Eerder dit jaar deed Ewout Irrgang een suggestie aan de politiek. Als waarnemend president van de Algemene Rekenkamer liet hij in deze krant optekenen: ‘Het staat politieke partijen die een verkiezingsprogramma schrijven, en zeker als ze na de verkiezingen samen een kabinet willen vormen, natuurlijk vrij om uitvoeringsorganisaties bij dat proces te betrekken.’ Hij was er lekker op tijd bij want het interview was op 8 augustus; toen werd er nog druk geschreven en geschaafd aan alle partijprogramma’s.
Inmiddels zitten we midden in de droom van verkiezingsbeloften. Op fiscaal vlak hebben we in de aanbieding: de belastingtoeslagen (deels) afschaffen, aan fiscale aftrekposten sleutelen en het omgooien van de inkomsten- en vermogensbelasting. De vraag in hoeverre de Belastingdienst dergelijke wijzigingen kan doorvoeren lijkt niemand op het puntje van z’n stoel te houden. Toch is dat best een spannend thema. Zo wordt in EW magazine van deze maand beschreven hoe ze bij de Belastingdienst in een stuip schieten als de politiek met de zoveelste nieuwe wet of maatregel op de proppen komt. Om het cortisolgehalte onder haar medewerkers beheersbaar te houden heeft de Belastingdienst een aparte afdeling die het wensenlijstje van de politiek afhandelt: het portfoliomanagement. Dat zet om de zoveel tijd iedereen die iets wil van de fiscus ‘als gladiatoren bij elkaar in een zaal’ om uit te vechten welk project bovenaan de to-do-lijst mag komen.
Over de auteur
Ibtihal Jadib is rechter-plaatsvervanger, schrijver en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ook over migratie zijn de beloften talrijk, terwijl de IND toch niet ’s lands meest ingedutte firma is. In mei publiceerde de IND Stand van de Uitvoering, waarin zij schreef dat de grens in zicht is. Niet voor migranten, maar ten aanzien van wat de IND nog aankan. De uitvoeringsinstantie vraagt fundamentele keuzes van de politiek ‘met een doordachte aanpak en een stabiele financieringsstructuur van de IND, om het uitvoeren van beleid makkelijker te maken’. Er zouden meerjarige afspraken moeten komen, een stabiele financiering en vereenvoudigde wet- en regelgeving. In verkiezingsdebatten lijken al deze verzoeken geen rol te spelen.
En dan hebben we nog de menselijke maat. Die moet terug, zoveel is duidelijk, maar de eerste stappen daarvoor ogen wankel. Neem nou het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid. Daarmee moeten de UWV, SVB en gemeenten meer ruimte krijgen om passend te reageren op sociale zekerheidsfraude, zodat kwetsbare burgers niet meer in de knel komen bij enorme terugvorderingen. Een prachtige doelstelling, maar in de uitvoering loopt het spaak. Zowel de hoogste bestuursrechter als de Raad voor de rechtspraak hebben forse bezwaren tegen het wetsvoorstel: het zou leiden tot onsamenhangende en onduidelijke regels waardoor de uitvoering (nog) ingewikkelder zal worden.
Ewout Irrgang opperde in zijn interview dat Kamerleden en kabinetten er zijn om problemen op te lossen ‘en dan is uitvoerbaarheid toch een randvoorwaarde, of ze dat nou leuk vinden of niet.’ Daarmee gaf hij, misschien onbedoeld, een verklaring voor het feit dat uitvoeringsinstanties ook tijdens deze campagne aan het kortste eind trekken. Verkiezingsprogramma’s en -debatten zijn er namelijk niet om problemen op te lossen, zij zijn er om stemmen binnen te halen. Dan moet je mensen niet vermoeien met een droge lijst van uitvoeringsregels. Dat heet prioriteiten stellen: éérst die verkiezingswinst binnenhalen, dáárna de gladiatoren bij elkaar in een zaal zetten om de boel uit te vechten.
Source: Volkskrant