personeel weg strompelden.
Alleen degenen die zo ziek waren dat ze echt niet vervoerd konden worden, bleven achter. Uit vrees voor sluipschutters zou het personeel hen op de gangen en op andere plekken buiten het zicht hebben neergelegd. Volgens Abu Salmia werden mensen woensdag door Israëlische soldaten ondervraagd en op verschillende afdelingen vastgehouden, terwijl het geluid van explosies op de achtergrond klonk.
‘Dit is totaal onacceptabel’, zei Tedros Adhanom Ghebreyesus, het hoofd van de Wereldgezondheidsorganisatie woensdag in een reactie. ‘Een ziekenhuis is geen slagveld.’
Israël ziet dat anders. De regering drong al lange tijd aan op evacuatie van patiënten uit Al-Shifa, en stelde dat het ziekenhuis een commandocentrum van Hamas herbergt. Daarnaast, zo meldde de Israëlische premier Netanyahu vrijdag, had het land ‘sterke aanwijzingen’ dat daar ook gijzelaars werden vastgehouden. De situatie zou de wereld bovendien laten zien hoe Hamas zichzelf verdedigt door burgers in te zetten als menselijk schild.
Hamas zegt dat dit ‘leugens’ zijn, dat het Al-Shifa louter als ziekenhuis opereert, en dat de situatie juist een bewijs is voor de Israëlische minachting voor Palestijnse levens.
Volgens het internationaal recht genieten ziekenhuizen een beschermde status, en verschillende regeringsleiders hamerden daar deze week op. De Canadese premier Justin Trudeau bijvoorbeeld, stelde dat Israël moet ophouden met ‘het vermoorden van baby’s’, en de Franse president Emmanuel Macron benadrukte dat het Westen er geen dubbele standaarden op na moet houden.
Ook de Verenigde Staten lieten weten dat het geen bombardementen op een ziekenhuis kon steunen, maar zei wel over informatie te beschikken dat Al-Shifa werd gebruikt door Hamas – al werd die niet met de buitenwereld gedeeld.
Israël probeerde na de aanval aan de wereld te laten zien dat het gelijk had, en gaf kort na de aanval foto’s en video’s vrij die moesten bewijzen dat het ziekenhuis inderdaad door Hamas gebruikt werd. Het materiaal was niet overdonderend: er waren beelden van een tafel met daarop wapens en munitie, maar de hoeveelheden waren beperkt, en er kan niet geverifieerd worden of deze spullen daadwerkelijk in het ziekenhuis zijn gevonden.
Een kleine 48 uur later werden een paar journalisten van de New York Times door het leger meegenomen naar het ziekenhuis, dat hen een schacht liet zien met een trap die de diepte in liep. Uit vrees voor boobytraps was het leger de trap niet afgedaald, zo liet de begeleidende Israëlische commandant weten. ‘In het donker was het lastig om te zien waar de schacht naartoe liep, of hoe diep hij was’, schreven de journalisten. ‘Het bezoek geeft geen uitsluitsel op de prangende vraag of Hamas het ziekenhuis daadwerkelijk gebruikte om wapens in commandocentra te verbergen.’
Terwijl de internationale gemeenschap steeds dringender vraagt om de bescherming van Palestijnse burgers, staat Israël onder grote druk om te bewijzen dat de inval van het ziekenhuis te rechtvaardigen was. Mocht dat niet lukken, zal dat het sentiment over de invasie van Gaza hevig beïnvloeden, en kan het een scharnierpunt blijken in de oorlog.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden