In een kamer vonden Israëlische soldaten militaire apparatuur en gevechtsuitrusting, gebruikt door Hamas, aldus schout-bij-nacht Daniel Hagari, woordvoerder van het Israëlische leger. Elders in het ziekenhuis troffen zij een ‘operationeel hoofdkwartier’ aan dat volgens Hagari liet zien dat Hamas het ziekenhuis voor ‘terroristische doeleinden’ gebruikte. Hamas ontkende woensdag dat het ziekenhuis werd gebruikt voor militaire doeleinden.
Aan het begin van de inval, in de nacht van dinsdag op woensdag, werden buiten het ziekenhuisterrein vier Hamasstrijders gedood, volgens Israëlische militaire bronnen. Daarna werd er volgens een woordvoerder van het Israëlische leger geen geweld gebruikt en was er ‘geen frictie’ met patiënten, personeel of burgers. Omar Zaqout, supervisor van de spoedeisende hulp, zei echter dat burgers die hun toevlucht hadden gezocht in het ziekenhuis door Israëlische soldaten zijn aangevallen en gevangengenomen. ‘Israëlische troepen voerden de mannen naakt en geblinddoekt af’, aldus Zaqout tegen nieuwszender Al Jazeera.
De omstandigheden in het ziekenhuis zijn deplorabel, zei chirurg Ahmed El Mokhallalati. ‘Stel je voor dat je in een ziekenhuis bent waar geen water is, waar de basale hygiëne van toiletbezoek een uitdaging is. Er komt al zes dagen geen voedsel en drinkwater meer binnen.’ Niettemin zei El Mokhallalati tegen persbureau Reuters dat hij opgelucht was na de inval, omdat hij bang was geweest voor een Israëlisch bombardement.
Al voor de Israëlische inval zei de Wereldgezondheidsorganisatie WHO dat het ziekenhuis niet meer functioneerde, door een gebrek aan geneesmiddelen, zuurstof en brandstof. Volgens de WHO bevonden zich in Al-Shifa 633 patiënten en ongeveer 500 personeelsleden, alsmede 4.000 burgers die hun toevlucht hadden gezocht op het ziekenhuisterrein. Van de 39 te vroeg geboren baby’s zijn er 5 overleden omdat het ziekenhuis geen brandstof meer had voor aggregaten, waardoor de couveuses niet meer werkten. Het Israëlische leger zei medische apparatuur, couveuses en babyvoeding te hebben meegenomen naar het ziekenhuis. Volgens de WHO liggen er ook 80 niet begraven lichamen op het ziekenhuisterrein.
Woensdag waren de omstandigheden ter plekke moeilijk te verifiëren omdat de verbindingen met het ziekenhuis zijn verbroken, zei directeur-generaal Tedros Ghebreyesus van de WHO. ‘Wij hebben het contact met gezondheidswerkers weer verloren. We zijn extreem bezorgd over de veiligheid van patiënten en personeel’, aldus Ghebreyesus. Hij noemde de Israëlische actie ‘volledig onacceptabel’. Zelfs als Hamas het ziekenhuis voor militaire doeleinden gebruikt, hebben patiënten en artsen recht op bescherming, vindt Ghebreyesus. De Israëlische inval werd eveneens veroordeeld door Martin Griffith, hoofd hulpverlening van de Verenigde Naties in de Gazastrook. ‘Ziekenhuizen zijn geen slagvelden’, aldus Griffith.
Over de auteur
Peter Giesen schrijft voor de Volkskrant over de Europese Unie en internationale samenwerking. Eerder was hij correspondent in Frankrijk. Hij is auteur van meerdere boeken.
De oorlog in de Gazastrook spitste zich de afgelopen dagen toe op het Al Shifa-ziekenhuis, het grootste in het gebied. Israël zei ervan overtuigd te zijn dat zich onder het ziekenhuis een hoofdkwartier van Hamas bevindt dat toegang geeft tot het complexe gangenstelsel onder de Gazastrook. John Kirby, de woordvoerder van de Amerikaanse Nationale Veiligheidsraad, bevestigde die informatie. Volgens Amerikaanse inlichtingen gebruikt Hamas het ziekenhuis voor de opslag van wapens en worden gijzelaars vastgehouden in de tunnels onder het Al Shifa-complex.
Het beleg van het ziekenhuis veroorzaakt spanningen tussen Israël en zijn westerse bondgenoten, die Israël oproepen tot meer terughoudendheid in zijn reactie op de terreuraanslag van 7 oktober. De Amerikaanse president Joe Biden zei deze week dat ziekenhuizen beschermd moesten worden. De Verenigde Staten wilden niet dat het ziekenhuis vanuit de lucht zou worden gebombardeerd. Evenmin wilden de VS ‘een vuurgevecht zien in een ziekenhuis waar onschuldige, hulpeloze en zieke mensen medische zorg proberen te krijgen’, aldus Kirby. Hij ontkende dat de VS toestemming hebben gegeven voor de inval in het Al Shifa-ziekenhuis. De VS bemoeien zich nooit vooraf met tactische beslissingen van het Israëlische leger, stelt Kirby.
Als het Israëlische leger het gehele Al Shifaterrein heeft ingenomen, zou het bereid zijn een gevechtspauze te overwegen, zei een diplomatieke bron tegen de Financial Times. Dat zou Israël tijd geven om de inlichtingen te verwerken die gewonnen zijn bij de inval in het ziekenhuis. Ook zou het Israëlische leger kunnen hergroeperen voor een volgende fase. Een gevechtspauze zou gelegenheid geven om humanitaire hulp aan de inwoners van de Gazastrook te geven. Ook zouden er wellicht gijzelaars kunnen worden vrijgelaten. Israël, Qatar, de Verenigde Staten en andere partijen praten met Hamas over de vrijlating van ongeveer vijftig gijzelaars.
De humanitaire situatie in de Gazastrook blijft bijzonder ernstig. Thomas White, directeur van de VN-hulporganisatie UNRWA zei woensdag op X dat zijn agentschap brandstof had gekregen van Egypte, maar dat Israël slechts een beperkt gebruik daarvan toestond. De brandstof mag alleen gebruikt worden om hulp te vervoeren, niet om water op te pompen of voor ziekenhuizen. ‘Dat is slechts 9 procent van wat we dagelijks nodig hebben om levensreddende activiteiten voort te zetten’, aldus White.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden