Deze wedijver verdwijnt niet met een ‘opbouwend’ gesprek van vier uur tussen Xi en Biden, onderbroken door een lunch met gegrilde kip. De verschillen tussen de Amerikaanse democratie en Xi’s autoritaire eenpartijsysteem zijn en blijven onoverbrugbaar.
Biden denkt echter dat directe communicatie kan voorkomen dat de concurrentiestrijd tussen de VS en China uit de hand loopt. Xi vindt die wedstrijd met de VS niet nodig, omdat beide landen naast elkaar kunnen bestaan. ‘Planeet aarde is groot genoeg om onze beide landen te laten slagen,’ aldus Xi over ‘de belangrijkste bilaterale relatie ter wereld’.
Over de auteur
Marije Vlaskamp schrijft voor de Volkskrant over de positie van China in de wereld. Ook volgt ze de ontwikkelingen elders in Azië. Ze was 18 jaar correspondent in Beijing.
Nu de Chinese economie kwakkelt, zou een terugkeer naar de tijd dat de VS en China hun verschillen parkeerden om gouden bergen aan elkaar te verdienen Xi goed uitkomen. Vandaar dat de Chinese leider zei dat China klaarstaat als ‘partner en vriend’.
Enthousiast stak Biden twee duimen op tijdens zijn wandelingetje met Xi over het Noord-Californische Filoli-landgoed, bij oudere televisiekijkers bekend als het sjieke decor van de oliemagnatensoap Dynasty. Reden voor tevredenheid is het feit dat de landen meer gaan samenwerken op klimaatgebied. Ook belooft Xi Chinese leveranciers van bestanddelen voor fentanyl aan te pakken, om te zorgen dat de Amerikaanse drugsmarkt niet meer wordt overspoeld door dit verslavende opiaat.
Ook op het belangrijkste onderwerp kreeg Biden wat hij vroeg: herstel van de communicatiekanalen tussen de Verenigde Staten en China. Die vielen ruim een jaar geleden stil na bezoeken van hooggeplaatste Amerikaanse politici aan Taiwan, wat door China wordt beschouwd als provocatie op eigen grondgebied.
Dat militaire topfiguren in Beijing en Washington weer met elkaar gaan praten is de enige manier om ‘ongelukken’ te vermijden bij de oplopende militaire spanningen in de Indo-Pacific, aldus Biden. Xi en Biden krijgen ook een eigen presidentiële hotline.
Onbekend is wat Xi precies mee naar huis neemt. Voor zover bekend is er niets gedaan aan Chinese pijnpunten zoals Amerikaanse sancties tegen Chinese bedrijven die de VS van medeplichtig aan mensenrechtenschendingen beschuldigt.
Het thuisfront in China zag Xi in vol ornaat als de internationaal gerespecteerde ‘stuurman’ die de getroebleerde Chinees-Amerikaanse relaties eigenhandig in rustiger vaarwater brengt. Het belangrijkste bulletin van de staatstelevisie toonde Xi die Biden waarschuwde over ‘het grootste gevaar in de wederzijdse relatie’, de Amerikaanse bemoeienis met Taiwan.
Xi vroeg Biden expliciet ‘een vredige hereniging’ van het eiland met het Chinese vasteland te steunen in plaats van Taiwan wapens te leveren. Daarna maakte hij zonder televisiecamera’s duidelijk hoe de kwestie Taiwan kan ontvlammen in een militair conflict.
Voor Xi is het belangrijk dat de ontmoeting met Biden gelijkwaardigheid tussen de supermachten uitstraalt, tot in de details. De Chinese staatsmedia kregen geen genoeg van de beelden van de presidentiële Cadillac en Xi’s staatsbolide van het merk Hongqi, die gebroederlijk naast elkaar stonden geparkeerd.
Het vitriool van de staatspropaganda over de ‘hegemonistische VS’ heeft in de opmaat naar San Francisco plaatsgemaakt voor een warme toon. Dat is ook een signaal voor de Chinese bureaucratie en het bedrijfsleven dat er weer volop met Amerikanen mag worden samengewerkt.
Dat Biden Xi in zijn afsluitende persconferentie alsnog ‘een dictator’ noemde, kan in Beijing niet goed gevallen zijn. Bidens buitenlandminister Anthony Blinken hoorde de opmerking handenwringend aan. Een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken hekelde donderdag deze ‘onverantwoorde politieke manipulatie’, maar wees Biden niet aan als hoofdschuldige.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden