Maar weinig mensen weten dat Karel van de Graaf, de (kale) tv-presentator die bijna vier decennia lang verbonden was aan de Avro, in zijn jonge jaren een hippie was. Hij zag er in elk geval zo uit, beschreef een ander coryfee van de omroep, Ad ‘AVRO’s Toppop’ Visser, in 2015 in zijn boek Strange Days.
Op het legendarische popfestival in Kralingen in 1970 liep Visser een man tegen het lijf met een ‘reusachtige bos warrig peenhaar, een giga chaotische wildgroei aan schaambaard en gekleed in een lange pimpelpaarse monnikspij met een ruw en rafelig touw rond z’n middel en daaraan een groot houten kruis.’ Dat was Van de Graaf, de zoon van een arbeider op een scheepswerf en een schoonmaakster, die al op zijn 17de zijn ouderlijk huis verliet vanwege de explosieve sfeer in het gezin.
Over de auteur
Paul Onkenhout werkt sinds 1990 voor de Volkskrant. Hij schrijft over populaire cultuur, media, muziek en voetbal.
De Rotterdammer hunkerde naar een loopbaan op radio en tv en werd een van de dj’s van AVRO’s Toppop Disco Show. Als assistent van presentator Ria Bremer in het befaamde kinderprogramma Stuif es in leerde hij de tv-wereld kennen. Het was het begin van een lange Hilversumse loopbaan, waarin Van den Graaf op een onderkoelde, ontspannen manier merendeels ernstige programma’s presenteerde, onder meer de actualiteitenrubrieken Televizier, Netwerk en (het latere) EenVandaag.
Zijn hoogtijjaren beleefde hij in het laatste anderhalve decennium van de vorige eeuw, als naamgever en presentator van talkshow Karel. De Avro had aanvankelijk twijfels en overwoog om Karel na negen afleveringen van het scherm te halen. Er kwam hulp uit onverwachte hoek.
Een (rechtstreekse) uitzending met voor- en tegenstanders van de Surinaamse legerleider Desi Bouterse liep op 3 december 1984 compleet uit de hand. In de Avro-studio brak een vechtpartij uit en werden twee schoten gelost. Van de Graaf schreef tv-geschiedenis met zijn reactie: ‘Heren, heren!’ Een van de wapens werd maanden later teruggevonden in een toilet.
Het schietincident trok wereldwijd aandacht en in Nederland was zijn naam gevestigd. De presentatie van Wie is de Mol? was in 2006 en 2007 zijn laatste wapenfeit. Het waren de jaren dat de journalistiek (en aansluitend de politiek) de soms exorbitant hoge salarissen bij de publieke omroep in het vizier kreeg. Met een salaris van ruim drie ton zat Van de Graaf boven van wat later de Balkenende-norm zou gaan heten.
De storm was nog niet geluwd toen bekend werd dat Van de Graaf naast zijn werk bij de Avro directeur ‘corporate communicatie’ bij Econcern was, een energiebedrijf. Dat bracht zijn journalistieke onafhankelijkheid in gevaar, meende de omroep.
Van de Graaf reageerde in de Volkskrant stomverbaasd: ‘Ik doe dit al 35 jaar zo. Ik heb altijd van alles ernaast gedaan: consultant, adviseur, congresvoorzitter. Nu heeft de Avro er ineens onoverkomelijke problemen mee. De tijden zijn blijkbaar veranderd.’ Het waren géén schnabbels, volgens hem: ‘Het was werk. Heel hard, integer werk.’
Hij kwam er goed mee weg. De omroep en de journalist gingen ‘zeer opgewekt‘ uit elkaar. Bij zijn afscheid – hij was pas 57 – kreeg hij een bedrag van bijna 5,5 ton mee. Het leverde hem een zorgeloos pensioen op. In Nieuwe Revu vertelde hij in 2017 dat hij zijn dagen doorbracht met golfen, in de tuin zitten en archieven opruimen. Hij overwon zijn vliegangst en haalde een brevet voor een Cessna-sportvliegtuig.
Getroffen door alzheimer overleed hij op 14 november op 72-jarige leeftijd. In 2012 had de toenmalige voorzitter van de Avro, Willemijn Maas, hem eer betoond. Maas plaatste hem in de Volkskrant in dezelfde categorie als Willem Duys, Mies Bouwman, G.B.J. Hiltermann en Ria Bremer. Ook Karel van de Graaf was volgens haar een van de iconen van de Avro, ‘mensen met passie voor hun werk, vrolijk en ongebonden’.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden