Wat zijn dit voor vragen? Naar aanleiding van haar boek Je bent jong en je wil wat toekomst, dat ze samen heeft geschreven met schrijver en studiegenoot Jantijn Anema, zeven dilemma’s voor klimaatactivist en bekend Extinction Rebellion-gezicht Hannah Prins (26).
‘Altijd radicaal natuurlijk. En wat radicaal is, blijkt uiteindelijk vaak redelijk. Dat vrouwen mogen stemmen, dat vrouwen niet meer worden ontslagen als ze trouwen, dat Zwarte Piet als racistisch wordt gezien – veel verworvenheden danken we aan activisten met ‘radicale’ overtuigingen.
‘Het is dus redelijk om soms radicaal te zijn. Zoals nu, in de klimaatcrisis. In ons boek Je bent jong en je wil wat toekomst proberen Jantijn Anema en ik in kroegklare taal uit te leggen hoe die crisis eruitziet en wat ervoor nodig is om eruit te komen. Waarom is de grens van anderhalve graad opwarming zo belangrijk? Waarom is het cruciaal dat Nederland in 2030 klimaatneutraal is? Dat zijn legitieme vragen waar veel mensen nog steeds het antwoord niet op weten.
‘Dat komt doordat we politici hebben die liegen – ik heb daar geen ander woord voor. Nederland neemt haar verantwoordelijkheid, zegt Rutte, terwijl het kabinet de klimaatdoelstellingen van 2030 niet eens haalt. Journalisten besteden er ook te weinig aandacht aan. De NOS zendt dagelijks een sportjournaal uit. Waarom geen klimaatjournaal?
‘De politiek en journalistiek doen soms alsof er niets aan de hand is. Vind je het gek dat mensen zich afvragen wie de gekken zijn die de A12 blokkeren?
Over de auteur
Gijs Beukers is mediaredacteur bij de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.
‘We moeten terug naar de solidariteit van het begin van corona. Er moet een crisisaanpak komen met persconferenties en grootschalig ingrijpen van de overheid. Sommige niet-essentiële, vervuilende sectoren moeten dicht – denk aan staalproductie met behulp van kolen. Andere sectoren, zoals de woning- en landbouw, moeten sneller verduurzamen.’
‘Ik ben extreem wanhopig. Ik hoor soms dat ik niet zo boos moet kijken of praten. Maar die woede komt niet uit het niks. Die is gebaseerd op duizenden wetenschappelijke rapporten die zeggen dat het catastrofaal is wat er gaat gebeuren. ‘We are on a highway to hell’, zei António Guterres, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.
‘Voor Nederlanders is het misschien nog een beetje toekomstmuziek, maar er zijn al honderd miljoen vluchtelingen. In 2050 worden sommige gebieden in Afrika volledig onleefbaar. Natuurlijk komen die mensen hierheen – rightfully so, zij zoeken veiligheid en onderdak. Onze samenleving gaat daardoor ook destabiliseren. En aan het eind van deze eeuw kunnen we hier dertig tropische dagen per jaar hebben, in plaats van vijf nu. Het hoort tropisch te zijn in de tropen, niet in Nederland. Het IJsselmeer wordt qua temperatuur het Gardameer.
‘Waar ik wel hoopvol over ben, is dat klimaatactivisme niet meer als radicaal wordt gezien. Een vijf pagina’s tellende voorpublicatie van ons boek is gepubliceerd in Nieuwe Revu. Nieuwe Revu! En de eerste keer dat ik met Extinction Rebellion ging demonstreren, in 2020, waren we met zijn driehonderden op de Zuidas. Vrienden die daar werkten, zwaaiden naar me en dachten: wat ben jij aan het doen?! Bij de Mars voor Klimaat en Rechtvaardigheid van afgelopen zondag in Amsterdam liep een groot deel van ze mee.’
‘Afgelopen zondag liepen er 85 duizend mensen mee met die mars. Aan het einde ontstond er commotie vanwege de steun van XR (Extinction Rebellion, red.) aan pro-Palestijnse sprekers op het Museumplein. Meerdere mensen (onder wie advocaat Bénédicte Ficq, red.) hebben daarna hun samenwerking met XR stopgezet.
‘Over die toespraken: het lijkt me altijd goed om op te komen voor onrechtvaardigheid. De klimaatbeweging is daarvan niet los te zien. Er zou geen klimaatcrisis zijn zonder kapitalistisch systeem en racisme. Hoe zouden die vervuilende fabrieken moeten functioneren zonder uitgebuite werknemers, soms in landen die door het Westen zijn geëxploiteerd? Kapitalisme, kolonialisme, racisme, de klimaatcrisis – alles is met elkaar verbonden.
‘Ik denk wel dat de deelnemers aan de mars beter meegenomen hadden kunnen worden in dit verhaal, een verhaal dat ik zelf ook heb moeten leren. Bijvoorbeeld door ze erop te wijzen dat de mars de ‘Mars voor Klimaat en Rechtvaardigheid’ heet en er dus ruimte is voor andere onderwerpen dan de opwarming van de aarde. En sprekers moeten wel de juiste woorden kiezen. Die leus (From the river to the sea, Palestine will be free, volgens pro-Palestijnse demonstranten een oproep tot het einde van de Israëlische bezetting, maar volgens een meerderheid van de Tweede Kamer een oproep tot geweld tegen Israëliërs, red.) had ik niet geroepen, maar dat is niet aan mij.
‘Mensen die nu zijn afgehaakt, zullen zich denk ik uiteindelijk weer aansluiten. Wat ons verenigt is zoveel groter. Bovendien willen anderen zich mogelijk juist wel aansluiten bij een klimaatbeweging die zich inzet voor onderdrukte groepen en brede rechtvaardigheid.’
‘Sowieso hypocriet. In deze maatschappij kun je niet perfect zijn. Ik draag alleen tweedehands kleren, heb een refurbished iPhone 6 en vlieg eigenlijk niet meer, maar alsnog stoot ik CO2 uit.
‘Je kunt het nooit goed doen. Als je bijna niks uitstoot en op geitenwollen sokken rondloopt, word je niet serieus genomen. Als je wel wat uitstoot, word je beticht van hypocrisie. Het is net als wat er vaak over vrouwen wordt gezegd: te ambitieus – niet goed. Thuiszitten – ook niet goed. Te uitgesproken – niet goed. Te stil – ook niet goed. Kortom, je kunt maar beter doen wat goed voelt, want het is toch nooit goed.’
‘Oeh. Alleen Bij1 en de Partij voor de Dieren hebben in hun partijprogramma staan dat Nederland in 2030 klimaatneutraal moet zijn.
‘Maar ik zou zó graag een keer een niet-rechts kabinet willen zien. En de enige kans daarop is als GroenLinks-PvdA de grootste wordt. Daarvoor moeten we alles op alles zetten, dus daar ga ik op stemmen.
‘Mijn favoriete politicus is Bernie Sanders. Als ik 82 ben, hoop ik net zo boos te zijn als hij. Sinds 2014 slaap ik de avond voor elke belangrijke verkiezing in mijn Bernie-shirt, met ‘Feel the Bern’ erop, dromend van een links kabinet. Het is nog nooit gelukt: ik ken geen andere premier dan Mark Rutte. Ik kan me bijna niet voorstellen hoe beleid eruit ziet dat goed is voor mensen en niet voor bedrijven.
‘Nederland zou heel anders kunnen zijn. Daarom is stemmen zó belangrijk. Toen in Brazilië vorig jaar Jaïr Bolsonaro werd weggestemd en Lula weer president werd, nam de ontbossing van de Amazone meteen razendsnel af. Politiek is geen spel, maar draait om mensenlevens.’
‘Mag ik allebei kiezen? Grapje, Stop Ecocide natuurlijk. Ik zet me daarvoor in om ervoor te zorgen dat het verboden wordt om natuur te verwoesten. Dat daar nu nauwelijks wetten voor zijn, is heel raar.
‘Voor mijn master strafrecht wil ik mijn scriptie schrijven over hoe bestuurders van vervuilende bedrijven strafrechtelijk kunnen worden vervolgd. Het liefst voor dood door schuld of doodslag. Dat klinkt dus weer radicaal, maar als we over veertig jaar terugkijken, concluderen we dat zij gewoon misdrijven hebben gepleegd. Mensen gaan dood door wat de bazen van Tata Steel of Chemours bepalen.
‘Dit betekent allemaal niet dat ik het niet óók leuk vind om bier te drinken in een kroeg. Ik ben lid geweest bij het Amsterdamse Lanx. Het klopt dat het AD ooit schreef dat ik eruitzie als de praeses van een studentencorps. Ik weet niet of sommige mensen op de Zuidas daardoor eerder iets van mij aannemen. Als dat zo is, moeten zij zich afvragen waarom ze niet luisteren als een boodschap afkomstig is van iemand die niet op hen lijkt.’
‘Activist. Ik vraag me altijd af wat de plek is waar ik de meeste shit kan veranderen. Misschien is dat over een aantal jaar in de politiek, maar voorlopig blijf ik er lekker vanaf de zijkant tegenaan schoppen. Het is niet zo dat dit volgende week woensdag ophoudt. Dit is de strijd van ons leven. We gaan hier elke dag mee te maken krijgen.
‘‘Hoe kom jij zo uitgesproken?’ hoor ik vaak. Ik vind dat een rare vraag. Een betere vraag zou volgens mij zijn hoe het komt dat zo weinig mensen zich in deze samenleving uitspreken over onrecht. Deels zal dat komen doordat velen keihard moeten werken om rond te komen en er geen tijd voor hebben. Daarom vind ik: hoe meer vinkjes je hebt, hoe eerder je de straat op moet.
‘Mij heeft het geholpen dat ik van huis uit heb meegekregen dat ik me moet uitspreken over dingen die niet kloppen. Toen mijn moeder me als peuter op schoot nam en Zo gaat het damespaard... gat in de weg met me zong (zingt het lied met denkbeeldig kind op schoot), was het damespaard altijd het wildste van alle paarden. Ook als jong meisje mag je uitgesproken zijn, wilde mijn moeder maar zeggen.’
1997 Geboren in Amsterdam.
2009-2015 Vwo aan het Rudolf Steiner College in Haarlem.
2016-2017 Philosophy, Politics and Economics aan de Vrije Universiteit in Amsterdam (niet afgemaakt).
2018-2021 Rechten aan de Universiteit van Amsterdam.
2020-nu Betrokken bij Extinction Rebellion en Stop Ecocide.
2022-2023 Presenteert podcast De Keuzecast met redacteur Freek van Leeuwen.
2022-nu Master strafrecht aan de Vrije Universiteit.
2023 Publiceert Je bent jong en je wil wat toekomst met Jantijn Anema bij De Geus.
Hannah Prins heeft een vriend en woont in Amsterdam.
Jantijn Anema en Hannah Prins: Je bent jong en je wil wat toekomst.
De Geus; 208 pagina’s; € 18,50.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden