Bemiddelaars uit Qatar zijn dichter bij een akkoord tussen Israël en Hamas over de vrijlating van ongeveer 50 Israëlische en buitenlandse burgers die sinds 7 oktober worden vastgehouden in de Gazastrook. Dat heeft een Qatarese functionaris gezegd tegen Reuters.
In ruil voor vrijlating zou Israël een onbekend aantal Palestijnse vrouwen en kinderen uit de gevangenis laten. Ook zou Israël toestaan dat er meer humanitaire hulp Gaza binnenkomt, waarvoor een driedaags bestand zou worden afgekondigd in de oorlog tegen Hamas.
Hamas heeft ingestemd met de hoofdlijnen, maar Israël blijft over de details praten, zei de functionaris.
De bemiddelingspogingen door Qatar zijn al enkele weken aan de gang. Steeds verandert het aantal gegijzelden dat Hamas zou willen vrijlaten. The New York Times sprak vrijdag van tien tot twintig, andere bronnen van rond de honderd. Maandag zei de gewapende tak van Hamas dat het bereid is om 70 vrouwen en kinderen te laten gaan, in ruil voor een wapenstilstand van vijf dagen.
Strijders van de militante beweging voerden 7 oktober volgens de laatste schatting 240 mensen weg, voor de helft militairen en voor het gros Israëliërs naast enkele tientallen buitenlanders. Hoeveel er nog in leven zijn is onduidelijk. Hamas heeft gezegd dat bij aanvallen van het Israëlische leger vijftig gegijzelden zijn gedood, maar heeft nooit bijzonderheden verstrekt.
Bij de onderhandelingen is dan ook geëist dat Hamas een lijst opstelt van wie gevangen worden gehouden.
De Israëlische minister Benny Gantz, die in het oorlogskabinet zit, zei woensdag op een persconferentie: ‘Zelfs als van ons wordt verlangd dat we de gevechten onderbreken om onze gijzelaars terug te krijgen, zal er geen einde komen aan de strijd en de oorlog totdat we onze doelstellingen hebben bereikt.’
Peter van Ammelrooy
In Israël vragen familieleden en bekenden onophoudelijk aandacht voor het lot van de gegijzelden, schrijft correspondent Rob Vreeken: Families demonstreren in Tel Aviv: het is nu erop of eronder voor de gijzelaars in Gaza
Israëlische troepen hebben wapens en ‘terreurinfrastructuur’ aangetroffen tijdens hun nog altijd voortdurende zoektocht in het Al-Shifa-ziekenhuis in de Gazastrook, heeft een hoge Israëlische militaire functionaris woensdag gezegd.
‘Het afgelopen uur hebben we concreet bewijs gevonden dat Hamas-terroristen het Al-Shifa-ziekenhuis als terreurhoofdkwartier hebben gebruikt’, zei de functionaris, die alleen anoniem geciteerd wilde worden.
De functionaris vertelde de verslaggevers dat er geen gevechten waren geweest in het ziekenhuis nadat de soldaten ’s nachts waren binnengetrokken. Er zouden wel vier Hamas-strijders zijn gedood op het terrein rond het complex.
Het Al-Shifa is het grootste ziekenhuis van de Gazastrook. Er verblijven 2.300 Palestijnen, deels patiënt, deels vluchtelingen, in en rond het uitgestrekte complex. Israël zegt al langer dat het Al-Shifa wordt gebruikt als dekmantel van Hamas. De militante beweging en artsen hebben dit ontkend.
Het medisch personeel en de patiënten zouden volgens de functionaris geen hinder hebben ondervonden van de actie. Zij zouden zich in een ander deel van het complex hebben bevonden.
De militairen zetten hun zoektocht naar Hamas-strijders en een mogelijk commandocentrum voort. De functionaris kon niet zeggen hoe lang de operatie nog zou vergen.
Peter van Ammelrooy
De centrale bank van Israël zegt dat de voorgestelde wijzigingen in de staatsbegroting, zoals een bezuiniging van 4 miljard sjekel (977 miljoen euro), onvoldoende zijn. De regering moet meer budgettaire verantwoordelijkheid tonen bij het omgaan met de economische gevolgen van de oorlog met Hamas in Gaza, aldus de bank.
De waarschuwing volgde op de bekendmaking dat premier Benjamin Netanyahu dinsdag laat de eerste goedkeuring had gegeven aan wijzigingen aan de ‘oorlogsbegroting’.
Details daarover ontbreken. Netanyahu en zijn minister van Financiën zeiden alleen dat het voorgestelde oorlogsbudget gefinancierd zou worden door het tekort op te laten lopen en geld bij ministeries weg te halen.
Ook willen ze bezuinigen op controversiële uitgaven waarover juist overeenstemming was bereikt in coalitie-akkoorden die Netanyahu met ultraorthodoxe en nationalistische partijen heeft gesloten om aan de macht te blijven.
De partijen dwongen af dat de regering miljarden uittrekt voor maatregelen die ultraorthodoxe joden in staat stelt om niet te werken en toch een inkomen te genieten.
De centrale bank stelt in zijn verklaring dat minister van Financiën Bezalel Smotrich voorstelt om de begroting voor 2023 met 31 miljard sjekel (zo’n 7,5 miljard euro) te verhogen – waarbij 22 miljard naar het ministerie van Defensie gaat en 9 miljard naar de civiele uitgaven – gecombineerd met bezuinigingen van 4 miljard sjekel elders. Vorig jaar gaf Israël al ruim 58 miljard sjekel uit aan zijn defensie.
De voorgestelde bezuiniging van 4 miljard noemt de bank ontoereikend en niet geloofwaardig gezien de belofte van de regering om de financiële gevolgen van de oorlog te beperken. ‘Naast de noodzaak om een budgettair antwoord te bieden op de behoeften die door de oorlog zijn ontstaan, is het zelfs in tijden van nood zeer belangrijk om een verantwoord begrotingskader te handhaven’, zei de centrale bank.
Peter van Ammelrooy
De aanvragen voor een wapenvergunning in Israël zijn sinds het begin van de oorlog tegen Hamas omhoog geschoten, meldt het ministerie van Nationale Veiligheid.
Sinds de aanval van Hamas op 7 oktober zijn ruim 236 duizend nieuwe aanvragen ingediend – een cijfer dat gelijk is aan het aantal dat in de afgelopen twintig jaar is aangevraagd, aldus de verklaring.
Bij het bloedbad dat Hamas aanrichtte kwamen zeker 1.200 mensen om het leven. Ruim 240 Israëliërs en buitenlanders werden in gijzeling genomen en afgevoerd naar de Gazastrook.
Het duurde op 7 oktober lang voordat het Israëlische leger troepen ter plekke had en weer een greep kreeg op het grensgebied met Gaza. In de eerste uren van de aanval door Hamas waren bestaande burgermilities, opgezet en bewapend door de overheid, op zichzelf aangewezen.
Kort het bloedbad kondigde minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir aan dat hij het aantal milities wil uitbreiden, vooral in grenssteden, gemengde Joods-Arabische steden en nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Hij zegde 10 duizend vuurwapens toe.
Palestijnen vrezen dat die wapens tegen hen zullen worden gebruikt, ook als er geen directe dreiging is voor de Israëliërs. Extremistische joden op de Westelijke Jordaanoever hebben de afgelopen weken van de situatie rond Gaza gebruik gemaakt om Palestijnen van land rond joodse nederzettingen te verjagen.
De afgifte van wapenvergunningen is sinds 7 oktober versoepeld. Sindsdien worden er dagelijks zo’n 1.700 verstrekt. Ter vergelijking: in november 2022 werden er dagelijks gemiddeld 94 uitgegeven, en een jaar eerder gemiddeld 42.
Peter van Ammelrooy
De bevolking van Israël bewapent zich, constateert correspondent Rob Vreeken: Lange rijen in de wapenwinkels in Israël: ‘We zijn in oorlog. Het is gevaarlijker geworden’
Het Al-Ahli-ziekenhuis in Gaza-Stad is het enige ziekenhuis van de stad en het noorden van de Gazastrook dat nog een minimale dienstverlening aanbiedt en nog patiënten opneemt. Dat zegt het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden van de Verenigde Naties (OCHA).
‘Alle andere hebben de activiteiten gestopt door een tekort aan elektriciteit, medisch materiaal, zuurstof, eten en water’, zegt het bureau. De situatie wordt volgens OCHA verergerd door ‘bombardementen en gevechten’ in de omgeving van het ziekenhuis, waar Israëlische troepen en Hamas-strijders elkaar bevechten. In Al-Ahli zouden nog circa 500 patiënten liggen.
Over de toestand in een ander ziekenhuis in het noorden van Gaza, het Al-Shifa, waar Israëlische troepen vannacht zijn binnengevallen, had het bureau geen recente details.
Ziekenhuizen in Gaza zijn de afgelopen twee weken geleidelijk gedwongen hun activiteiten stop te zetten, omdat Israëlische troepen diep de enclave zijn binnengetrokken. Het was al moeilijk sinds het begin van de oorlog op 7 oktober om brandstof, water en voedsel naar het belegerde gebied aan te voeren. De opmars van Israëlische leger heeft de mogelijkheden voor hulpverlening nog verder beperkt.
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kunnen 22 van de 36 ziekenhuizen in de Gazastrook niet meer functioneren door een tekort aan brandstof, door schade, aanvallen en onveiligheid. De veertien ziekenhuizen die wel nog actief zijn, hebben ‘amper genoeg middelen om beslissende en levensreddende operaties’ uit te voeren en om patiënten te verzorgen.
Peter van Ammelrooy
Lees hier meer over de medische situatie in Gaza: Ziekenhuizen zijn middelpunt van de gevechten in Noord-Gaza, duizenden mensen zitten vast
Het Israëlische leger zei woensdag dat zijn strijdkrachten couveuses en babyvoeding hebben geleverd aan het Al-Shifa-ziekenhuis in Gaza, terwijl zijn troepen het ziekenhuis doorzoeken op zoek naar strijders van de militante beweging Hamas. Het leger viel het grootste medische complex in het noorden van de Gazastrook in de nacht van dinsdag op woensdag binnen.
‘Onze precieze en doelgerichte operatie tegen Hamas in het Al-Shifa-ziekenhuis is nog steeds aan de gang. We kunnen bevestigen dat couveuses, babyvoeding en medische benodigdheden, meegebracht door IDF-tanks (Israel Defense Forces, red.) uit Israël, met succes het Al-Shifa-ziekenhuis hebben bereikt’, aldus het leger.
Door gebrek aan elektriciteit waren de couveuses in het Al-Shifa-ziekenhuis stil komen te liggen. Zeker zeven pasgeborenen zouden de afgelopen dagen zijn gestorven.
Peter van Ammelrooy
Israëlische troepen zijn woensdag vroeg het grootste ziekenhuis van Gaza, het Al-Shifa, binnengedrongen. Daar bevinden zich nog honderden patiënten, waaronder pasgeborenen, en Palestijnen uit het noorden van de Gazastrook die er probeerden te schuilen tegen de Israëlische bombardementen op het gebied.
Mohammed Zaqout, de directeur van ziekenhuizen in Gaza, zei dat Israëlische tanks het medische terrein waren opgereden en dat soldaten gebouwen waren binnengegaan, waaronder de spoedeisende hulp en de operatieafdelingen, waar intensive care-eenheden zijn gehuisvest.
‘De bezettingstroepen bestormden de gebouwen’, aldus Zaqout tegen het persbureau AP. Hij zei dat de patiënten, inclusief kinderen, doodsbang zijn. ‘Ze schreeuwen. Het is een heel angstaanjagende situatie... we kunnen niets anders voor de patiënten doen dan bidden.’
Het Israëlische leger bevestigt dat militairen en commando’s het ziekenhuis zijn binnengevallen en de kelders onderzoeken. De strijdkrachten zeggen dat de militante beweging Hamas, op wie ze al vijf weken jacht maakt, er een groot commandocentrum heeft.
Die beschuldiging werd dinsdag herhaald door de Amerikaanse regering, die zich zegt te baseren op informatie die de inlichtingendiensten hebben verzameld. Die informatie wordt evenwel niet gedeeld met de buitenwereld. Hamas ontkent dat zij het Al-Shifa gebruikt als dekmantel.
Het leger spreekt van een ‘precieze en gerichte operatie tegen Hamas’ in het Al-Shifa-ziekenhuis.Het had alle ‘relevante autoriteiten in Gaza’ dinsdag bevolen om een einde te maken aan alle militaire activiteiten rond het Al-Shifa. ‘Helaas gebeurde dat niet.’
Volgens het leger worden de troepen die betrokken zijn bij de operatie begeleid door medische teams en tolken die Arabisch spreken.
Er zijn amper verslaggevers in het gebied en claims van Israël en Hamas kunnen niet door onafhankelijke bronnen bevestigd.
Peter van Ammelrooy
Redacteuren Michel Maas en Monique van Hoogstraten schreven dit profiel van het Al-Shifa: Het ziekenhuis waar Israël naar eigen zeggen zelf de basis legde voor het ondergrondse ‘hoofdkwartier van Hamas’
De Amerikaanse regering wil niet dat ziekenhuizen in de Gazastrook worden gebombardeerd of dat er binnen de ziekenhuismuren een vuurgevecht uitbreekt. Dat laat een woordvoerder van het Witte Huis weten nu bondgenoot Israël een aanval op Hamas in het Al-Shifa-ziekenhuis uitvoert.
‘Wij zijn er geen voorstander van om een ziekenhuis vanuit de lucht te bombarderen en we willen geen vuurgevecht zien in een ziekenhuis waar onschuldige mensen, hulpeloze mensen en zieke mensen die proberen de medische zorg te krijgen die ze verdienen in het spervuur terechtkomen’, aldus een woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad van het Witte Huis, die niet bij naam genoemd wilde worden. ‘Ziekenhuizen en patiënten moeten worden beschermd.’
In de nacht van dinsdag op woensdag kondigde het Israëlische leger (IDF) een ‘gerichte’ operatie aan tegen Hamas, waarvan het vermoedt dat deze onder het ziekenhuis een commandopost heeft. Een woordvoerder van de IDF noemt Al Shifa ‘een centraal knooppunt’ van Hamas-operaties.
De directeur van het door Hamas geleide Palestijnse gezondheidsministerie zei tegen televisiezender Al Jazeera dat Israëlische troepen het complex vanuit de westelijke kant hebben aangevallen. Een beambte van het ministerie die in het ziekenhuis aanwezig is, zegt dat er tanks zijn en ‘tientallen soldaten en commando’s in de spoedafdeling'. De troepen doorzoeken de kelder van het ziekenhuis. (ANP)
Het Israëlische leger heeft in de nacht van dinsdag op woensdag laten weten dat het een ‘gerichte operatie’ uitvoert tegen Hamas in het Al-Shifa-ziekenhuis in Gaza. ‘Gebaseerd op informatie van de inlichtingendiensten en een operationele noodzaak voeren de IDF-troepen een precieze en gerichte operatie uit tegen Hamas in een specifiek gebied van het Al-Shifa-ziekenhuis’, aldus een Engelstalige verklaring. Het Israëlische leger roept ‘alle Hamas-terroristen die zich in het ziekenhuis bevinden op om zich over te geven’.
Volgens het leger worden de troepen die betrokken zijn bij de operatie ook vergezeld van medische teams en mensen die Arabisch spreken. Zij zouden een speciale training hebben ondergaan en moeten ervoor zorgen dat burgers die door Hamas als menselijk schild werden gebruikt, niets overkomt, aldus de Israëlische strijdkrachten.
Volgens Israël, dat het ziekenhuis eerder al liet omsingelen, opereert Hamas uit ruimten gelegen onder het ziekenhuis. Dinsdag stelde ook het Witte Huis dat er zich onder de instelling een commandopost van Hamas bevindt. Hamas verwerpt die beschuldigingen.
Het Al-Shifa-ziekenhuis is het grootste ziekenhuis in de bezette Gazastrook. Volgens Hamas bevinden zich in het ziekenhuis nog duizenden mensen, waaronder patiënten, personeelsleden en burgers op de vlucht.
Redactie
Israël is snel steun aan het verliezen van bevriende landen in de oorlog met Hamas, zegt Frans Timmermans aan tafel bij televisieprogramma Beau. ‘Ik zie geen enkele reden waarom ze niet tot een staakt-het-vuren zouden overgaan’, vindt de lijsttrekker van GroenLinks-PvdA bovendien.
‘Wat heeft Israël hier nog aan?’ vraagt Timmermans zich af als de situatie bij het Al-Shifa-ziekenhuis ter sprake komt. Israëlische strijdkrachten hebben het complex omsingeld en zeggen dat Hamas zich hier schuilhoudt. Het ziekenhuis ontkent dat laatste en maakt melding van beschietingen.
Door hoe Israël handelt, verliest het niet alleen steun, zegt Timmermans. Hij vindt het ook geen effectieve manier om Hamas uit te schakelen. (ANP)
Dit is het liveblog over de oorlog tussen Israël en Hamas van woensdag 15 november. Het belangrijkste nieuws van gisteren:
• Ziekenhuizen in Gaza zijn een hotspot voor gevechten. Met name rond het Al-Shifa-ziekenhuis wordt zwaar gevochten. Volgens de Palestijnen en hulporganisaties kan het ziekenhuis amper meer functioneren en dreigen tientallen doden door een gebrek aan behandeling. Ook bijna alle andere ziekenhuizen in het noorden van Gaza zijn niet meer operationeel.
• De VS claimen op basis van eigen inlichtingen dat het hoofdkwartier van Hamas zich onder het Al-Shifa-ziekenhuis bevindt. Daarmee ondersteunt het de claim die Israël ook doet. Hamas ontkent het.
• Nederlandse ngo’s zeggen de Nederlandse staat te dagvaarden om het leveren van wapens of onderdelen daarvan aan Israël. Dat zou in strijd zijn met het oorlogsrecht.
• De Tweede Kamer steunt een debat over de situatie in Gaza, na het uitlekken van een memo van de ambassade in Tel Aviv. In die memo toont de militair attaché zich kritisch op het Israëlische optreden in Gaza.
Lees hier het liveblog terug van dinsdag 14 november.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden