Caroline van der Plas weet het zeker: de BBB gaat gewoon meer zetels halen, en zij kan zich na de verkiezingen bezighouden met het verder uitbouwen van de partij. ‘Wij hebben niet de heilige graal in handen. Dat heeft niemand.’
‘Ik denk dat het heel belangrijk is om dan met een langjarige visie te komen op wat we met Nederland moeten doen en wat we kunnen doen. We zitten nu elk jaar of elke vier jaar weer opnieuw dingen te doen. Maar waar Nederland behoefte aan heeft, is een visie op waar het naartoe moet. Wie heeft welke ruimte nodig? We hebben ruimte nodig voor de natuur, voor boeren, voor luchtvaart, voor mobiliteit, voor woningen. Maar een samenhangend plan over hoe we dat met z’n allen gaan fiksen ontbreekt.’
‘Ja, maar daar hebben we ook andere partijen voor nodig, toch? Dat ik 76 zetels heb, betekent niet dat ik andere partijen uitsluit. Ik ben juist iemand die dan het gesprek aangaat. Ik zou het een hele enge situatie vinden als ik zou zeggen: ik heb 76 zetels en nu moet verder iedereen zijn bek houden.’
In de aanloop naar 22 november interviewt de Volkskrant de lijsttrekkers over hun ideeën voor de toekomst van Nederland. Alle partijen die nu vertegenwoordigd zijn in de Tweede Kamer en die weer meedoen aan de verkiezingen, zijn uitgenodigd. Lees de eerdere interviews hier.
Volg hier alles over de Tweede Kamerverkiezingen.
‘Tuurlijk. Wij willen niet blijven roepen aan de zijlijn, maar die volgende stap zetten en regeringsverantwoordelijkheid nemen. Ik zie het meest in een centrumrechtse coalitie met Nieuw Sociaal Contract (NSC). Als de VVD iets minder links wordt, zou de VVD daar ook goed bijpassen.’
‘Ik heb geen enkele garantie dat hij bij die uitspraak blijft. Timmermans heeft met een fanatiek groene achterban te maken. Je ziet wat er gebeurt als hij zoiets zegt, dan ontstaat er meteen herrie in zijn partij. Dus regeren met GroenLinks-PvdA is niet mijn allereerste keus. Maar we sluiten niemand bij voorbaat uit, dus het is niet zo dat we niet eens in gesprek willen met die partij.’
‘Ik vond het holle woorden. Het zegt namelijk niks. Je kunt 2030 niet ‘loslaten’, want dat jaar staat helemaal niet in de wet.’
‘Het staat niet in de wet en het wás al kansloos, omdat alle andere partijen het al hebben losgelaten. Dus ik vind het goedkoop scoren van Timmermans.’
‘We wisten in maart al dat Omtzigt kiezers bij ons zou weghalen als hij met een eigen partij zou komen. Maar met die vraag gaan jullie ervan uit dat wij per se heel veel zetels willen halen. Wij hoeven niet de grootste te worden. We willen wel meer zetels behalen dan we nu hebben, zodat we in de Tweede Kamer meer kunnen doen dan ik in mijn eentje. Het is de Partij voor de Dieren met vijf, zes zetels ook gelukt om dierenwelzijn op de kaart te zetten. Ik verwacht trouwens dat wij meer zetels gaan halen dan de peilingen nu aangeven.’
‘Als het nodig is voor het land, dan zijn wij niet mordicus tegen het laten oplopen van de staatsschuld. Maar we zeggen niet: geef alles maar uit en de staatsschuld interesseert ons helemaal niet.’
‘We moeten wel streven naar die staatsschuldnorm van maximaal 60 procent van het bbp. Maar we moeten ook investeren in de dingen die we nodig hebben voor Nederland. Als we aan de zorg of het onderwijs echt substantieel meer moeten uitgeven, omdat het anders niet goed komt, dan moeten we dat misschien wel doen. Maar ik zeg niet: laat die staatsschuld maar oplopen.’
‘Daar komt weer die langjarige visie om de hoek kijken. Daarin kun je ook meenemen wat betere zorg uiteindelijk zal opleveren. Een ondernemer moet soms ook heel veel investeren, om dat op lange termijn weer terug te verdienen. Ik noem zelf vaak betere mondzorg, waarbij een investering van 500 miljoen euro uiteindelijk een besparing van 3 miljard euro op tandartszorg kan opleveren. Veel ouderen liggen nu in het ziekenhuis, wat 1.000 euro per dag kost, omdat er geen plek voor hen is in een verzorgingstehuis.’
‘De kabinetten-Rutte hebben al hun plannen de afgelopen jaren laten doorrekenen en kijk eens hoeveel tekorten er in Nederland zijn, en hoe slecht bijvoorbeeld de ouderenzorg ervoor staat. Wat is een doorrekening dan waard?’
‘Veel bedrijven geven aan dat het ondernemersklimaat hier zo slecht wordt, dat ze overwegen te vertrekken. Niet alleen vanwege hoge belastingen, maar ook door alle wet- en regelgeving die op hen afkomt. Als alle grote bedrijven de grens overgaan, hebben we helemaal geen belastinginkomsten meer, want de mkb-bedrijven die om die grote bedrijven heen zitten, vallen dan ook om. En dan heb je gewoon helemaal niets meer. En als de overheid geen belastinginkomsten van bedrijven meer heeft, dan moeten de burgers nóg meer betalen.’
‘Daarom leggen we een visie neer. En daarom vinden we het belangrijk om aan een coalitie deel te nemen. Wij hebben niet de heilige graal in handen. Dat heeft niemand. In de doorrekening van andere partijen staan ook heel veel kosten waarvan onduidelijk is hoe ze dat gaan betalen. In een verkiezingsprogramma schrijf je op wat je het allerliefst zou willen bereiken. Er is geen één programma dat in zijn geheel wordt uitgevoerd. Dat geldt voor elke partij. In een coalitie moet je daar afspraken over maken.’
‘Ja, het is echt en-en-en.’
‘We kunnen hier nog een uur over praten, maar daar heb ik niet zoveel zin in. We komen steeds uit op hetzelfde punt. Wij vinden het belangrijk dat die langjarige visie er komt. Dat we in gesprek gaan met alle organisaties: de natuurorganisaties, de consumentenorganisaties, de boerenorganisaties en de maatschappelijke organisaties. Dat iedereen daar een rol in speelt. Want we hebben nu geen enkele stip op de horizon gezet. Onze plannen vereisen investeringen en misschien ook hogere lasten. Maar dat bespreek je samen na de verkiezingen. Dat is die nieuwe bestuurscultuur waar D66 het over had, maar nooit heeft ingevoerd.’
‘Voor de twintigste keer: dat willen wij dus in de coalitieonderhandelingen, in die langjarige visie, bepalen. Als je tegen de burger zegt dat we de belastingen moeten verhogen, omdat we dan weer bejaardenhuizen kunnen openen of hun oude moeder beter kunnen verzorgen, dan denk ik dat heel veel mensen dat zullen snappen. Ik denk dat je dat goed aan de burger kunt uitleggen. De kiezer moet erop vertrouwen dat de overheid een vangnet en een trampoline wordt. Dat is een andere manier van besturen en ik snap dat dit ontzettend onwennig is voor iedereen.’
‘In een aantal essentiële sectoren, zoals de land- en tuinbouw, heb je ze gewoon nodig. Omdat Nederlanders dat werk niet willen doen. Maar we moeten wel zorgen voor passende huisvesting.’
‘Daarom vinden wij dat er meer mogelijkheden moeten komen voor boeren en tuinders om op hun eigen erf arbeiderswoningen te bouwen.’
‘Dat geldt misschien voor de kassen in het Westland, maar fruittelers hebben meestal wel genoeg ruimte voor woningen voor seizoensarbeiders. Boeren moeten hiervoor makkelijker bouwvergunningen kunnen krijgen. Als die bouwruimte er niet is, zoals in het Westland, dan kun je misschien denken aan flexwoningen.’
‘Je kunt ook een mix van starterswoningen en migrantenhotels neerzetten.’
‘Er moet ook voedsel geproduceerd worden.’
‘De meeste voedselexport gaat naar landen binnen een straal van 600 tot 800 kilometer om Nederland heen. Waarom mogen mensen in een ander land niet ons voedsel eten?’
‘Een innovatief bedrijfsleven ontstaat bij een sterke sector. Wij hebben hier veel innovatieve agrotechnische bedrijven, omdat we zoveel voedsel produceren in Nederland. Al die innovatie ontwikkelt zich rondom die boerenbedrijven. Zo werkt dat. Van over de hele wereld komen buitenlanders hierheen om te kijken hoe wij hier voedsel produceren, want dat gebeurt nergens zo efficiënt als in Nederland.’
‘Iedereen denkt dat ik op een schild ben gehesen, dat iedereen mij tot voor kort fantastisch vond. Nou, ik kan je vertellen dat ik in 2,5 jaar al heel wat bagger over me heen heb gehad. Maar deze campagnetijd is wel echt iets nieuws, dit heb ik nog nooit meegemaakt. Ik lig veel meer onder de loep, ook omdat we de Statenverkiezingen hebben gewonnen. Dat vind ik helemaal niet erg, dat hoort er gewoon bij. Maar wat er ook gebeurt: wij gaan gewoon meer zetels halen. Wij gaan meer Kamerleden krijgen. We hebben al veel zetels in de Eerste Kamer, en ik kan me na de verkiezingen bezighouden met het verder uitbouwen van de partij.’
Source: Volkskrant